Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2026: Đưa văn hoá thành động lực phát triển kinh tế Thủ đô

Từ lịch sử Kẻ Chợ đến câu chuyện kinh tế sáng tạo đương đại

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề "Thăng Long Kẻ Nghệ" được tổ chức từ ngày 13/11 đến 28/11/2026, bao gồm gần 100 hoạt động với sự tham gia của khoảng 1000 nhà sáng tạo trong nước và quốc tế. 

Chương trình diễn ra tại 5 cụm khu vực chính gồm: Quảng trường Sáng tạo, Chợ Đồng Xuân, đình và di tích Phố Cổ, Công viên Thống Nhất, rạp hát và sân khấu cộng đồng.

Điểm mới của mùa lễ hội năm nay là lần đầu tiên triển khai mô hình lưu trú sáng tác quốc tế, tạo điều kiện để nghệ sĩ nước ngoài ở lại Hà Nội, cùng sáng tác với nghệ sĩ, nghệ nhân và cộng đồng địa phương.

Các hoạt động cũng được tổ chức theo 5 cụm không gian, kết nối thành hành trình từ lịch sử Kẻ Chợ đến câu chuyện kinh tế sáng tạo đương đại.

Phát biểu tại họp báo, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho biết: "Theo định hướng của Thành phố, Lễ hội năm 2026 hướng tới mục tiêu chuyển từ 'tổ chức Lễ hội' sang 'xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị'. Đây không chỉ là sự kiện văn hóa trong 16 ngày cao điểm tháng 11 mà còn là kết quả của quá trình chuẩn bị, kết nối và đồng kiến tạo xuyên suốt cả năm".

Bà Lê Thị Ánh Mai nhấn mạnh, với thông điệp "Kết tài hoa, dệt tài sản", lễ hội hướng tới chuyển hóa các giá trị văn hóa, di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành những tài sản có khả năng phát triển lâu dài; góp phần tạo sinh kế, việc làm, thúc đẩy hợp tác và đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng của Thủ đô.

Lấy cảm hứng từ lịch sử đô thị Thăng Long - Kẻ Chợ, chủ đề "Thăng Long Kẻ Nghệ" nhấn mạnh tài hoa, kỹ năng và năng lực sáng tạo được tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. Nếu Kẻ Chợ gắn với hoạt động giao thương, thì Kẻ Nghệ đề cao vai trò của những người làm nghề, nghệ nhân, nhà thiết kế, kiến trúc sư, nghệ sĩ và cộng đồng trong việc tạo ra những giá trị mới.

Chương trình là chuỗi các hoạt động sáng tạo đưa vào những không gian gắn liền với đời sống đô thị. Tại Chợ Đồng Xuân, triển lãm đa giác quan "Chạm Đồng Xuân" diễn ra từ ngày 14-28/11, quy tụ 26 nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ trong nước, quốc tế. Các tiểu thương cũng tham gia đóng góp câu chuyện, chất liệu và đồng hành trong quá trình sáng tạo.

Một trong những điểm nhấn là hai chương trình "Chuyện Đình trong Phố" và "Nghề qua Phố" hứa hẹn mở lại 12 đình, hội quán, kết nối với Văn Miếu-Quốc Tử Giám, tạo hành trình tìm hiểu về nghề, phố và chợ của Thăng Long xưa. Tại đây, công chúng có thể tìm hiểu, trực tiếp trải nghiệm các kỹ thuật sơn mài, thêu, dệt lụa, khắc mộc bản… 

Những nghề thủ công vốn gắn bó với đời sống người Hà Nội được giới thiệu bằng cách tiếp cận gần gũi, sinh động hơn. Khu vực chợ Đồng Xuân - Bắc Qua cũng được kỳ vọng khoác diện mạo mới qua các tác phẩm sắp đặt, trình diễn nghệ thuật và thời trang.

Khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm và phụ cận trở thành Quảng trường Sáng tạo với các không gian kiến trúc, nghệ thuật, cùng hai hội chợ "Nghề & Nghệ" và "Makers Market - Chăm hoa đua nở", diễn ra từ ngày 13-15/11, quy tụ hơn 200 đơn vị sáng tạo.

Đáng chú ý, các hoạt động năm nay đặt vấn đề đầu ra cho sản phẩm sáng tạo. Thông qua chương trình Kết duyên Sáng tạo, nhà thiết kế kết hợp với nghệ nhân để phát triển sản phẩm thủ công đương đại, trưng bày và mở bán tại phố cổ. Summer Camp "Re:Craft - Làng nghề tái sinh" đưa giảng viên, sinh viên làm việc cùng nghệ nhân để phát triển sản phẩm mẫu từ tri thức làng nghề.

Các chương trình âm nhạc, trình diễn thời trang, triển lãm và hoạt động nghệ thuật cộng đồng tiếp tục mang đến những trải nghiệm đa dạng cho người dân, du khách. Các công trình kiến trúc tại 24 Lý Thái Tổ, 47 Hàng Dầu, 61 Tràng Tiền và 45 Tràng Tiền dự kiến trở thành nơi giới thiệu sản phẩm thiết kế, nghệ thuật thủ công và kết nối nghệ nhân với doanh nghiệp.

Một điểm mới khác là Giải thưởng Thiết kế Sáng tạo Hà Nội lần đầu được công bố, nhằm tôn vinh các đóng góp sáng tạo tiêu biểu, phát huy giá trị di sản và tri thức bản địa, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

Khát vọng đưa nguồn lực văn hóa thành động lực phát triển kinh tế

Không dừng ở việc tạo thêm một sự kiện văn hóa, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 cho thấy tham vọng biến những nguồn lực văn hóa sẵn có thành động lực phát triển kinh tế. Hà Nội sở hữu kho tàng di sản phong phú, hệ thống làng nghề lâu đời cùng đội ngũ nghệ sĩ, nhà thiết kế và cộng đồng sáng tạo đông đảo. 

Tuy nhiên, để những lợi thế ấy trở thành sản phẩm có giá trị kinh tế, cần có sự kết nối giữa người sáng tạo, doanh nghiệp, thị trường và công chúng. Lễ hội chính là cơ hội thúc đẩy những mối liên kết đó.

Đại diện BTC cho biết, thông qua hoạt động trưng bày, trải nghiệm, giao thương, một sản phẩm thủ công truyền thống không chỉ được nhìn nhận ở giá trị lưu giữ nghề mà còn có thể phát triển thành sản phẩm thiết kế, quà tặng, thời trang hay hàng hóa phục vụ du lịch. Nghệ nhân có thêm cơ hội tiếp cận thị trường, trong khi các nhà thiết kế tìm thấy nguồn cảm hứng từ di sản để tạo nên những sản phẩm mang bản sắc riêng. 

Việc đưa hoạt động sáng tạo vào phố nghề, chợ truyền thống và không gian công cộng còn góp phần mở rộng sức hút du lịch, kích thích tiêu dùng văn hóa, phát triển dịch vụ và kinh tế đêm. Quan trọng hơn, người dân, hộ kinh doanh không chỉ hưởng lợi từ lễ hội mà còn trực tiếp tham gia sáng tạo, cung cấp sản phẩm và tổ chức trải nghiệm.

Kể từ khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO năm 2019, Hà Nội đã từng bước cụ thể hóa cam kết đưa thiết kế trở thành một động lực phát triển. Lễ hội năm nay tiếp tục mở rộng cơ hội hợp tác giữa nghệ thuật, công nghệ, du lịch và thương mại, qua đó góp phần hình thành thị trường cho các sản phẩm công nghiệp văn hóa.