Liên hợp quốc cảnh báo có thể đưa Israel ra Tòa án Công lý Quốc tế

Người đứng đầu LHQ cảnh báo có thể đưa Israel ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) nếu nước này không bãi bỏ các đạo luật nhằm vào Cơ quan LHQ cứu trợ người tị nạn Palestine (UNRWA) và hoàn trả tài sản, cơ sở đã bị tịch thu.

Trong thư gửi Thủ tướng Israel ngày 8/1, ông Guterres nhấn mạnh LHQ không thể làm ngơ trước những hành động của Israel vi phạm trực tiếp các nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và khẳng định các biện pháp này phải được đảo ngược ngay lập tức. Tổng Thư ký LHQ khẳng định UNRWA là "một bộ phận không thể tách rời của LHQ" và Israel có nghĩa vụ bảo đảm đầy đủ các quyền miễn trừ, đặc quyền dành cho cơ quan này và nhân viên theo Công ước năm 1946 của LHQ.

Trước đó, Quốc hội Israel đã thông qua luật vào tháng 10/2024 cấm UNRWA hoạt động tại Israel và Đông Jerusalem, đồng thời cấm các quan chức Israel tiếp xúc với cơ quan này. Tháng trước, luật tiếp tục được sửa đổi theo hướng cho phép cắt điện, nước đối với các cơ sở của UNRWA. Chính quyền Israel cũng đã tịch thu trụ sở UNRWA tại Đông Jerusalem - khu vực mà LHQ coi là lãnh thổ bị chiếm đóng.

Phản ứng trước cảnh báo của Tổng Thư ký LHQ, Đại sứ Israel tại LHQ Danny Danon bác bỏ khả năng Israel nhượng bộ, cho rằng LHQ đang "bảo vệ một tổ chức bị hoen ố bởi khủng bố". Israel lâu nay kêu gọi giải thể UNRWA và cáo buộc một số nhân viên của cơ quan này có liên quan đến vụ tấn công ngày 7/10/2023 do Hamas tiến hành tại miền Nam Israel.

Liên hợp quốc cho biết đã sa thải 9 nhân viên UNRWA bị nghi có liên quan đến vụ việc và cam kết điều tra toàn diện mọi cáo buộc, đồng thời nhiều lần yêu cầu Israel cung cấp bằng chứng cụ thể. Theo báo cáo của LHQ công bố ngày 5/1, kể từ khi xung đột bùng phát tại Dải Gaza, 382 nhân viên UNRWA đã thiệt mạng - con số cao nhất trong lịch sử LHQ kể từ khi tổ chức này được thành lập năm 1945.

Các quan chức cấp cao LHQ và Hội đồng Bảo an đánh giá UNRWA là trụ cột của hoạt động nhân đạo tại Gaza, nơi hơn 1 triệu người Palestine đang phải trú ẩn trong các trường học, bệnh viện do UNRWA quản lý giữa cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. Tháng 10/2025, ICJ cũng tái khẳng định nghĩa vụ của Israel trong việc tôn trọng đầy đủ các đặc quyền, miễn trừ của LHQ, bao gồm UNRWA, đồng thời bảo đảm các nhu cầu thiết yếu của dân thường Gaza.