Liên hợp quốc cảnh báo nguy cơ bạo lực đối với trẻ em di cư một mình tới châu Âu

Ngày 7/10, Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), Cao ủy Liên hợp quốc về Người tị nạn (UNHCR) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đã công bố báo cáo cho thấy tỷ lệ trẻ em di cư tới châu Âu không có cha mẹ hoặc người giám hộ đi cùng đã tăng đáng kể trong năm 2025, dù tổng số trẻ em đến khu vực này giảm so với năm trước. 

Theo báo cáo, khoảng 31.100 trẻ em đã tới các quốc gia châu Âu, trong đó có Bulgaria, Cyprus, Hy Lạp, Italy, Malta và Tây Ban Nha, qua các tuyến đường di cư hỗn hợp trong năm 2025, giảm 25% so với năm 2024. Tuy nhiên, tỷ lệ trẻ em đi một mình hoặc bị tách khỏi cha mẹ, người giám hộ lại tăng từ 51% năm 2024 lên 67% năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc hơn 20.000 trẻ em đã thực hiện hành trình tới châu Âu mà không có sự đồng hành trực tiếp của người thân hoặc người có trách nhiệm chăm sóc.

Đáng chú ý, tại Italy và Tây Ban Nha, tỷ lệ trẻ em di cư không có người lớn đi cùng lên tới 86%, cao hơn đáng kể so với các quốc gia tiếp nhận khác. Riêng tại Italy, số trẻ em di cư đến nước này tăng 12% trong năm 2025. Nhiều em trong số đó đến từ Ai Cập, Eritrea, Bangladesh và Somalia. Theo IOM, một trong những tuyến đường di cư chính hiện nay là tuyến Trung Địa Trung Hải, nối Libya và Tunisia ở Bắc Phi với Italy. Đây cũng là hành trình mà nhiều trẻ em phải đối mặt với nguy cơ bị các mạng lưới đưa người di cư trái phép lợi dụng.

Báo cáo xác định nghèo đói, xung đột và các mối nguy hiểm về môi trường là những yếu tố thúc đẩy người di cư thực hiện các chuyến đi nguy hiểm bằng đường biển. Trong khi đó, việc các con đường di cư an toàn ngày càng bị thu hẹp được cho là khiến nhiều trẻ em phải phụ thuộc vào những người tổ chức đưa người di cư trái phép, làm gia tăng nguy cơ bị bóc lột và bạo hành.

Những rủi ro này được thể hiện rõ qua kết quả khảo sát hơn 4.600 thanh thiếu niên và người trẻ trong độ tuổi từ 15-24, từng di chuyển qua các tuyến Địa Trung Hải, Đại Tây Dương từ Tây Phi và Tây Balkan. Gần một nửa số người được hỏi cho biết từng phải chịu bạo lực thể xác trong hành trình di cư. Nhiều trường hợp phản ánh đã trải qua nhiều hình thức bạo lực khác nhau, bao gồm tra tấn, bắt cóc trong quá trình di chuyển hoặc tại các khu vực biên giới. Đáng chú ý, 28% số người tham gia khảo sát cho biết từng bị giữ lại trái ý muốn, trong khi 17% bị ép buộc lao động. Gần 80% số người được khảo sát là nam giới.

Ngoài ra, khoảng 10% số người được phỏng vấn từng sử dụng tuyến Đông Địa Trung Hải cho biết đã bị lừa bằng những lời hứa về công việc có thu nhập cao, hành trình an toàn hoặc giấy tờ đi lại hợp pháp. Bên cạnh những nguy cơ trong hành trình di cư, báo cáo cũng ghi nhận sự suy giảm trong các cơ chế tiếp nhận và hỗ trợ trẻ em tại châu Âu. Số trẻ em tham gia các thủ tục tái định cư dành cho người tị nạn tại châu Âu giảm từ 8.900 em năm 2024 xuống còn 3.400 em năm 2025. 

Trong khi đó, chỉ có 199 trẻ em được chuyển từ một quốc gia châu Âu sang quốc gia khác theo Cơ chế Đoàn kết Tự nguyện, giảm 67% so với năm trước. Không có trẻ em nào trong nhóm này thuộc diện không có người lớn đi cùng. Cơ chế Đoàn kết Tự nguyện được triển khai từ năm 2022, cho phép các quốc gia tiếp nhận số lượng lớn người di cư và người xin tị nạn chuyển một phần số người này sang những nước châu Âu khác tham gia cơ chế trên cơ sở tự nguyện.

Trước những phát hiện trong báo cáo, Tổng Giám đốc IOM Amy Pope cảnh báo trẻ em đặc biệt dễ bị bạo lực và bóc lột khi thiếu các con đường di cư an toàn và phải phụ thuộc vào những đối tượng đưa người di cư trái phép. Bà kêu gọi tăng cường hợp tác giữa các quốc gia châu Âu với những nước nằm dọc các tuyến đường di cư nhằm bảo vệ trẻ em không có người lớn đi cùng, đồng thời ngăn chặn các mạng lưới tội phạm lợi dụng nhóm đối tượng dễ bị tổn thương này.

Người phát ngôn IOM Kennedy Omondi cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường phối hợp giữa các quốc gia liên quan, trong bối cảnh dữ liệu mới cho thấy trẻ em có nguy cơ bị bạo lực và bóc lột khi không thể tiếp cận những phương thức di chuyển an toàn.

Báo cáo của ba cơ quan Liên hợp quốc cho thấy một diễn biến đáng lo ngại: mặc dù số trẻ em di cư tới châu Âu đã giảm, tỷ lệ trẻ em phải thực hiện hành trình mà không có cha mẹ hoặc người giám hộ lại tăng mạnh. Cùng với những trường hợp bị bạo hành, giam giữ trái ý muốn và cưỡng bức lao động được ghi nhận, thực trạng này đặt ra yêu cầu tăng cường các biện pháp bảo vệ trẻ em trên những tuyến đường di cư tới châu Âu.