Lỗ hổng kiểm soát thiết bị bay không người lái

Phương tiện bay không người lái (UAV) và các phương tiện bay điều khiển từ xa hoặc phương tiện bay siêu nhẹ, trong đó có flycam, drone, FPV và một số loại diều điện tử xuất hiện ở gần khu vực sân bay đang là quan tâm của nhiều người. Bởi gần đây, hơn 20 chuyến bay tại sân bay Tân Sơn Nhất bị ảnh hưởng do thả diều có gắn đèn. Cơ quan Công an đã triệu tập và làm việc với 3 cá nhân vi phạm để xử lý theo quy định pháp luật. 

Một bài đăng cho thấy trường hợp sử dụng flycam nhỏ, bay rất gần khu vực đường băng. Dữ liệu hình ảnh cho thấy, trường hợp này đã bay khá cao. Được biết, hãng sản xuất đã đặt giới hạn. Theo đó các khu vực cấm, hoặc hạn chế bay như sân bay Tân Sơn Nhất, người sử dụng thông thường gần như không thể bay cao như vậy được. Phóng viên đã tìm đến những hội nhóm sử dụng flycam để tìm hiểu nguyên nhân.

Anh Nguyễn Rô Pha (Câu lạc bộ Drone cứu hộ) cho biết: "Trước đây, DJI bắt đăng ký số series của máy bay, cung cấp email, số điện thoại thì mình mới unlock được để bay trong vùng cấm, nhưng hiện tại, DJI đã loại bỏ cái đó. Khi trong khu vực cấm bay, trên điều khiển hiển thị mục thông báo để mình nhấp vào và mình unlock. Mình có thể bay trực tiếp, nhưng chỉ bay ở độ cao giới hạn 60m".

Việc chỉ đăng ký thông tin, chưa cần biết thông tin có phải "chính chủ" hay không là có thể bay được đến 60m trong khu vực cấm gây không ít lo ngại. Chưa kể, giới hạn 60m này cũng có thể vượt qua.

Ngoài flycam, máy bay điều khiển từ xa phổ biến hiện nay còn có máy bay góc nhìn người thứ nhất (FPV) và máy bay mô hình, được cho là không bị giới hạn về tầm bay, vì đa số là tự lắp ráp. Phóng viên cũng đến gặp người sử dụng lâu năm để tìm hiểu.

Anh Nguyễn Anh Tuấn (người sử dụng phương tiện bay không người lái) chia sẻ: "Tôi thấy bên FPV ít khi nào bị bay vào những vùng cấm bay, nó ít, nhưng nó sẽ có. Có một số con bay xa, gọi là long-range. Nó sẽ có ăng-ten, cục pin, thiết bị cho phép nó bay xa".

Ông Trương Công Tuấn (giảng viên Học viện Hàng không Việt Nam) nhiều năm làm việc trong lĩnh vực tiếp cận và kiểm soát không lưu cho biết, yếu tố đáng lo hơn cả là không được kiểm soát, tức là chưa thông báo cơ quan, đơn vị chức năng biết để kiểm soát, chứ không phải kích thước hay tốc độ của vật thể bay.

Thực tế, với việc phát triển hiện nay của khoa học kỹ thuật, người sử dụng thông thường đã có thể chế tạo, lắp ráp thiết bị bay điều khiển từ xa và vượt được những giới hạn kỹ thuật của thiết bị, tiềm ẩn những hệ lụy ảnh hưởng an toàn, nếu không có những giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa.