Mã hóa tài sản thực: "Chìa khóa" khơi thông dòng vốn

Thay vào đó, một làn sóng mới mang tên mã hóa tài sản thực (Real World Assets - RWA) đang trỗi dậy, hứa hẹn trở thành "cú hích" chiến lược cho thị trường vốn toàn cầu và đặc biệt là tại Việt Nam.

Đánh thức các nguồn lực "đóng băng"

Về bản chất, RWA là việc đưa quyền sở hữu các tài sản thực như bất động sản, trái phiếu, hàng hóa đến tín chỉ carbon,.. lên nền tảng blockchain dưới dạng các token. Theo ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), mã hóa tài sản thực thực chất là một bước tiến về công nghệ tài chính, tương tự như quá trình chứng khoán hóa trước đây, nhưng với hiệu suất cao hơn nhờ khả năng giao dịch 24/7 và xuyên biên giới.

Tại Việt Nam, RWA được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán thanh khoản cho những tài sản có giá trị lớn nhưng khó chia nhỏ. Ví dụ, một bất động sản trị giá hàng chục tỷ đồng có thể được mã hóa thành hàng nghìn token, mỗi token chỉ từ 10-20 triệu đồng, cho phép nhà đầu tư nhỏ lẻ dễ dàng tham gia. Điều này không chỉ giúp chủ sở hữu khơi thông dòng vốn mà còn mở ra cơ hội đầu tư cho cộng đồng.

Ông Hoàng Việt Anh, Thành viên Hội đồng quản trị, Công ty Cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Sacom (SCEX) cho biết: "Tôi nhìn thấy ở đây chúng ta không chỉ có cơ hội token hoá bất động sản mà chúng ta còn có các dự án về hạ tầng, về năng lượng, chứng chỉ carbon và rất nhiều dự án tiền năng khác, giúp khơi thông dòng vốn trong nền kinh tế và cả những dự án trọng điểm hạ tầng của quốc gia".

Tuy nhiên, token không tự tạo ra giá trị mới, mà chỉ là công cụ giúp đóng gói, tiêu chuẩn hóa và phân phối quyền sở hữu tài sản hiệu quả hơn. Để tránh đầu cơ và bào mòn niềm tin thị trường, khung pháp lý là chìa khóa cho vấn đề này.

Sự phát triển của RWA gắn liền với chiến lược xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam. Ông Kevin Iwanaga, Trưởng Ban Chiến lược và Tổng hợp, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC-DN), chia sẻ về mô hình "một trung tâm, hai địa điểm" độc đáo: "Thành phố Hồ Chí Minh sẽ là 'Wall Street', nơi hội tụ thanh khoản, trong khi Đà Nẵng sẽ trở thành 'Silicon Valley', trung tâm của đổi mới sáng tạo và thử nghiệm công nghệ tài chính".

Ông Kevin cho rằng, RWA là cơ chế quan trọng để thu hút dòng vốn quốc tế, giúp lấp đầy khoảng cách thiếu hụt vốn nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10-12% của Chính phủ. Những tài sản được ưu tiên mã hóa bao gồm hạ tầng (sân bay, đường sắt cao tốc), bất động sản xanh và đặc biệt là tín chỉ carbon, lĩnh vực mà Việt Nam có lợi thế lớn.

Khi được hỏi về sự sẵn sàng của đơn vị cung cấp hạ tầng giao dịch, ông Nguyễn Toàn Thắng, Quản lý sản phẩm sàn TCX, cho rằng các doanh nghiệp trong nước đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng: "Chúng tôi đã hoàn thiện hệ thống kỹ thuật và sẵn sàng vận hành ngay khi được cấp phép. Ưu tiên ban đầu sẽ là các tài sản như bất động sản và kim loại quý để tạo ra một thị trường sôi động và minh bạch".

Xây dựng "hạ tầng niềm tin"-nền tảng cho sự phát triển bền vững

Dù tiềm năng cực lớn, nhưng thách thức lớn nhất của RWA không nằm ở blockchain mà nằm ở thế giới thực. Thực tế, nhiều chuyên gia nhận định, một tài sản tồi thì token không thể cứu được, niềm tin của thị trường không tự nhiên sinh ra từ công nghệ mà phải được xây dựng qua một hạ tầng dữ liệu tin cậy (Trust Infrastructure).

Theo ông Phan Đức Trung, hạ tầng này cần cấu trúc 4 tầng: từ tài sản vật lý, qua lớp dữ liệu tin cậy (xác thực danh tính bằng AI, blockchain, chứng thư số), đến lớp tài sản số và cuối cùng mới là tầng phân phối token. Trong đó, khó nhất là quá trình khớp nối giữa tài sản ngoài chuỗi (off-chain) và dữ liệu trên chuỗi (on-chain). Điều này đòi hỏi sự công bố thông tin liên tục và cơ chế giám sát minh bạch.

Hiện nay, sự cố bảo mật vẫn là "bóng ma" đe dọa sự phát triển của tài sản mã hóa. Theo báo cáo của CertiK, 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận thiệt hại 1,3 tỷ USD từ 344 sự cố bảo mật. Đáng chú ý, nhiều vụ tổn thất lớn không đến từ lỗi mã nguồn mà từ việc thỏa hiệp hạ tầng thiết lập.

Ông Wookeun Yoon, Chuyên gia tài chính, Văn phòng Nghiên cứu kinh tế vĩ mô ASEAN+3 khuyến nghị: "Những lợi ích về loài tài sản này hoàn toàn có thể trở thành hiện thực nếu khung pháp lý về quyền sở hữu, cơ chế lưu ký và bảo vệ nhà đầu tư được xây dựng đồng bộ. Ngược lại, nếu nền tảng pháp lý và hệ thống vận hành ngoài blockchain còn yếu, khó có thể tạo ra sự thay đổi mang tính đột phá".

Vì vậy, các đơn vị phát triển blockchain Việt Nam cần xây dựng tư duy "An ninh là ưu tiên hàng đầu" ngay từ khi thiết kế kiến trúc hệ thống. Một bên thứ ba độc lập kiểm chứng là điều kiện bắt buộc để các quỹ đầu tư quốc tế chấp nhận tài sản số từ Việt Nam.

Các quốc gia cần xây dựng một nền tảng vững chắc cho thị trường tài chính truyền thống cũng như hệ thống pháp lý, trước khi phát huy tối đa những lợi ích mà công nghệ blockchain và tokenization có thể mang lại.

Hiện nay, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý với các đạo luật quan trọng như Luật An ninh mạng 2025, Luật Dữ liệu 2024 và Luật Công nghiệp công nghệ số 2025. Thiếu tướng Hồ Văn Hương, Phó Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, cho biết cơ quan này đang tập trung phát triển các giải pháp mật mã kháng lượng tử và sản phẩm bảo mật "Made in Vietnam" để bảo vệ tài sản số quốc gia.

Mã hóa tài sản thực đang mở ra một chương mới cho thị trường vốn Việt Nam, biến những nguồn lực tĩnh thành dòng vốn động chảy vào nền kinh tế. Tuy nhiên, để hiện thực hóa cơ hội tỷ đô này, Việt Nam cần một chiến lược đi từ gốc: xây dựng hạ tầng dữ liệu tin cậy, ưu tiên bảo mật tuyệt đối và hoàn thiện khung pháp lý tương thích quốc tế.

Khi "hạ tầng niềm tin" được thiết lập vững chắc, RWA sẽ không chỉ là một thuật ngữ kỹ thuật, mà là động lực thúc đẩy Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên tài chính số toàn cầu.