Malaysia tăng trợ giá năng lượng

Malaysia đang tăng mạnh chi ngân sách để trợ giá xăng dầu trong bối cảnh xung đột Trung Đông đẩy giá năng lượng toàn cầu leo thang.

Chính phủ nước này vẫn giữ giá xăng khoảng 2,5 ringgit/lít cho người dân (khoảng 15.000 đồng/lít). Chi phí trợ cấp nhiên liệu của nước này hiện lên tới 6 tỉ ringgit mỗi tháng (tương đương 39.000 tỷ đồng), tăng mạnh so với mức 700 triệu ringgit trước khi xung đột bùng phát.

Giới phân tích cảnh báo nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong nhiều tháng, gánh nặng tài khóa sẽ gia tăng, buộc chính phủ phải cân nhắc các biện pháp như tăng thuế, cắt giảm chi tiêu hoặc vay nợ.

Dù là nước xuất khẩu khí đốt, Malaysia vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu dầu, khiến chính sách trợ giá trở thành bài toán khó trong dài hạn. Chính phủ dự kiến duy trì hỗ trợ hiện tại đến hết tháng 5, đồng thời chuẩn bị các bước ứng phó tiếp theo nếu giá năng lượng tiếp tục biến động.

Theo công bố gần đây của công ty dầu khí quốc gia Malaysia Petronas, gần 48% lượng dầu thô của Malaysia được sản xuất trong nước, khoảng 38% được nhập khẩu qua eo biển Hormuz, phần còn lại đến từ các khu vực khác, bao gồm khoảng 7% từ Đông Nam Á, Tây Phi, 7% từ Tây Á và các nơi khác. Điều này cho thấy sự phụ thuộc của Malaysia vào Hormuz - tuyến đường vận chuyển quan trọng nhưng đầy biến động.

Theo Petronas, khoảng 48% nguồn cung sản phẩm dầu mỏ của Malaysia đến từ công ty này, trong khi 52% còn lại do các công ty dầu khí khác ở Malaysia cung cấp. Dù vậy, sản lượng trong nước không đủ để đáp ứng nhu cầu chung, hơn 50% lượng dầu thô được chế biến tại những nhà máy lọc dầu của Malaysia có nguồn gốc từ nước ngoài. 

Sự phụ thuộc vào dầu thô nhập khẩu, đặc biệt là các chuyến hàng đi qua eo biển Hormuz, khiến quốc gia này đối mặt với rủi ro về nguồn cung khi căng thẳng leo thang trong khu vực. Do đó, các sản phẩm nhiên liệu quan trọng bao gồm xăng, dầu diesel, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và nhiên liệu máy bay có thể phải đối mặt với áp lực về nguồn cung nếu tình trạng gián đoạn kéo dài.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính Malaysia, mức tiêu thụ dầu trong nước đạt khoảng 700.000 thùng/ngày, gần gấp đôi sản lượng dầu thô của Malaysia khoảng 350.000 thùng/ngày. Lượng thiếu hụt được bù đắp thông qua nhập khẩu khoảng 350.000 thùng/ngày. Do đó, Malaysia phải tiếp tục dựa vào nhập khẩu để duy trì nhu cầu đối với các loại nhiên liệu thiết yếu, bao gồm xăng, dầu diesel, LPG và nhiên liệu máy bay.

Thủ tướng Anwar Ibrahim mới đây xác nhận Petronas hiện nhập khẩu ròng nhiên liệu, không còn là công ty xuất khẩu như trước đây và nguồn cung dầu trong trong nước cho tháng 6 tới vẫn chưa chắc chắn. Thủ tướng Anwar cũng kêu gọi các bên trong nước hiểu rõ thực tế hiện tại và cùng tìm ra giải pháp đảm bảo ổn định nguồn cung năng lượng quốc gia.