Malaysia yêu cầu công ty quốc phòng Na Uy bồi thường hơn 250 triệu USD

Malaysia đang yêu cầu hơn 1 tỷ Ringgit, tương đương 251,5 triệu USD, tiền bồi thường từ công ty quốc phòng Kongsberg Defence & Aerospace (KDA) của Na Uy, sau khi giấy phép xuất khẩu hệ thống tên lửa hải quân cho các tàu chiến của Malaysia bị thu hồi.

Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Khaled Nordin ngày 19/5 cho biết Chính phủ nước này đã gửi thông báo yêu cầu KDA bồi thường trực tiếp và gián tiếp. Theo ông Khaled, Malaysia đã thanh toán 95% giá trị hợp đồng quốc phòng trước khi Na Uy đơn phương thu hồi giấy phép xuất khẩu.

“Chúng tôi đã thanh toán 95% tổng giá trị mua sắm là 634 triệu Ringgit”, ông Khaled nói với truyền thông địa phương sau chuyến thăm một căn cứ hải quân ở Lumut, bang Perak.

Khoản thanh toán này liên quan đến các hệ thống vũ khí dùng để trang bị cho hạm đội tàu chiến ven biển, cùng 2 tàu hải quân KD Jebat và KD Lekiu. Ông Khaled cho biết Malaysia yêu cầu bồi thường chi phí trực tiếp là 583 triệu Ringgit đã thanh toán, cùng các chi phí gián tiếp, nâng tổng mức yêu cầu lên hơn 1 tỷ Ringgit.

Trước đó, ngày 7/5, Bộ Quốc phòng Malaysia cho biết sẽ đề nghị Oslo làm rõ quyết định thu hồi giấy phép xuất khẩu, được cho là diễn ra chỉ vài ngày trước thời điểm tên lửa dự kiến được bàn giao vào tháng 3.

Ông Khaled nhấn mạnh Malaysia sẽ không tiếp tục mua các sản phẩm quốc phòng từ Na Uy sau vụ việc này. Theo ông, mọi hoạt động mua sắm trong tương lai, từ đạn dược đến các tài sản quốc phòng khác, không nên tiếp tục lấy nguồn từ Na Uy.

Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia cho rằng vụ việc không chỉ là vấn đề mua sắm quốc phòng, mà còn phản ánh sự suy giảm lòng tin trong quan hệ quốc tế. Ông nói sự việc này khiến Malaysia quyết tâm hơn trong việc giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài và tăng cường năng lực quốc phòng trong nước.

Theo ông Khaled, khoảng 30% linh kiện của dự án tàu chiến hiện được cung ứng trong nước và Malaysia hy vọng tỷ lệ này có thể tăng trong các dự án hải quân tương lai.

Na Uy ngày 15/5 xác nhận đã thu hồi giấy phép xuất khẩu hệ thống tên lửa hải quân, với lý do siết chặt quy định đối với một số công nghệ quốc phòng “nhạy cảm nhất”. Bộ Ngoại giao Na Uy cho biết việc xuất khẩu các công nghệ này sẽ chỉ giới hạn cho “đồng minh và đối tác thân cận nhất”.

Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim ngày 14/5 đã bày tỏ phản đối mạnh mẽ trước quyết định mà ông cho là “đơn phương và không thể chấp nhận” của Na Uy trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere.