Mạng xã hội và AI gia tăng vai trò trong tiếp cận thông tin

Không còn là xu hướng của tương lai, mạng xã hội đã chính thức trở thành kênh tiếp cận tin tức phổ biến nhất thế giới. Từ những bản tin xuất hiện trên TikTok, Facebook đến các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), cách công chúng tiếp nhận thông tin đang thay đổi mạnh mẽ, tạo nên bước ngoặt lớn đối với ngành truyền thông toàn cầu.

Theo báo cáo mới nhất của Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters thuộc Đại học Oxford (Anh), năm 2026 là lần đầu tiên mạng xã hội, các nền tảng video ngắn và công cụ AI vượt qua truyền hình và báo chí truyền thống để trở thành nguồn tiếp cận tin tức hàng đầu trên thế giới.

Khảo sát được thực hiện với gần 100.000 người tại 48 quốc gia cho thấy 54% người tham gia tiếp cận tin tức thông qua mạng xã hội và các nền tảng video. Khi tính thêm các công cụ AI như ChatGPT, tỷ lệ này tăng lên 56%, cao hơn mức 52% của truyền hình và 51% của các ứng dụng hoặc trang web báo chí. Trong khi đó, phát thanh chỉ còn là nguồn tin của 21% số người được hỏi.

Kết quả khảo sát phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong thói quen tiêu thụ thông tin của công chúng. Thay vì chờ đợi các bản tin theo khung giờ cố định, người dùng ngày càng có xu hướng cập nhật tin tức trực tiếp trên điện thoại thông minh thông qua các nền tảng mạng xã hội, video ngắn và công cụ AI.

Sự khác biệt cũng thể hiện rõ giữa các thế hệ. Trong nhóm tuổi từ 18 đến 24, một nửa số người được khảo sát cho biết mạng xã hội hoặc nền tảng video là nguồn tin tức chính. Trong khi đó, truyền hình vẫn giữ vai trò chủ đạo đối với nhóm khán giả từ 45 tuổi trở lên.

Các chuyên gia nhận định sự dịch chuyển này đang đặt ra cả cơ hội lẫn thách thức cho ngành truyền thông. Mạng xã hội và AI giúp thông tin được lan tỏa nhanh hơn, tiếp cận nhiều đối tượng hơn, nhưng cũng làm gia tăng nguy cơ tin giả, thông tin sai lệch và những nội dung thiếu kiểm chứng. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao kỹ năng kiểm chứng thông tin và vai trò của báo chí chính thống tiếp tục được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm môi trường thông tin minh bạch và đáng tin cậy.