Mảnh ghép sự sống vượt ngàn cây số nối liền Bắc - Trung - Nam

Cuộc cấp cứu ngay trong đêm…

Vào khoảng 00h23' ngày 1/10/2026, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện E tiếp nhận một trường hợp đuối nước với tình trạng hôn mê sâu, tím tái toàn thân, ngừng thở, không bắt được mạch... Lập tức, quy trình “báo động đỏ” toàn viện được kích hoạt, bắt đầu cuộc đua nghẹt thở để giữ lại nhịp đập sự sống cho người bệnh.

Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ Khoa Cấp cứu đã tiến hành hồi sức ngừng tuần hoàn bằng những nhịp ép tim ngoài lồng ngực liên tục, dùng thuốc trợ tim và sốc điện chuyển nhịp kịp thời, nhịp đập tự nhiên của trái tim bệnh nhân đã quay trở lại. Tuy nhiên, khoảng thời gian thiếu máu nuôi dưỡng trước đó đã để lại hệ lụy vô cùng nghiêm trọng đến toàn bộ các cơ quan. Bệnh viện đã tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực, Tim mạch, Chẩn đoán hình ảnh…; tham vấn ý kiến của các chuyên gia đầu ngành GS.TS Nguyễn Quốc Kính - Chủ tịch Hội Gây mê Hồi sức Việt Nam, GS.TS Nguyễn Gia Bình - Chủ tịch Hội Hồi sức cấp cứu và chống độc Việt Nam, và cùng nhiều chuyên gia khác hội chẩn đưa ra phương án điều trị tối ưu nhất. Các phương tiện, máy móc tiên tiến cho hồi sức được sử dụng tối đa: hệ thống máy ECMO hồi sinh tim phổi, lọc máu liên tục, hạ thân nhiệt chỉ huy bảo vệ não... được triển khai. Với sự khẩn trương tích cực hồi sức, sự hỗ trợ của máy móc hiện đại, kinh nghiệm các chuyên gia, tim, thận, gan đã được cứu và duy trì chức năng dưới sự hỗ trợ của máy ECMO. Tuy nhiên, tổn thương não và phổi nặng do đuối nước, thiếu oxy đã quá nặng.

Khi sự sống của một người trở thành hy vọng của nhiều người…

Dù được đội ngũ chuyên gia, với các biện pháp hồi sức tích cực tối đa để bảo tồn chức năng của các bộ phận trong cơ thể, người bệnh tiếp tục diễn biến xấu, thương tổn phổi và não không thể hồi phục. Các cuộc hội chẩn chuyên môn liên tục cả ngày đêm, mọi phương pháp đã được huy động tối đa để hồi sức, các chuyên gia đã xác định người bệnh rơi vào tình trạng chết não. Sau khi được bệnh viện thông báo, tư vấn, đến ngày 2/10, gia đình đã đưa ra một quyết định vô cùng khó khăn nhưng cũng đầy nhân văn: đồng ý hiến tặng mô, tạng của người thân.

Chạy đua để giữ lại những tạng hiến, cuộc họp khẩn cấp online 3 miền Bắc, Trung, Nam đã được Trung tâm điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người và Ban lãnh đạo Bệnh viện E tổ chức ngay tại bệnh viện lúc rạng sáng ngày 4/10. Ngay sau đi xác định tình trạng chết não, các chuyên gia đã thống nhất và quyết định triển khai phẫu thuật lấy mô và bộ phận cơ thể ngay sáng ngày 4/10.

Trong phòng mổ của Bệnh viện E, các ekip phẫu thuật đã dành phút trang nghiêm để nói lời tiễn biệt và tri ân người bệnh. 

Ca phẫu thuật lấy đa tạng được tổ chức khẩn trương, chặt chẽ, với sự phối hợp của các kíp chuyên môn cao đến từ các bệnh viện, phải đảm bảo chất lượng tạng ghép, đảm bảo thời gian ngắn nhất, phù hợp nhất cho việc vận chuyển và cấy ghép. Khoảng 10h13' ngày 4/10, tạng tim được lấy ra và nhanh chóng được vận chuyển đến Bệnh viện Việt Đức để ghép cho bệnh nhi suy tim nặng, đang phải thở máy và sử dụng hệ thống ECMO tại đơn vị hồi sức tim. Lần lượt các bộ phận cơ thể khác đã được các ekip phẫu thuật lấy ra và vận chuyển đến các bệnh viện: gan được vận chuyển đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; hai quả thận được vận chuyển bằng đường hàng không đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định và Bệnh viện Trung ương Huế; hai giác mạc được chuyển đến Bệnh viện Mắt Trung ương...

Ngày 4/10, Vietnam Airlines đã thực hiện một “chiến dịch không vận đặc biệt”, nối liền ba đầu cầu Hà Nội, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh nhằm hỗ trợ lực lượng y tế vận chuyển mô, tạng hiến từ Bệnh viện E. Ngay khi nhận đề nghị khẩn từ Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia, hãng hàng không quốc gia lập tức điều chỉnh lịch trình, ưu tiên tối đa để tối ưu hóa “thời gian vàng” cứu sống bệnh nhân.

Trong cùng ngày, các chuyến bay VN7050 (cất cánh từ Đà Nẵng lúc 6h05) và VN218 (cất cánh từ TP Hồ Chí Minh lúc 18h30) đã hội tụ các chuyên gia về Hà Nội thực hiện ca bóc tách. Ngay sau đó, ekip cùng mô, tạng được bảo quản nghiêm ngặt lập tức lên chuyến VN161 rời Hà Nội đi Đà Nẵng lúc 12h40. Vừa hạ cánh, đoàn cấp tốc di chuyển đường bộ về Bệnh viện TW Huế để tiến hành ca ghép trong ngày. Sự nhịp nhàng, quyết đoán giữa hàng không và y tế đã nối dài sự sống cho bệnh nhân một cách trọn vẹn.

Gia đình người bệnh chia sẻ, đây cũng là tâm nguyện của người bệnh khi còn sống, với mong muốn sau khi qua đời có thể hiến một phần cơ thể để cứu giúp những người bệnh khác. Giờ đây, gia đình đã thay anh hoàn thành tâm nguyện ấy. 

Giữa lằn ranh sinh tử mong manh, sự hy sinh thầm lặng ấy đã chứng minh một điều kỳ diệu: Sự sống không mất đi mà đang được lan toả, tiếp nối và khoảng cách ngàn cây số Bắc Trung Nam chỉ còn là những nhịp đập yêu thương…

Theo ThS.BS Lê Thị Thương – Khoa Hồi sức tích cực nội khoa và chống độc, dù trái tim người bệnh đập trở lại nhưng tuần hoàn suy giảm nghiêm trọng kèm tổn thương đa cơ quan, hệ thống VA-ECMO được chỉ định khẩn cấp như một "cứu cánh" quyết định. Bằng việc duy trì chính xác dòng chảy và áp lực tưới máu đến gan, thận, tim, phổi, kỹ thuật này giúp ngăn chặn triệt để tiến trình hoại tử tế bào do thiếu oxy. Nhờ đó, chức năng tim và thận dần phục hồi, liều thuốc vận mạch được cắt giảm tối đa. 

Đặc biệt, trong tình huống người bệnh rơi vào trạng thái chết não và gia đình đồng ý hiến tạng, việc vận hành VA-ECMO đòi hỏi kíp hồi sức phải kiểm soát cực kỳ khắt khe, vừa theo dõi sát các chỉ số huyết động, khí máu, nhiệt độ cơ thể từng phút, vừa giữ cân bằng tinh tế giữa chống đông máu và nguy cơ xuất huyết. Sự ổn định này có ý nghĩa sống còn nhằm bảo vệ nguyên vẹn chất lượng mô tạng, mở ra cơ hội ghép thành công cho những bệnh nhân đang chờ đợi.