Miễn phí xe buýt tại TP Hồ Chí Minh cần theo lộ trình

Hội đồng nhân dân TP Hồ Chí Minh dự kiến thông qua Nghị quyết miễn phí xe buýt ngay trong tháng 4 này. Đây là thông tin đang được người dân thành phố rất quan tâm.

Tuy nhiên để chính sách này phát huy hiệu quả, nhiều chuyên gia cho rằng, việc triển khai cần có lộ trình phù hợp, đi kèm với những điều chỉnh về hệ thống vận hành.

Theo đề xuất của Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, Thành phố sẽ thực hiện miễn phí 135 tuyến xe buýt từ tháng 8 đến hết tháng 12 năm nay. Kinh phí ước tính khoảng 930 tỷ đồng. Theo các chuyên gia, nếu thực hiện miễn phí toàn bộ ngay lập tức sẽ không dễ dàng vì các tuyến này cần sắp xếp lại, để tránh quá tải. Trong thời gian chờ đợi, TP Hồ Chí Minh có thể tính toán phương án miễn phí phân kỳ, nghĩa là thực hiện miễn phí cho các đối tượng cần được ưu tiên.

Ông Lê Trung Tính (Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô hành khách TP Hồ Chí Minh) cho rằng miễn vé cho đối tượng công chức, viên chức đi lại làm việc hằng ngày bằng phương tiện công cộng. "Sau đó chúng ta miễn vé cho các ngày nghỉ cuối tuần, ngày lễ, ngày Tết. Như vậy, chúng ta phân bổ được nguồn lực, không tiêu tốn quá lớn ngân sách mà chúng ta đang eo hẹp; đồng thời dành một phần ngân sách đó đầu tư cho cơ sở hạ tầng xe buýt để xe buýt hoạt động ngày càng tốt hơn", ông Tính nói.

Cũng theo các chuyên gia, không phải cứ miễn phí là người dân sẽ đi xe buýt nhiều hơn. Miễn phí chỉ tạo ra cú hích ban đầu, còn chất lượng dịch vụ xe buýt mới là yếu tố quyết định. Nhiều chỉ tiêu phải tính toán lại như thời gian chờ đợi, thời gian chạy chuyến kéo dài để người dân có thể sử dụng liên tục trong ngày.

"Cả hệ thống cũng phải thay đổi, ví dụ như để thuận lợi cho đi xe buýt thì việc đi bộ phải thuận lợi, bởi hiện nay vỉa hè không còn cho người dân đi bộ; bố trí thêm các tuyến xe buýt để người dân có thể di chuyển từ điểm này đến điểm khác thuận lợi thì sẽ tạo thành thói quen bền vững. Khi đã tạo thành thói quen, thì chúng ta hy vọng nó được duy trì", PGS.TS. Nguyễn Đình Tuấn (nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh) nhận định.

Dự kiến, việc miễn phí xe buýt sẽ giúp lượng hành khách đi xe buýt tăng thêm 30%. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng đây chỉ nên là giải pháp kích cầu trong ngắn hạn nhằm giảm áp lực giao thông và ô nhiễm môi trường. Còn về lâu dài, rất ít thành phố trên thế giới duy trì miễn phí hoàn toàn và chính sách này cần được đặt trong một chiến lược phát triển giao thông công cộng bền vững.