Mở rộng thị trường nông sản bằng giải pháp số

Đưa nông sản đến người mua qua nền tảng số

Tại xã Yên Châu, tỉnh Sơn La, Công ty TNHH Bảo Gia 26 đang đưa sản phẩm tỏi đen đến khách hàng ở nhiều tỉnh, thành phố thông qua các nền tảng thương mại điện tử. Doanh nghiệp đã xây dựng gian hàng trên TikTok Shop, Shopee, Lazada và sử dụng mạng xã hội để quảng bá, giới thiệu sản phẩm.

Công ty hiện có 20 lò chế biến tỏi đen, công suất hơn 10 tấn sản phẩm mỗi năm. Đầu tư chế biến giúp doanh nghiệp phát triển sản phẩm có thời gian bảo quản dài, thuận lợi trong đóng gói, vận chuyển và tổ chức bán hàng trực tuyến.

Anh Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Bảo Gia 26, chia sẻ khoảng 90% sản phẩm của doanh nghiệp hiện được tiêu thụ qua các nền tảng số. Việc mở rộng kênh bán hàng này giúp công ty tiếp cận khách hàng ở nhiều địa phương, giảm sự phụ thuộc vào các đầu mối phân phối truyền thống.

Thay vì chỉ giới thiệu sản phẩm thông qua đại lý, doanh nghiệp có thể trực tiếp cung cấp thông tin, trao đổi với người mua và tiếp nhận đơn hàng. Tuy nhiên, để duy trì kênh tiêu thụ, công ty phải bảo đảm chất lượng sản phẩm, tổ chức đóng gói, giao hàng và thực hiện đúng cam kết với khách hàng.

Tại xã Phiêng Khoài, tỉnh Sơn La, HTX Kiên Cường cũng đang kết hợp sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng với quảng bá, tiêu thụ nông sản trên môi trường số.

HTX hiện liên kết sản xuất gần 90 ha mận hậu và trên 60 ha lê Tai Nung theo tiêu chuẩn VietGAP, định hướng hữu cơ. Bên cạnh các kênh phân phối truyền thống, đơn vị đã đưa sản phẩm lên nền tảng sonla.sanviet.vn, sử dụng mạng xã hội và tổ chức các phiên livestream ngay tại vùng trồng.

Bà Nguyễn Thị Nguyệt, Phó Giám đốc HTX Kiên Cường, nhớ lại những ngày đầu bán hàng qua livestream, các thành viên còn e ngại, chưa quen giới thiệu sản phẩm trước máy quay. Qua quá trình học hỏi, HTX từng bước xây dựng cách giới thiệu phù hợp, chủ động trao đổi với khách hàng về chất lượng, đặc điểm sản phẩm và vùng sản xuất.

HTX Kiên Cường đã thực hiện dán tem QR truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm cung cấp ra thị trường. Thông tin về vùng trồng và quy trình sản xuất được sử dụng để giới thiệu, giúp khách hàng có thêm cơ sở tìm hiểu nguồn gốc nông sản.

Đối với các sản phẩm đặc trưng của địa phương, tỉnh Sơn La đang chú trọng kết hợp phát triển thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và xúc tiến thương mại với Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Ông Trần Dũng Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, thông tin, hiện toàn tỉnh có 210 sản phẩm OCOP còn thời hạn chứng nhận, gồm 1 sản phẩm 5 sao cấp quốc gia, 59 sản phẩm 4 sao và 150 sản phẩm 3 sao cấp tỉnh.

Trong giai đoạn 2026-2030, ngành nông nghiệp xác định không chạy theo số lượng sản phẩm được công nhận, xếp hạng mà tập trung phát triển OCOP theo chuỗi giá trị. Theo ông Trần Dũng Tiến, chất lượng, khả năng bảo quản, chế biến, duy trì thị trường và giá trị sản phẩm là những yêu cầu cần được quan tâm trong quá trình phát triển các sản phẩm đặc trưng của Sơn La.

Hỗ trợ kỹ năng số, mở thị trường từ cơ sở

Không chỉ doanh nghiệp, hợp tác xã, hoạt động bán hàng trên nền tảng số đang được đưa đến các bản vùng cao, nơi người dân trước đây chủ yếu tiêu thụ nông sản qua thương lái hoặc khách hàng quen.

Bản Phiêng Lương, xã Gia Phù, tỉnh Sơn La, có 144 hộ với 653 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Dao. Địa hình đồi núi, dân cư phân tán, việc vận chuyển nông sản còn nhiều khó khăn. Người dân chủ yếu sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi nhỏ lẻ, ít có điều kiện tiếp cận thị trường ngoài địa phương.

Để hỗ trợ bà con quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Gia Phù phối hợp với các tổ chức đoàn thể tổ chức chương trình livestream "Về bản chốt đơn".

Thông qua Facebook, người dân trực tiếp giới thiệu những sản phẩm đặc trưng của Phiêng Lương như lợn bản, gà đen, cá suối, thịt hun khói, gạo nương; trao đổi với khách hàng và tiếp nhận đơn đặt hàng ngay trong phiên phát sóng.

Bà Cầm Ngọc Thu Phương, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Gia Phù, cho biết địa phương lựa chọn hình thức livestream tại bản để người dân trực tiếp tham gia giới thiệu nông sản, làm quen với phương thức bán hàng trên nền tảng số. Qua hoạt động này, bà con được khuyến khích chủ động quảng bá sản phẩm, tìm kiếm thêm khách hàng.

Với nhiều hộ dân Phiêng Lương, bán hàng qua mạng xã hội vẫn còn mới mẻ. Tham gia chương trình, người dân được hướng dẫn cách lựa chọn sản phẩm, quay hình, giới thiệu thông tin và trao đổi với khách hàng.

Anh Đặng Văn Nính, bản Phiêng Lương, chia sẻ: "Ban đầu còn bỡ ngỡ, nhưng được thực hành trực tiếp nên tự tin hơn". Từ việc được cán bộ hướng dẫn giới thiệu sản phẩm và quay hình bán hàng, anh cùng các hộ tham gia đã hiểu thêm cách tiếp cận khách hàng, mong muốn có thêm những chương trình tương tự để nông sản của bản được nhiều người biết đến.

Theo số liệu từ hoạt động xúc tiến thương mại, 70 sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng của địa phương đã được đưa lên nền tảng buudien.vn; 60 sản phẩm được giới thiệu trên sàn sonla.sanviet.vn. Bên cạnh đó, 50 sản phẩm tiêu biểu của 42 doanh nghiệp, hợp tác xã được quảng bá trên Cổng thông tin xúc tiến thương mại tỉnh Sơn La.

Ông Đào Văn Quang, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Sơn La, thông tin đơn vị đang phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức tập huấn, hỗ trợ nông hộ, hợp tác xã và doanh nghiệp nâng cao kỹ năng kinh doanh số, nhất là livestream và bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử.

Cùng với hướng dẫn kỹ năng, các hoạt động hỗ trợ còn tập trung vào xây dựng gian hàng, hoàn thiện nội dung giới thiệu sản phẩm, quảng bá thương hiệu và kết nối với các kênh phân phối. Đây là những công việc cần thiết để doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân duy trì hoạt động kinh doanh trực tuyến, từng bước mở rộng thị trường.

Theo ông Nguyễn Đình Việt, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ, tỉnh xác định hiệu quả ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phải được đánh giá bằng những kết quả cụ thể trong sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Các tiêu chí được chú trọng gồm năng suất, chi phí sản xuất, chất lượng sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc, mở rộng thị trường và thu nhập của người sản xuất. Đối với hoạt động thương mại điện tử, yêu cầu đặt ra không chỉ là đưa nông sản lên các nền tảng mà còn phải nâng cao hiệu quả tiêu thụ, bảo đảm chất lượng sản phẩm và giữ uy tín với khách hàng.