Một giờ hàng hóa chờ, một thủ tục chồng chéo đều là chi phí logistics

Phát biểu tại Diễn đàn Logistics Vùng lần VII 2026 với chủ đề: “Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics Vùng đồng bằng sông Hồng”, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho biết, mục tiêu trong Nghị quyết 27 đã khẳng định, đến năm 2030, vùng Đồng bằng sông Hồng phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 10%/năm và tập trung phát triển các lĩnh vực văn hóa, điện tử, chuyển đổi số, không gian, trí tuệ nhân tạo, ô tô, điện máy. Trong đó, có nhấn mạnh logistics. Như vậy, định hướng phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng đã được các cấp cao nhất khẳng định và đặt ra sự liên kết giữa các địa phương, trong đó có logistics.

Theo ông Hồ Sỹ Hùng, với vị trí là cửa ngõ kết nối miền Bắc với cả nước và thế giới, Vùng Đồng bằng sông Hồng đã và đang tiếp tục khẳng định vị thế là một cực tăng trưởng logistics quan trọng của cả nước.

“Thử thách cho yêu cầu phát triển logistics không chỉ do cơ cấu điều kiện cụ thể đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Hồng, mà đây còn là xu hướng tất yếu của thị trường quốc tế cũng như là yêu cầu thực tế của quá trình phát triển logistics Việt Nam thời gian vừa qua”, đại diện VCCI nêu quan điểm.

Chủ tịch VCCI nhận định, thế giới đang chứng kiến sự tái cấu trúc rất mạnh của các chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp ngày nay lựa chọn không chỉ dựa trên chi phí lao động hay đất đai, mà nhà đầu tư đang bắt đầu ngày càng quan tâm hơn đến chất lượng hạ tầng, khả năng kết nối, độ tin cậy của cung ứng, năng lực số, tiêu chuẩn môi trường và chất lượng thể chế.

Điều đó đặt ra những yêu cầu mới đối với logistics, đó không chỉ là chi phí cho các chuỗi hoạt động hay chi phí vận chuyển, mà logistics đã trở thành một phần của năng lực cạnh tranh quốc gia

“Một giờ hàng hóa phải chờ là chi phí, một thủ tục chồng chéo cũng là chi phí, một kết nối đứt quãng giữa đường bộ với đường sắt hay đường thủy, đường biển cũng trở thành chi phí của doanh nghiệp. Và cuối cùng, tất cả những chi phí này đều dồn lên chi phí của nền kinh tế”, ông Hồ Sỹ Hùng cho biết, đồng thời nhấn mạnh cải thiện môi trường kinh doanh trong lĩnh vực logistics cần được nhìn trên toàn chuỗi: từ quy hoạch, đầu tư, cảng biển, vận tải, hải quan, kiểm tra chuyên ngành, kho bãi cho tới giao dịch điện tử và các hoạt động thanh toán

“Logistics không thể phát triển nếu tách rời sản xuất, thương mại. Để giải bài toán logistics thì cần đi sâu vào từng chuỗi ngành hàng, phải phản ánh được đặc điểm của từng ngành hàng và cao hơn nữa là có thể phát triển thành các mô hình logistics chuyên nghiệp, chuyên sâu cho đặc điểm của các ngành hàng”, ông Hồ Sỹ Hùng cho biết.

Ngành Logistics Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ, tăng bình quân tới 14-16%/năm (gấp hơn 2 lần tăng trưởng bình quân GDP). Quy mô thị trường logistics Việt Nam khoảng 45 đến 50 tỷ đô la, tương đương 10% GDP và 5% của khu vực dịch vụ. Năm 2023, Việt Nam được các tổ chức quốc tế đánh giá và xếp hạng thuộc Top 10 thị trường logistics mới nổi, Top 4 trong khu vực ASEAN và 40 trên thế giới về Chỉ số hiệu quả logistics (LPI).

Hình thành cực logistics quốc gia

Về định hướng phát triển, ông Nguyễn Ngọc Tuấn - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng, cần lấy logistics làm đột phá để kết nối và vận hành thông suốt toàn bộ không gian phát triển của Vùng đồng bằng sông Hồng. 

"Logistics phải được chuyển từ một ngành dịch vụ hỗ trợ thành một cấu phần của cấu trúc kinh tế, có vai trò kết nối các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, trung tâm sản xuất, đô thị, cảng biển, cửa khẩu và thị trường", ông Tuấn nêu quan điểm.

Tại đây cần ưu tiên hình thành mạng lưới logistics đa phương thức, phát huy vai trò các cửa ngõ quốc tế, nhất là Hải Phòng - Lạch Huyện, đồng thời tăng cường kết nối đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, cảng biển và hàng không để giảm chi phí, rút ngắn thời gian lưu chuyển và mở rộng không gian hoạt động của doanh nghiệp.

Dưới góc độ địa phương, phát biểu tại sự kiện, ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành uỷ Hải Phòng cho biết, những năm qua, dịch vụ logistics trên địa bàn Hải Phòng phát triển mạnh cả về quy mô và chất lượng. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt trên 10%/năm, tỷ trọng đóng góp vào GRDP thành phố bình quân khoảng 11,5%.

Theo lãnh đạo thành phố, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc và cạnh tranh giữa các trung tâm logistics ngày càng gay gắt, yêu cầu đặt ra đối với Vùng Đồng bằng sông Hồng không dừng ở việc mở rộng quy mô logistics. Mục tiêu cao hơn là hình thành cực logistics quốc gia có tính kết nối cao, năng lực cạnh tranh quốc tế và giá trị gia tăng lớn.

Theo đó, Hải Phòng đặt trọng tâm vào kết nối đồng bộ cảng biển, sân bay, đường sắt và các trung tâm logistics; đồng thời thúc đẩy số hóa, tự động hóa và chuyển đổi xanh.

Thành phố cũng xác định logistics và dịch vụ cảng biển là một trong những động lực quan trọng trong giai đoạn phát triển mới, gắn với việc thực hiện các định hướng lớn của Trung ương về phát triển Hải Phòng, tổ chức không gian phát triển quốc gia, đổi mới mô hình tăng trưởng và phát triển kinh tế biển.

Để hiện thực hoá mục tiêu trên, TP Hải Phòng đặt mục tiêu phát huy vai trò một cực phát triển quan trọng trong tam giác Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, tăng kết nối với các địa phương ven biển Đông Bắc, các hành lang kinh tế Việt Nam - Trung Quốc cũng như các trung tâm kinh tế trong ASEAN và quốc tế.

Cùng với đó, Hải Phòng tiếp tục hoàn thiện hạ tầng chiến lược, trong đó có cảng nước sâu Nam Đồ Sơn, Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, hệ thống đường bộ cao tốc, kết nối với sân bay Gia Bình và các tuyến giao thông Đông - Tây, vành đai của thành phố…