Một thói quen nhỏ ít để ý đang âm thầm khiến hóa đơn tiền điện leo thang

Hóa đơn tiền điện của nhiều hộ gia đình thường tăng mạnh trong mùa nắng nóng, nguyên nhân chủ yếu đến từ nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát gia tăng, đặc biệt là máy lạnh.

Thông tin tại hội thảo về bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP Hồ Chí Minh, đại diện Tổng Công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh (EVNHCMC) cho biết máy lạnh hiện là thiết bị tiêu thụ điện lớn nhất trong gia đình, chiếm khoảng 40-60% tổng lượng điện sử dụng.

Khi nhiệt độ ngoài trời duy trì ở mức 37-40 độ C, nhiều gia đình có xu hướng sử dụng máy lạnh liên tục cả ngày lẫn đêm, cài đặt nhiệt độ thấp hơn mức khuyến cáo (dưới 26 độ C) hoặc vận hành cùng lúc nhiều máy ở các phòng khác nhau. Điều này khiến lượng điện tiêu thụ tăng đáng kể.

Bên cạnh đó, nhiệt độ môi trường cao cũng làm giảm hiệu suất hoạt động của máy lạnh, buộc máy nén phải vận hành liên tục để duy trì độ lạnh, từ đó tiêu tốn nhiều điện năng hơn.

Không chỉ máy lạnh, các thiết bị làm mát khác như tủ lạnh, tủ đông cũng phải tăng công suất hoạt động để giữ nhiệt độ ổn định, góp phần làm tổng mức tiêu thụ điện tăng lên.

Ngoài yếu tố thời tiết, thói quen sử dụng điện chưa hợp lý cũng là nguyên nhân khiến hóa đơn điện tăng cao. Chẳng hạn, việc cắm điện liên tục các thiết bị như bình đun nước siêu tốc dù không sử dụng vẫn gây hao phí điện năng.

Đáng chú ý, khi sản lượng điện tiêu thụ vượt các ngưỡng trong biểu giá điện sinh hoạt bậc thang, phần điện vượt mức sẽ được tính theo đơn giá cao hơn, khiến chi phí tiền điện tăng nhanh.

Để sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, ngành điện khuyến cáo người dân ưu tiên lựa chọn thiết bị tiết kiệm năng lượng, nhất là các sản phẩm có nhãn năng lượng hiệu suất cao hoặc ứng dụng công nghệ Inverter. Đồng thời, nên rút phích cắm khi không sử dụng thiết bị.

Đối với máy lạnh, nên cài đặt nhiệt độ ở mức 26-28 độ C và kết hợp chế độ quạt gió để giảm điện năng tiêu thụ. Việc vệ sinh, bảo trì định kỳ cũng giúp thiết bị vận hành hiệu quả hơn và kéo dài tuổi thọ.

Ngoài ra, các giải pháp chống nóng như sử dụng rèm cửa, phim cách nhiệt hoặc sơn cách nhiệt cũng góp phần giảm nhiệt độ trong nhà, giảm tải cho thiết bị làm mát và tiết kiệm điện năng.

Mới đây, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 963 quy định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia.

Khung giờ cao điểm áp dụng các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy, từ 17 giờ 30 đến 22 giờ 30 (5 giờ/ngày); ngày Chủ nhật không có giờ cao điểm. Như vậy, giờ cao điểm sẽ dồn vào buổi tối, áp dụng 6 ngày trong tuần thay vì áp dụng theo khung giờ như hiện nay là từ 9 giờ 30 - 11 giờ 30 (2 giờ) và từ 17 - 20 giờ (3 giờ) các ngày từ thứ 2 đến thứ Bảy.

Theo Bộ Công Thương, khung giờ cao điểm của biểu giá điện này sẽ tác động đến các phụ tải sản xuất đang áp dụng công tơ 3 giá, tức biểu giá điện theo giờ, theo hướng khuyến khích chuyển nhu cầu sử dụng điện, nhất là ở một số ngành như sắt thép, xi măng, chế biến thực phẩm… từ giờ cao điểm sang giờ thấp điểm.

Quyết định 963 có hiệu lực từ ngày ký. Tuy nhiên, Cục Điện lực dẫn quy định tại điểm a khoản 1 Điều 20 Thông tư số 60 năm 2025 của Bộ Công Thương quy định về thực hiện giá bán điện, khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia theo Quyết định số 963 sẽ được áp dụng khi thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất sau khi Quyết định 14 năm 2025 ngày 29/5/2025 của Thủ tướng về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện có hiệu lực thi hành.

Bộ Công Thương đang triển khai nghiên cứu, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan để có cơ sở triển khai áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia theo Quyết định số 963 trong mùa khô năm 2026.