Mua ghế an toàn ô tô thanh lý: Tiết kiệm chi phí hay đánh đổi rủi ro?

Sự bùng nổ của thị trường ghế "second-hand" 

Bắt đầu từ ngày 1/7/2026, một quy định quan trọng nhằm bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông sẽ chính thức đi vào đời sống. Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự, trong đó có Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người lái xe ô tô cá nhân bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m. Chế tài xử phạt cũng được ấn định rất rõ ràng tại Nghị định 168/2024, với mức phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với các hành vi vi phạm.

Đứng trước sự thay đổi về mặt chính sách, thị trường thiết bị an toàn dành cho trẻ em trên ô tô đang ghi nhận mức tăng trưởng nóng. Tuy nhiên, bài toán chi phí lại là một rào cản không nhỏ đối với nhiều gia đình. Hiện nay, giá bán của các thiết bị này trải rộng trên nhiều phân khúc, dao động từ vài trăm nghìn đồng cho đến hàng chục triệu đồng mỗi chiếc đối với các dòng sản phẩm cao cấp.

Xuất phát từ tâm lý muốn tiết kiệm chi phí nhưng vẫn phải có thiết bị để đối phó với quy định xử phạt của pháp luật, một bộ phận không nhỏ người tiêu dùng đã tìm đến thị trường đồ cũ (second-hand). Trên các hội nhóm mạng xã hội, diễn đàn mua bán ô tô, hoạt động trao đổi, thanh lý ghế trẻ em đang diễn ra vô cùng nhộn nhịp. Một chiếc ghế nhập khẩu nếu mua mới có giá khoảng 5-7 triệu đồng, nay được rao bán thanh lý chỉ với giá từ 1-2 triệu đồng. Con số chênh lệch hấp dẫn này khiến nhiều bậc phụ huynh nhanh chóng "chốt đơn" mà không lường hết những rủi ro tiềm ẩn đằng sau một sản phẩm đã qua sử dụng.

Sự đánh đổi rủi ro không thể nhìn thấy bằng mắt thường 

Khác với quần áo hay các vật dụng sinh hoạt thông thường, ghế an toàn ô tô là một thiết bị kỹ thuật đặc thù, mang sứ mệnh bảo vệ tính mạng con người. Do đó, dưới góc độ kỹ thuật và an toàn giao thông, việc sử dụng lại đồ cũ ẩn chứa khá nhiều rủi ro.

Đầu tiên, nhiều người tiêu dùng không hề biết rằng ghế trẻ em cũng có "tuổi thọ" nhất định. Theo các nghiên cứu kỹ thuật, sau một vòng đời sử dụng kéo dài từ 6 đến 10 năm, các loại vật liệu chế tạo lõi ghế – đặc biệt là các hợp chất nhựa chịu lực – sẽ bắt đầu xảy ra quá trình lão hóa tự nhiên do tác động của nhiệt độ trong xe và thời gian. Sự lão hóa này làm giảm đi đáng kể khả năng chịu tải và hấp thụ lực va đập của thiết bị, biến chiếc ghế trở nên giòn và dễ gãy vỡ khi có sự cố xảy ra.

Thứ hai, nguy hiểm hơn cả là việc mua nhầm phải những chiếc ghế đã từng trải qua các vụ tai nạn giao thông. Khi xảy ra va chạm mạnh, lực quán tính khổng lồ sẽ tác động trực tiếp lên hệ thống khung của ghế. Lúc này, cấu trúc lõi bên trong có thể đã bị rạn nứt nghiêm trọng hoặc hư hỏng hoàn toàn khả năng đàn hồi. Đáng nói, những hư tổn mang tính cấu trúc này thường bị che khuất hoàn toàn dưới lớp vỏ bọc vải nệm bên ngoài vốn vẫn còn rất mới và nguyên vẹn.

Bên cạnh thị trường đồ cũ, nhiều bậc phụ huynh còn mắc sai lầm khi tìm mua các phụ kiện giá rẻ trôi nổi để thay thế cho ghế chuẩn. Các chuyên gia an toàn đặc biệt cảnh báo, những loại phụ kiện tự chế như dây đai nối dài, đệm nâng làm bằng bông, xốp hay các sản phẩm thay thế không chuyên dụng đều không thể xem là thiết bị an toàn đúng nghĩa. Chúng hoàn toàn không có khả năng bảo vệ vùng đầu, cổ hay cố định cơ thể trẻ em khi xe phanh gấp.

Tiết kiệm đúng cách

Việc ban hành quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn không đơn thuần là một công cụ pháp lý để xử phạt, mà mục tiêu cốt lõi là tạo ra một tấm khiên bảo vệ vững chắc cho thế hệ tương lai. Theo nhiều nghiên cứu quốc tế, một chiếc ghế trẻ em đạt chuẩn nếu được sử dụng đúng cách có thể kéo giảm đáng kể nguy cơ tử vong và những chấn thương nghiêm trọng trong các vụ tai nạn giao thông.

Chính vì thế, bài toán kinh tế gia đình cần được giải quyết một cách thông thái. Thay vì tiết kiệm vài triệu đồng để mua lại một thiết bị không rõ lịch sử sử dụng, không còn tem kiểm định hay không đáp ứng tiêu chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT, người tiêu dùng nên coi đây là một khoản đầu tư bắt buộc cho sự an toàn. Các gia đình có thể lựa chọn những sản phẩm thuộc phân khúc bình dân nhưng có xuất xứ rõ ràng, mới 100% và được dán tem hợp quy của cơ quan quản lý nhà nước để bảo vệ sinh mạng của con em mình một cách trọn vẹn nhất trên mọi cung đường.