Mùa mận chín trên cao nguyên Mộc Châu

Những ngày này, thung lũng mận Nà Ka, phường Thảo Nguyên, tỉnh Sơn La rộn ràng trong tiếng khèn, tiếng hát và tiếng reo vui của người dân, du khách. Ngày hội hái quả mận hậu Mộc Châu lần thứ X, Thảo Nguyên năm 2026 không chỉ mở ra không gian văn hóa giàu bản sắc, mà còn là dịp để tôn vinh thành quả lao động của người trồng mận trên cao nguyên.

Từ sáng sớm, Nà Ka đã tấp nập người dân và du khách về tham gia ngày hội. Giữa sắc xanh của núi đồi, những chùm mận hậu chín đỏ sậm, căng mọng, phủ lớp phấn trắng mịn tạo nên hình ảnh đặc trưng của mùa quả ngọt trên cao nguyên Mộc Châu.

Ngày hội không chỉ là dịp để người dân, du khách trải nghiệm mùa mận chín, mà còn là hoạt động quảng bá sản phẩm nông nghiệp, giới thiệu hình ảnh Mộc Châu xanh, sạch, giàu bản sắc; đồng thời tạo thêm không gian kết nối giữa người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và du khách.

Tôn vinh người trồng mận

Chia sẻ về ý nghĩa của ngày hội, ông Nguyễn Thành Văn, Chủ tịch UBND phường Thảo Nguyên, cho biết: "Ngày hội Hái quả không chỉ là hoạt động văn hóa - du lịch đặc sắc của địa phương mà còn là dịp để tôn vinh những người nông dân đã bền bỉ gìn giữ, vun trồng nên thương hiệu mận hậu Mộc Châu nổi tiếng khắp mọi miền đất nước. Đây cũng là cơ hội để quảng bá hình ảnh miền cao nguyên tươi đẹp, thúc đẩy phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch nông nghiệp; đồng thời mở ra không gian kết nối giữa người nông dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư và du khách".

Sau chương trình nghệ thuật mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc trên cao nguyên, các đại biểu và du khách hòa mình vào nhiều hoạt động của ngày hội. Năm đội thi đại diện cho các tổ dân phố tham gia phần thi hái quả. Theo quy định, các đội phải hái bằng tay, không rung cây, không bẻ cành, không đập quả hoặc thực hiện các thao tác gây ảnh hưởng đến cây mận.

Dưới sự cổ vũ của người dân và du khách, những đôi bàn tay quen việc của các nông dân đã thể hiện kỹ năng hái mận nhanh, khéo và đúng kỹ thuật. Chỉ trong 5 phút, 3 thành viên đội thi đến từ tổ dân phố Chờ Lồng đã hái được 70 kg mận, đạt thành tích cao nhất ở phần thi này.

Anh Lường Trọng Liêm, thành viên đội thi tổ dân phố Chờ Lồng, chia sẻ: "Tham gia ngày hội lần này, đội chúng tôi đã luyện tập và chuẩn bị rất kỹ. Bí quyết để giành điểm cao là chia nhau chọn những cành sai quả, có quả to, đẹp, chín mọng nước".

Không khí ngày hội tiếp tục sôi nổi ở phần thi ăn mận. Mỗi đội chọn một đại diện tham gia, vừa bảo đảm đúng quy định, vừa thể hiện sự hấp dẫn khi thưởng thức trái mận hậu. Sau 1 phút, đội thi tổ dân phố Pa Khen đạt thành tích cao nhất khi ăn hết 19 quả mận.

Ở phần thi trưng bày mâm quả, những trái mận chín đỏ được kết hợp với một số nông sản đặc trưng của Mộc Châu. Qua bàn tay khéo léo của các đội thi, mâm quả được tạo hình thành bản đồ du lịch hoặc mô phỏng các khu, điểm du lịch nổi tiếng trên cao nguyên. Từ một sản phẩm nông nghiệp quen thuộc, trái mận hậu được đặt trong không gian văn hóa, du lịch và sáng tạo của địa phương.

Hòa vào không khí ngày hội, anh Đinh Gia Huy, du khách đến từ Yên Châu Sơn La, cho biết đây là lần đầu tiên gia đình anh đến Mộc Châu đúng dịp lễ hội hái quả. Không khí ngày hội đậm đà bản sắc, phần thi trưng bày mâm quả công phu, phần thi ăn mận vui nhộn và trải nghiệm tận tay hái, thưởng thức mận ngay tại vườn đã để lại ấn tượng khó quên.

Mở thêm kênh quảng bá nông sản

Nét mới của ngày hội năm nay là phiên livestream quảng bá nông sản Mộc Châu được tổ chức trong khuôn khổ chương trình. Thông qua hình thức trực tiếp trên nền tảng số, các sản phẩm tiêu biểu như mận hậu, chè, mật ong, sữa và sản phẩm OCOP của địa phương được giới thiệu tới người tiêu dùng ở nhiều địa phương.

Không chỉ quảng bá sản phẩm, phiên livestream còn góp phần tuyên truyền về chuyển đổi số, kinh tế số trong lĩnh vực nông nghiệp. Người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp có thêm điều kiện tiếp cận cách giới thiệu quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm, giao lưu với khách hàng và mở thêm kênh tiêu thụ qua thương mại điện tử, mạng xã hội.

Ông Nguyễn Thành Văn, Chủ tịch UBND phường Thảo Nguyên, thông tin: Chúng tôi xác định, chuyển đổi số không phải là việc xa vời. Với nông dân, đó có thể bắt đầu từ việc biết giới thiệu sản phẩm đúng cách, minh bạch quy trình sản xuất, kết nối trực tiếp với khách hàng và từng bước mở rộng thị trường. Phường Thảo Nguyên sẽ tiếp tục đồng hành với các hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp để nông sản Mộc Châu không chỉ có chất lượng tốt, mà còn được quảng bá bài bản, chuyên nghiệp hơn.

Cách làm này chưa thể thay thế các kênh tiêu thụ truyền thống, nhưng là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nông sản địa phương cần được quảng bá rộng hơn, minh bạch hơn và gần hơn với người tiêu dùng. Từ vườn mận Nà Ka, sản phẩm nông nghiệp Mộc Châu có thêm cơ hội tiếp cận thị trường thông qua các nền tảng số.

Với người dân Thảo Nguyên, mỗi mùa mận chín là một mùa thu hoạch thành quả lao động. Những vườn mận sai quả không chỉ đến từ điều kiện tự nhiên thuận lợi, mà còn từ công sức chăm sóc, gìn giữ và xây dựng thương hiệu qua nhiều năm.

Ông Tráng A Súa, tổ dân phố Pa Khen, bày tỏ: "Cây mận hậu đã gắn bó với bà con Thảo Nguyên từ bao đời nay, giúp chúng tôi thoát nghèo và làm giàu trên mảnh đất quê hương. Năm nay, thời tiết thuận lợi, mận được mùa, quả to, ngọt và mã đẹp. Nhìn thấy du khách khắp nơi đổ về tham gia Ngày hội, khen ngợi mận Mộc Châu ngon, lại còn có nhiều khách hàng chốt đơn liên tục trên các phiên livestream, người nông dân chúng tôi rất phấn khởi. Chúng tôi sẽ tiếp tục áp dụng khoa học kỹ thuật nhiều hơn nữa để giữ vững thương hiệu mận Mộc Châu".

Từ ngày hội ở thung lũng Nà Ka, mận hậu Mộc Châu tiếp tục được nhận diện không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, mà còn là chất liệu để phát triển du lịch trải nghiệm, quảng bá bản sắc văn hóa và thúc đẩy kinh tế nông thôn.

Khi người nông dân giữ chất lượng sản phẩm, chính quyền địa phương tạo không gian kết nối, doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia mở rộng thị trường, mùa mận chín trên cao nguyên Mộc Châu không chỉ là mùa thu hoạch. Đó còn là dịp để lan tỏa hình ảnh một vùng đất giàu bản sắc, biết khai thác lợi thế nông nghiệp gắn với du lịch và chuyển đổi số.