Mục tiêu kép của xăng E10: An toàn phương tiện, tự chủ năng lượng

Chỉ còn ít ngày nữa, xăng sinh học E10 sẽ chính thức bước vào đời sống của hàng triệu người dân Việt Nam theo đề xuất đẩy sớm lộ trình của Bộ Công Thương lên ngày 30/4/2026. Việc dừng bán xăng khoáng truyền thống để nhường sân cho nhiên liệu phối trộn 10% ethanol đang tạo ra những cuộc tranh luận sôi nổi trong cộng đồng. Dọc theo các diễn đàn xe cộ và ngay tại các trạm đổ xăng, không khó để bắt gặp tâm lý dè chừng, e ngại của người tiêu dùng trước những lời đồn thổi về việc xăng sinh học sinh cặn bẩn, làm giảm hiệu suất và gây hỏng hóc cho các khối động cơ đắt tiền. Tuy nhiên, dưới lăng kính của các cơ quan quản lý nhà nước và những tập đoàn năng lượng hàng đầu, đây là những định kiến cần được tháo gỡ kịp thời để hiện thực hóa những mục tiêu vĩ mô mang tầm vóc quốc gia.

Để đập tan những hoài nghi về chất lượng nhiên liệu, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), đã đưa ra những khẳng định mang tính cam kết. Ông Linh nhấn mạnh rằng việc sử dụng xăng sinh học E10 hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến động cơ, và sự lo ngại của người tiêu dùng trong thời gian qua phần lớn xuất phát từ thói quen tâm lý. Vị Cục trưởng chỉ rõ, việc chuyển đổi sang xăng sinh học là lộ trình chung của thế giới; ngay trong khu vực ASEAN, các quốc gia như Thái Lan hay Philippines đã sử dụng phổ biến xăng E15, thậm chí là E20 từ rất lâu. Đồng thuận với quan điểm này, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công, bổ sung thêm rằng trên thế giới, các cường quốc như Mỹ hay Brazil đã ứng dụng xăng E10 từ những năm 80 của thế kỷ trước. Trong quá trình thí điểm tại Việt Nam từ tháng 8/2025 đến nay, cơ quan quản lý chưa hề nhận được bất cứ phản hồi nào về tác động tiêu cực của E10 đến hiệu suất hoạt động hay tuổi thọ động cơ.

Từ góc độ tiêu chuẩn thị trường, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, đánh giá việc chuyển đổi đồng loạt sang xăng E10 mang lại những lợi ích vô cùng to lớn. Ông Bảo phân tích, khi thị trường loại bỏ hoàn toàn xăng khoáng, sự đồng nhất về nguồn hàng sẽ được thiết lập, giúp người tiêu dùng không bị phân tâm bởi quá nhiều sự lựa chọn. Quan trọng hơn, với tiêu chuẩn chất lượng cao, xăng sinh học sẽ đưa các phương tiện giao thông tại Việt Nam tiếp cận chuẩn mực khí thải Euro 4, Euro 5, cải thiện đáng kể bầu không khí đô thị và hiện thực hóa cam kết Net Zero tại COP26.

Thế nhưng, nếu chỉ dừng lại ở bài toán bảo vệ môi trường, có lẽ lộ trình xăng E10 đã không được Chính phủ chỉ đạo triển khai quyết liệt và khẩn trương đến vậy. Ẩn sâu bên trong giọt nhiên liệu sinh học là một chiến lược sống còn mang tên: An ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh xung đột địa chính trị tại Trung Đông diễn biến phức tạp, nguồn cung dầu mỏ toàn cầu liên tục bị đe dọa, nền kinh tế Việt Nam với tỷ lệ nhập khẩu xăng dầu thành phẩm chiếm 20-30% và nguyên liệu chế biến chiếm 50-70% đang đứng trước những rủi ro đứt gãy rất lớn. Việc thúc đẩy sử dụng E10 chính là lá chắn thép giúp Việt Nam trụ vững trước những cú sốc từ bên ngoài.

Phân tích sâu sắc về khía cạnh này, ông Lê Xuân Huyên, Phó Tổng Giám đốc Phụ trách Ban Điều hành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia, khẳng định việc đẩy nhanh lộ trình sử dụng xăng E10 là một giải pháp mang tính chiến lược. Ông Huyên cho biết, khi đưa E10 vào pha trộn đại trà, tổng lượng xăng cung ứng cho thị trường sẽ tự động tăng thêm 15% từ các nguồn nguyên liệu không có nguồn gốc từ dầu mỏ. Đây được xem là mục tiêu kép tuyệt vời: Vừa đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ xăng dầu nội địa, giữ vững an ninh năng lượng trong những thời khắc khủng hoảng, vừa thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi xanh hóa nền kinh tế.

Để gánh vác sứ mệnh lớn lao này, hệ thống các nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học trong nước đang bước vào chiến dịch "tổng động viên" toàn lực. Theo chia sẻ của ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần lọc hoá dầu Bình Sơn, trước bối cảnh diễn biến phức tạp của thị trường và lộ trình khẩn trương của Chính phủ, nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất đã được tái khởi động thành công từ tháng 1/2026. Hiện tại, nhà máy đang vận hành cực kỳ ổn định ở mức 60-80% công suất và đã chuẩn bị mọi kịch bản để bứt tốc lên 100% công suất. Ông Thắng tiết lộ, khi đạt đỉnh vận hành, mỗi tháng Dung Quất sẽ cho ra lò khoảng 10.000 mét khối E100 nguyên chất; lượng nguyên liệu quý giá này đủ để pha chế ra 1 triệu mét khối xăng E10 RON95, cơ bản đáp ứng lượng tiêu thụ khổng lồ của thị trường.

Nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng không bị gián đoạn dù chỉ một ngày, đơn vị đã xây dựng mạng lưới thu mua nguyên liệu sắn khép kín từ miền Trung, Tây Nguyên cho đến các cửa khẩu giáp Lào, Campuchia. Thậm chí, để linh hoạt ứng phó, doanh nghiệp đã ký thỏa thuận nguyên tắc nhập khẩu ngô từ các đối tác nông nghiệp khổng lồ tại Mỹ và Brazil để chuyển đổi nguồn nguyên liệu khi cần thiết,.

Như vậy, lộ trình đưa xăng E10 vào đời sống không đơn thuần là sự thay đổi các con số trên trụ bơm xăng. Nó là kết tinh của một tầm nhìn chiến lược dài hạn. Khi người tiêu dùng rũ bỏ được những định kiến cũ kỹ và an tâm đồng hành cùng nhiên liệu xanh, chúng ta không chỉ góp phần kiến tạo một bầu không khí trong lành cho thế hệ tương lai, mà còn đang chung tay xây dựng một nền kinh tế tự chủ, vững vàng, không còn phải phập phồng lo sợ trước mỗi biến động bất ngờ của thời cuộc.