Muốn có mô hình tăng trưởng mới, Việt Nam phải tăng tốc chuyển đổi xanh

Nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Phát biểu sự kiện “Ngày Chuyển đổi xanh năm 2026”, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trưởng Lê Công Thành cho biết Biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường, áp lực giảm phát thải khí nhà kính và các tiêu chuẩn xanh ngày càng cao của thị trường quốc tế đang đặt ra những thách thức chưa từng có.

Song đây cũng là cơ hội để Việt Nam tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Ông Thành nhấn mạnh, chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc của phát triển, là điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

“Chuyển đổi xanh cũng là một trong những động lực mới để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân”, Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết.

Theo Thứ trưởng, muốn có mô hình tăng trưởng mới phải tăng tốc chuyển đổi xanh. Để phát triển nhanh và bền vững, Việt Nam phải chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Ngăn ngừa “xanh hóa hình thức”

Để chuyển đổi xanh trở thành một trong những động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, Thứ trưởng Lê Công. Thành nhấn mạnh, quá trình chuyển đổi phải được thực hiện ngay từ khi thiết kế quy hoạch, dự án đầu tư, sản xuất, tiêu dùng, quản lý chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Chuyển đổi xanh cần được cụ thể hóa trong từng ngành, từng lĩnh vực như: nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp phát thải thấp; công nghiệp tiết kiệm năng lượng; đô thị xanh; giao thông xanh; năng lượng tái tạo; du lịch xanh; tài chính xanh; tiêu dùng xanh.

“Mỗi ngành, mỗi địa phương, mỗi doanh nghiệp cần xác định rõ lộ trình chuyển đổi xanh của mình, có hành động cụ thể, không chờ đợi, không đứng ngoài cuộc”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh, chuyển đổi xanh đòi hỏi nguồn lực rất lớn. Vì vậy, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, tài chính bền vững, thị trường carbon và các công cụ kinh tế môi trường khác có vai trò đặc biệt quan trọng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí về môi trường, dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy minh bạch hóa dòng vốn xanh, xanh hóa sản xuất, tiêu dùng, ngăn ngừa tình trạng “xanh hóa hình thức”. Đồng thời tạo điều kiện để các doanh nghiệp thực chất, có trách nhiệm, có đổi mới sáng tạo được tiếp cận thuận lợi hơn với nguồn lực tài chính bền vững.

Cùng quan điểm, tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cũng nhấn mạnh quá trình chuyển đổi xanh cần phải được thực hiện đồng bộ, từ việc doanh nghiệp đổi mới, ứng dụng công nghệ mới nhằm tăng hiệu quả sử dụng năng lượng. Hay từ việc thị trường có thêm nhiều sản phẩm, dịch vụ mới và xanh hơn; và từ chính lựa chọn hằng ngày của mỗi người dân trong tiêu dùng, đi lại, sinh hoạt.

Bà Giang lấy ví dụ quá trình phát triển giao thông xanh, thúc đẩy chuyển đổi từ phương tiện sử dụng xăng, dầu sang phương tiện giao thông điện cả khu vực nhà nước, công cộng và giao thông cá nhân.

Đây không chỉ là giải pháp giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, giảm ô nhiễm không khí, mà cũng là cơ hội phát triển các ngành công nghiệp và mô hình dịch vụ mới gắn với pin xe điện, pin lưu trữ, trạm sạc, thiết bị điện và hạ tầng giao thông xanh.

Ngày Chuyển đổi xanh năm 2026 với chủ đề “Chuyển đổi xanh - Động lực cho mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam” là sự kiện do Báo Lao Động phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND thành phố Hà Nội tổ chức.

Tại sự kiện, khách tham dự sẽ có cơ hội trực tiếp tham quan, tìm hiểu và lái thử các dòng xe điện mới, tiếp cận công nghệ pin hiện đại cũng như hệ sinh thái hạ tầng trạm sạc đang được phát triển mạnh mẽ. Song song với đó, chương trình “Thu xăng đổi điện” sẽ mang đến nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ và tư vấn thiết thực nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi từ phương tiện sử dụng động cơ đốt trong sang phương tiện điện.