Mỹ - Iran bất đồng về một số vấn đề

Ngày 24/6, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Mariano Grossi cho biết các thanh sát viên sẽ đến kiểm tra những cơ sở hạt nhân của Iran, theo thỏa thuận giữa Tehran và Washington. Ông Grossi khẳng định văn bản do lãnh đạo 2 nước ký đã nêu rõ các hoạt động liên quan đến vật liệu và cơ sở hạt nhân của Iran sẽ được IAEA giám sát. Theo ông, việc thanh sát “sẽ diễn ra”, dù thời điểm cụ thể có thể là trong vài ngày hoặc lâu hơn.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi đã bác bỏ tuyên bố này. Ông cho rằng vấn đề thanh sát chỉ có thể được xem xét trong khuôn khổ một thỏa thuận cuối cùng, sau khi phía Mỹ có hành động thực tế nhằm chấm dứt các biện pháp trừng phạt.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran đã đồng ý cho phép thanh sát quốc tế tại các cơ sở hạt nhân trong thời gian không giới hạn. Tehran khẳng định chương trình hạt nhân chưa được thảo luận trong vòng đàm phán đầu tiên và nước này chưa đồng ý cho các thanh sát viên IAEA trở lại những cơ sở làm giàu uranium.

IAEA đã được phép tiếp cận một số cơ sở hạt nhân của Iran kể từ cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Israel năm 2025, nhưng vẫn chưa thể kiểm tra các địa điểm làm giàu uranium. Cơ quan này cho biết chưa thể xác minh lượng uranium làm giàu cao của Iran hoặc tình trạng các máy ly tâm, nếu không được tiếp cận đầy đủ.

Mỹ và Iran cũng đang bất đồng về số tài sản của Tehran bị đóng băng ở nước ngoài. Ông Trump cho biết số tiền được giải phóng sẽ dùng để mua thực phẩm và thuốc men từ Mỹ. Trong khi đó, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc ở Geneva Ali Bahreini tuyên bố Tehran có quyền quyết định cách sử dụng nguồn tiền này.

Thỏa thuận tạm thời được ký trong tuần trước yêu cầu Iran pha loãng lượng uranium làm giàu cao, đồng thời Mỹ tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Tehran trong 60 ngày. Hai bên dự kiến tiếp tục đàm phán cấp chuyên gia tại Thụy Sĩ vào đầu tuần tới.

Các vấn đề liên quan đến eo biển Hormuz, lực lượng Hezbollah tại Lebanon và việc Israel rút quân, vẫn là những điểm bất đồng có thể ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán Mỹ - Iran.