Mỹ nới lỏng tạm thời trừng phạt dầu Nga

Trong bối cảnh đó, Mỹ vừa quyết định tạm thời nới lỏng một phần lệnh trừng phạt đối với dầu của Nga. Tuy nhiên, động thái này cũng đang gây ra nhiều ý kiến trái chiều giữa các đồng minh phương Tây.

Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành giấy phép miễn trừ trong 30 ngày, cho phép các quốc gia mua dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Nga đang mắc kẹt trên biển. Theo các tổ chức theo dõi vận tải dầu, hàng chục triệu thùng dầu Nga hiện đang được lưu trữ trên tàu hoặc đang trong quá trình vận chuyển.

Theo phía Nga, quyết định này có thể tác động tới khoảng 100 triệu thùng dầu thô - tương đương gần một ngày sản lượng dầu toàn cầu. Nga cho rằng thị trường năng lượng toàn cầu đang đứng trước nguy cơ khủng hoảng và nguồn cung từ Nga vẫn đóng vai trò quan trọng đối với sự ổn định của thị trường.

Ông Dmitry Peskov - Người phát ngôn Điện Kremlin cho hay: "Chúng tôi coi động thái của Mỹ là nỗ lực nhằm ổn định thị trường năng lượng. Thực tế, thị trường khó có thể ổn định nếu thiếu những khối lượng đáng kể dầu của Nga".

Tuy nhiên, nhiều nước châu Âu bày tỏ quan ngại. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng việc nới lỏng trừng phạt vào thời điểm hiện nay là tín hiệu không phù hợp. Trong khi Anh, Pháp và Na Uy cũng khẳng định sẽ không thay đổi chính sách trừng phạt đối với Moskva.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho hay: "Việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt vào lúc này, vì bất kỳ lý do nào, theo chúng tôi là sai lầm. Chúng tôi cần tiếp tục gia tăng sức ép đối với Nga".

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cũng cảnh báo động thái đơn phương của Washington có thể ảnh hưởng đến an ninh của châu Âu và làm suy yếu nỗ lực buộc Nga phải đàm phán.

Giới phân tích nhận định quyết định của Mỹ có thể giúp giảm áp lực nguồn cung trong ngắn hạn, khi chiến sự Trung Đông đang làm gián đoạn vận tải dầu qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, động thái này cũng làm nổi bật những khác biệt ngày càng rõ rệt giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu trong chính sách năng lượng và trừng phạt đối với Nga.

Dầu Nga trở lại thị trường

Giữa những diễn biến căng thẳng leo thang tại Trung Đông làm biến động thị trường năng lượng, Nga lại đang thu được nguồn thu lớn hơn từ xuất khẩu dầu và khí đốt.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA), trong tháng 3 Nga đang thu về khoảng 510 triệu euro, tương đương gần 588 triệu USD mỗi ngày từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch. Tổ chức này cũng cho biết doanh thu năng lượng hàng ngày của Nga trong thời gian gần đây cao hơn khoảng 14% so với tháng 2.

Ông Isaac Levi - Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch cho hay: "Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ hiện chiếm tới 90% tổng lượng dầu thô Nga xuất khẩu theo điểm đến. Đây là những khách hàng chủ yếu".

Tuy nhiên, sau các lệnh trừng phạt của Mỹ vào cuối năm 2025 đối với hai tập đoàn dầu mỏ lớn của Nga là Rosneft và Lukoil, Ấn Độ đã bắt đầu giảm lượng dầu Nga mua vào.

Dù vậy, trước đây Ấn Độ mua nhiều dầu từ các nước vùng Vịnh - nguồn cung mà hiện họ không thể tiếp cận trong cuộc khủng hoảng này - nên họ đã tăng nhập khẩu dầu từ Nga. Nhiều tàu chở dầu trước đây nằm chờ trên biển mà chưa có điểm đến hiện đã bắt đầu cho thấy dấu hiệu sẽ dỡ hàng tại Ấn Độ.

Các chuyên gia cho rằng, nếu khủng hoảng tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, giá năng lượng cao sẽ giúp Nga tiếp tục duy trì nguồn thu lớn từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch.