Mỹ và Iran đạt thỏa thuận sơ bộ chấm dứt chiến tranh

Các quan chức Mỹ và Iran ngày 14/6 cho biết hai bên đã thống nhất một khuôn khổ nhằm chấm dứt chiến tranh, dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran và mở lại eo biển Hormuz, tuyến vận tải quan trọng đối với nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày cũng tuyên bố thỏa thuận với Iran đã hoàn tất. Thông báo được đưa ra không lâu sau khi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, đại diện quốc gia giữ vai trò trung gian, xác nhận hai bên đã đạt được thỏa thuận.

Bản ghi nhớ dự kiến được ký chính thức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6. Tuy nhiên, các điều khoản chi tiết chưa được công bố. Theo ông Sharif, thỏa thuận yêu cầu chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó bao gồm cả Lebanon.

Ban Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các hoạt động quân sự sẽ kết thúc từ đêm 15/6. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết hai bên sẽ đàm phán một thỏa thuận toàn diện hơn trong thời gian ngừng bắn 60 ngày, bao gồm việc nới lỏng trừng phạt đối với Tehran.

Chương trình hạt nhân của Iran cũng sẽ được đưa vào các cuộc đàm phán tiếp theo. Israel chưa phản hồi về thông báo này và cho biết nước này không tham gia vào các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Iran.

Tổng thống Trump cho biết eo biển Hormuz dự kiến sẽ được mở lại vào ngày 19/6, đồng thời ông đã ra lệnh chấm dứt phong tỏa các cảng của Iran. Giá dầu đã giảm sau thông tin trên, với dầu Brent mất 4%, còn dầu thô West Texas Intermediate của Mỹ giảm hơn 4,6%.

Hàng nghìn người, chủ yếu tại Iran và Lebanon, đã thiệt mạng kể từ khi lực lượng Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran ngày 28/2. Iran sau đó đã tấn công trả đũa vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ Mỹ, đồng thời phong tỏa trên thực tế eo biển Hormuz. Trong khi đó, Mỹ đáp trả bằng cách phong tỏa các cảng của Iran.

Anh, Đức, Pháp và Italy đã hoan nghênh tín hiệu tích cực về thỏa thuận Mỹ - Iran, đồng thời cho biết sẵn sàng dỡ bỏ trừng phạt nếu Iran thực hiện các bước đi rõ ràng và có thể kiểm chứng nhằm hạn chế chương trình hạt nhân.