Mỹ xác nhận triển khai vũ khí trên quỹ đạo

Tại một hội nghị ở Washington ngày 14/9, Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink cho biết nước này có các loại vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo, có khả năng bảo vệ lực lượng Mỹ trước hành động thù địch của đối phương. Tuy nhiên, Washington chưa công bố cụ thể các hệ thống vũ khí được triển khai trên quỹ đạo.

Một ngày sau, ông Richard Palmer, quan chức Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ, gọi việc công khai thừa nhận các năng lực này là một "thời điểm mang tính bước ngoặt", đồng thời cho rằng đây là yếu tố quan trọng để duy trì khả năng răn đe và sự sẵn sàng ứng phó.

Các chuyên gia cho rằng các năng lực trên có thể bao gồm nhiều phương thức khác nhau, từ gây nhiễu, làm gián đoạn hoạt động vệ tinh đến tác động trực tiếp lên các hệ thống không gian. Tuyên bố của Washington đã làm gia tăng tranh luận về quân sự hóa không gian.

Tại cuộc họp báo ngày 15/9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn khẳng định Bắc Kinh chủ trương sử dụng không gian vì mục đích hòa bình, phản đối vũ khí hóa, biến không gian thành chiến trường và chạy đua vũ trang. Trung Quốc kêu gọi Mỹ dừng mở rộng hoạt động quân sự trong không gian.

Năm 2008, Trung Quốc và Nga đã cùng đệ trình dự thảo "Hiệp ước về ngăn chặn việc triển khai vũ khí trong không gian vũ trụ và đe dọa hoặc sử dụng vũ lực đối với các vật thể ngoài không gian" lên Hội nghị Giải trừ Quân bị.

Tại Khóa họp thứ 80 của Đại hội đồng Liên hợp quốc, các nghị quyết về không triển khai vũ khí trước trong không gian và các biện pháp tiếp theo nhằm ngăn chặn chạy đua vũ trang trong không gian đã được thông qua.

Nga cũng phản đối việc đưa vũ khí lên quỹ đạo. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cảnh báo một cuộc xung đột vũ trang trên quỹ đạo có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với nhân loại và đe dọa tính bền vững lâu dài của các hoạt động không gian. Theo phía Nga, Moscow sẽ tiếp tục thúc đẩy sự đồng thuận quốc tế nhằm ngăn chặn chạy đua vũ trang và triển khai vũ khí trong không gian. Các nghị quyết do Nga đồng bảo trợ về vấn đề này dự kiến được trình Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tháng tới.

Hiệp ước Không gian Vũ trụ năm 1967 cấm đưa vũ khí hạt nhân và các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt lên quỹ đạo hoặc bố trí trong không gian. Tuy nhiên, hiệp ước không quy định cấm một cách cụ thể việc đưa vũ khí thông thường lên quỹ đạo, tạo ra khoảng trống pháp lý đang ngày càng gây tranh luận.