Nâng cao hiệu quả tương trợ tư pháp quốc tế

Sáng nay, Quốc hội thảo luận phiên toàn thể về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của bốn dự thảo luật được tách ra từ Luật Tương trợ tư pháp hiện hành, gồm: Luật Dẫn độ, Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, Luật Tương trợ tư pháp về hình sự và Luật Tương trợ tư pháp về dân sự.

Cơ bản đồng tình với nội dung trong các dự thảo, nhiều đại biểu Quốc hội lưu ý các dự thảo luật cần quán triệt đầy đủ nguyên tắc về quyền con người cũng như nguyên tắc nhân đạo.

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (TP. Hồ Chí Minh) đề nghị: “Bổ sung thêm nguyên tắc bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Đây không chỉ là yêu cầu chính trị, pháp lý, mà còn là chuẩn mực quốc tế mà Việt Nam đang thực hiện. Nguyên tắc nhân đạo cần được hiến định trong Luật Dẫn độ, nhằm khẳng định hợp tác tư pháp quốc tế của Việt Nam là hợp tác có điều kiện, có giới hạn và lấy con người làm trung tâm". 

Các đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định cụ thể liên quan đến khái niệm tương trợ tư pháp và yêu cầu dẫn độ.

Đại biểu Đỗ Ngọc Thịnh (Khánh Hòa) nêu thực tế: “Người được yêu cầu dẫn độ, tức người phạm tội hoặc bị kết án hình sự, thường có thời gian sinh sống ở nước bị yêu cầu dẫn độ và có tài sản tại đó. Vậy khi họ bị dẫn độ, tài sản này sẽ được giải quyết ra sao — có được chuyển giao cho nước yêu cầu hay vẫn để ở nước được yêu cầu dẫn độ? Tôi cho rằng cần bổ sung quy định này trong dự thảo luật để giải quyết rõ ràng vấn đề". 

Bên cạnh đó, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cho rằng cần mở rộng phạm vi tương trợ tư pháp được quy định tại Điều 3 của dự thảo: “Hiện phạm vi chủ yếu giới hạn trong lĩnh vực dân sự, kinh doanh, công dân và lao động. Tuy nhiên, thực tiễn phát sinh nhiều vụ việc phá sản, thi hành án dân sự, trọng tài thương mại, sở hữu trí tuệ — đều mang bản chất dân sự nhưng chưa được xác định rõ, gây khoảng trống pháp lý. Việt Nam đã tham gia Công ước New York và Công ước La Hay, nên cần mở rộng phạm vi tương trợ cho phù hợp với yêu cầu hội nhập". 

Các ý kiến cũng thống nhất cho rằng, cần công nhận hồ sơ điện tử, chữ ký điện tử có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy trong các thủ tục tương trợ tư pháp quốc tế, nhằm đáp ứng xu hướng chuyển đổi số hiện nay.

Chiều nay, Quốc hội tiếp tục thảo luận về dự thảo Luật Tình trạng khẩn cấp.