Nắng nóng phơi bày khoảng trống bảo hiểm tại châu Âu

Các đợt nắng nóng kéo dài đang gây thiệt hại ngày càng lớn cho kinh tế châu Âu. Tuy nhiên, phần lớn những tổn thất này lại không nằm trong phạm vi bảo hiểm, khiến doanh nghiệp phải tự gánh chịu chi phí.

Theo hãng xếp hạng tín nhiệm Moody's, các đợt nắng nóng tại châu Âu mùa hè năm ngoái đã khiến nền kinh tế thiệt hại khoảng 43 tỷ euro, nhưng chỉ khoảng 500 triệu euro được bảo hiểm chi trả. Nắng nóng làm giảm năng suất lao động, hạn chế chi tiêu và tăng chi phí vận hành, nhưng thường không gây thiệt hại trực tiếp về tài sản như lũ lụt hay bão, nên nằm ngoài phạm vi bảo hiểm gián đoạn kinh doanh truyền thống. Trước thực trạng này, ngành bảo hiểm đang đẩy mạnh các sản phẩm bảo hiểm mới, tự động chi trả khi nhiệt độ vượt ngưỡng xác định trước.

Một cuộc khảo sát năm 2023 đối với 9.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ, được thực hiện cho cơ quan quản lý bảo hiểm châu Âu, cho thấy chỉ 28% có bảo hiểm gián đoạn kinh doanh trong hợp đồng bảo hiểm tài sản. Khoảng 17% có bảo hiểm gián đoạn kinh doanh không gắn với thiệt hại vật chất, chẳng hạn trong trường hợp đình công.

Một số doanh nghiệp châu Âu đã bắt đầu đề cập đến tác động của nắng nóng khi công bố kết quả kinh doanh quý II/2026, trong đó có nhà cung cấp thiết bị cửa hàng ITAB Group của Thụy Điển, nhà sản xuất xi măng Buzzi của Italy và công ty thanh toán Worldline của Pháp.

Thách thức càng lớn bởi nắng nóng thường kết hợp với hạn hán, cháy rừng và thiếu nước, thay vì tạo ra một sự kiện gây thiệt hại riêng biệt và dễ xác định. Điều này khiến việc đánh giá và bảo hiểm rủi ro nắng nóng khó khăn hơn so với một số loại thiên tai khác. Đây là vấn đề đặc biệt đáng quan tâm tại châu Âu, châu lục đang ấm lên nhanh nhất thế giới. Theo Reuters Climate Monitor, nhiệt độ trung bình tại Tây Âu ngày 11/8 cao hơn gần 10 độ C so với mức trung bình giai đoạn 1961-1990. Dữ liệu của nền tảng công bố thông tin môi trường CDP cho thấy 35% số doanh nghiệp được theo dõi xác định các đợt nắng nóng là một yếu tố rủi ro, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, cơ sở hạ tầng và thực phẩm.

Bảo hiểm hiện có thể bồi thường một phần thiệt hại vật chất liên quan đến các sự cố như mất điện, nhưng thường không bù đắp được phần doanh thu bị mất do hoạt động kinh doanh đình trệ. Các công ty bảo hiểm đang tăng cường nghiên cứu bảo hiểm tham số. Loại hình này tự động chi trả khi nhiệt độ vượt một ngưỡng được xác định trước, thay vì yêu cầu doanh nghiệp trải qua quá trình đánh giá thiệt hại kéo dài như bảo hiểm truyền thống. Theo KBV Research, thị trường bảo hiểm tham số tại châu Âu được dự báo đạt 7,93 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 9,5% trong giai đoạn 2025-2032. Bảo hiểm tham số đã được sử dụng trong nông nghiệp, nơi nhiệt độ cao có thể làm giảm năng suất cây trồng và vật nuôi.

Các chuyên gia cho rằng loại hình này có thể tiếp tục được mở rộng sang vận tải và bảo vệ lực lượng lao động. Ông Aidan Kerr, người đứng đầu bộ phận giải pháp khu vực công tại Anh và Ireland của Swiss Re, nhận định bảo hiểm tham số có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thu hẹp khoảng trống bảo vệ. Tuy nhiên, bảo hiểm chỉ là một phần của giải pháp. Theo bà Swenja Surminski, Giám đốc phụ trách khí hậu và phát triển bền vững tại Marsh, doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với những đợt nắng nóng cực đoan ngày càng thường xuyên, thông qua đầu tư vào công nghệ làm mát, thiết kế lại nơi làm việc và tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.