"Nét duyên chèo Hà Thành" - Đánh thức giá trị chèo cổ, tạo sức bật cho công nghiệp văn hóa Thủ đô

Tối 24/7, Nhà hát Chèo Hà Nội đã chính thức ra mắt chương trình nghệ thuật "Nét duyên chèo Hà Thành" với nhiều điểm khác biệt so với các chương trình trước đây. 

Phát biểu tại lễ ra mắt, bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cho biết, đây là chương trình nghệ thuật chất lượng cao đầu tiên trong chuỗi các chương trình, sản phẩm nghệ thuật mang thương hiệu Hà Nội được thành phố chỉ đạo xây dựng nhằm phục vụ nhân dân, khách du lịch và góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Kéo dài khoảng 60 phút, "Nét duyên chèo Hà Thành" đưa người xem bước vào không gian nghệ thuật chèo truyền thống thông qua những tích chèo, trích đoạn chèo cổ nổi tiếng, được dàn dựng công phu và giàu cảm xúc. 

Điểm đặc biệt của chương trình là không chia thành những tiết mục riêng biệt có khoảng ngắt, mà được tổ chức như một dòng chảy sân khấu liên tục. Các trích đoạn được đan xen và kết nối khéo léo để tạo thành một chỉnh thể thống nhất, vừa quen thuộc vừa mới lạ.

Khán giả có thể bắt gặp sự lẳng lơ, táo bạo và đầy sức sống của nhân vật Thị Mầu trong "Thị Mầu lên chùa"; nỗi đau, sự giằng xé và trạng thái nửa tỉnh nửa mê của Súy Vân trong "Súy Vân giả dại"; câu chuyện giàu tính nhân văn về tình bạn, nghĩa tình trong "Lưu Bình – Dương Lễ"; hay tiếng cười dân gian hóm hỉnh, duyên dáng trong "Phù thủy sợ ma". Những trích đoạn vốn có đời sống độc lập trên sân khấu chèo cổ nay được sắp xếp lại bằng tư duy đạo diễn hiện đại, tạo nên những lớp diễn đa dạng về màu sắc, tiết tấu và cảm xúc.

Dưới bàn tay dàn dựng của đạo diễn, NSND Nguyễn Tiến Dũng, chương trình không đơn thuần là sự nối tiếp cơ học của những trích đoạn quen thuộc. Các mảng miếng sân khấu được xử lý linh hoạt, nhờ đó, tổng thể chương trình không bị rời rạc mà giống như một bức tranh nhiều lớp về con người, tâm hồn và đời sống Việt Nam được thể hiện bằng ngôn ngữ chèo.

Sức hấp dẫn của "Nét duyên chèo Hà Thành" còn được tạo nên bởi đội ngũ nghệ sĩ giàu kinh nghiệm và những gương mặt trẻ giàu nhiệt huyết của Nhà hát Chèo Hà Nội. Sự tham gia của NSƯT Hồng Nam, NSƯT Phương Mây cùng các nghệ sĩ Quang Dương, Hồng Thắm, Quang Huy, Thúy Nga, Trúc Mai, Diệu Linh, Thanh Huyền, Tiến Đạt, Quang Trưởng, Xuân Trường và đông đảo nam nữ diễn viên của Nhà hát đã góp phần tạo nên một không gian biểu diễn sinh động, nhiều năng lượng.

Đánh thức chèo cổ, tạo sản phẩm thương hiệu cho công nghiệp văn hóa Thủ đô

Chia sẻ về "Nét duyên chèo Hà Thành", bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cho biết: "Trong kho tàng văn hoá Việt Nam, chèo luôn giữ một vị trí đặc biệt với những làn điệu mộc mạc, sâu lắng, giàu tính nhân văn và góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc qua nhiều thế hệ". 

Chính vì thế đánh thức giá trị của chèo cổ trong đời sống hôm nay với tư duy giữ nguyên tinh thần, cốt cách của chèo cổ, nhưng đồng thời lựa chọn một phương thức dàn dựng mới mẻ, cô đọng, hấp dẫn và phù hợp với nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của lớp khán giả trẻ có ý nghĩa đặc biệt. 

Theo ê kip sản xuất, điểm đáng chú ý là chương trình không đặt khán giả ở vị trí thụ động. Người xem không chỉ đến để ngồi thưởng thức mà còn có cơ hội trực tiếp tương tác với nghệ sĩ, khám phá những đặc trưng thú vị của nghệ thuật chèo. Khoảng cách giữa sân khấu và khán phòng vì thế được rút ngắn. Chèo trở nên gần gũi hơn, dễ tiếp cận hơn, đặc biệt đối với khán giả trẻ, trẻ em và những người lần đầu tìm hiểu loại hình nghệ thuật truyền thống này.

Việc xây dựng một chương trình có thời lượng khoảng một giờ cũng phù hợp với thực tế thưởng thức của khán giả hiện nay, đặc biệt là khách du lịch. Trong một khoảng thời gian vừa đủ, người xem có thể tiếp cận nhiều sắc thái tiêu biểu của chèo cổ mà không cần theo dõi trọn vẹn một vở diễn kéo dài nhiều giờ. Cách làm này không làm giảm giá trị của chèo, mà tạo ra một cánh cửa ban đầu để công chúng hiểu, yêu thích và từ đó có nhu cầu khám phá sâu hơn.

Bà Lê Thị Ánh Mai cho biết, sau chương trình này, Sở Văn hoá thể thao TP Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với Sở Du lịch để gắn các chương trình nghệ thuật với hoạt động du lịch từng bước đưa nghệ thuật biểu diễn trở thành điểm nhấn trong hành trình khám phá Thủ đô, qua đó góp phần đưa Hà Nội thành trung tâm sáng tạo, trung tâm công nghiệp văn hoá của cả nước.