Nga được hưởng lợi đáng kể nhờ Mỹ nới lỏng trừng phạt dầu mỏ

Theo thông báo của Bộ Tài chính Mỹ, Washington cho phép trong thời hạn 30 ngày tiếp tục mua, vận chuyển và giao nhận các lô dầu thô và sản phẩm dầu mỏ của Nga đã được bốc lên tàu trước ngày 12/3. Cơ chế miễn trừ này có hiệu lực đến hết ngày 11/4 theo giờ Washington. Động thái được giới chức Mỹ lý giải là biện pháp ngắn hạn, có mục tiêu hẹp, nhằm góp phần ổn định thị trường năng lượng toàn cầu sau khi chiến sự liên quan Iran làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung từ khu vực Vùng Vịnh.

Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều nhà phân tích, quyết định trên vẫn mang lại lợi ích đáng kể cho Nga. Việc Mỹ tạm nới các rào cản pháp lý đã giúp giảm bớt rủi ro trừng phạt đối với bên mua, từ đó tạo điều kiện để lượng dầu Nga đang mắc kẹt trên biển sớm tìm được đầu ra. Đặc phái viên của Tổng thống Nga, ông Kirill Dmitriev, cho rằng biện pháp này có thể tác động tới khoảng 100 triệu thùng dầu thô của Nga, tương đương gần một ngày sản lượng toàn cầu.

Lợi ích mà Nga thu được không chỉ đến từ việc khơi thông dòng chảy xuất khẩu, mà còn từ diễn biến tăng mạnh của giá dầu thế giới. Giá dầu Brent sau thông báo của Mỹ có giảm nhẹ trong thời gian ngắn, song nhanh chóng quay lại trên ngưỡng 100 USD/thùng, có thời điểm lên hơn 103 USD/thùng, cao hơn rất nhiều so với mức trước khi xung đột Iran bùng phát. Trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu - bị gián đoạn, dầu Nga tiếp tục trở thành nguồn thay thế quan trọng đối với nhiều nhà máy lọc dầu châu Á.

Sau khi phương Tây áp đặt loạt biện pháp trừng phạt từ năm 2022, dầu Nga từng phải bán với mức chiết khấu sâu cho các khách hàng lớn như Trung Quốc và Ấn Độ. Có thời điểm cuối năm ngoái, dầu Urals của Nga giao dịch dưới 40 USD/thùng, thấp hơn khoảng 25 USD so với dầu Brent, khiến nguồn thu ngân sách của Điện Kremlin sụt giảm mạnh. Tuy nhiên, cục diện hiện nay đã thay đổi rõ rệt. Giá dầu Nga đã tăng lên trên 80 USD/thùng, trong khi doanh thu hằng ngày từ xuất khẩu dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của nước này trong tháng 3 được ước tính lên tới khoảng 510 triệu Euro.

Việc Mỹ nới lỏng tạm thời trừng phạt hiện chưa làm thay đổi căn bản cấu trúc dài hạn của sức ép kinh tế đối với Nga, song đủ để thu hẹp phần nào mức chiết khấu của dầu Urals và cải thiện vị thế thị trường của Moscow trong ngắn hạn. Đây cũng là lý do khiến nhiều đồng minh châu Âu của Washington bày tỏ lo ngại, cho rằng thời điểm hiện nay không phù hợp để phát đi tín hiệu mềm hóa đối với năng lượng Nga.