Ngăn chặn thiết bị bay không người lái uy hiếp an toàn hàng không

Thời gian qua ghi nhận những sự cố về các thiết bị bay không người lái xâm nhập bất hợp pháp vào khu vực sân bay từ Thanh Hóa, Đà Nẵng và mới đây là Hải Phòng, gây gián đoạn khai thác, ảnh hưởng đến an toàn bay, đồng thời gây thiệt hại hàng tỷ đồng và tạo bất an cho hành khách.

Chỉ một thiết bị bay nhỏ xuất hiện trong khu vực đường băng, toàn bộ hoạt động cất, hạ cánh có thể buộc phải dừng lại. Khoảng cách va chạm chỉ tính bằng giây, trong khi hậu quả có thể là khôn lường.

Một câu hỏi đặt ra: Vì sao các vật thể bay này vẫn có thể xâm nhập sâu vào khu vực an toàn bay và chỉ được phát hiện khi đã ở rất gần đường băng?

Trong khi nhiều quốc gia đã triển khai hệ thống radar tầm thấp, cảm biến vô tuyến, thậm chí là công nghệ vô hiệu hóa drone ngay từ xa, tại Việt Nam, việc phát hiện và xử lý vẫn chủ yếu dựa vào quan sát, phản ứng tình huống.

Bà Nguyễn Thị Kim Ngân (Phó Giám đốc Cảng hàng không quốc tế Nội Bài) cho biết: "Chúng tôi đang phối hợp cùng các đơn vị xây dựng một quy trình, dự kiến ban hành trong tháng 3/2026, để hiệp đồng chặt chẽ giữa các đơn vị trong ngành hàng không, các đơn vị trong lực lượng quân đội, các đơn vị trong lực lượng công an để xử lý ngay khi có sự việc tương tự xảy ra".

Đại diện Cục Hàng không cho rằng, giải pháp không chỉ dừng ở xử lý vi phạm, mà là quản lý ngay từ đầu vào, từ hoạt động nhập khẩu, lưu hành cho đến kiểm soát kỹ thuật của thiết bị.

"Khi chúng ta quản lý được hoạt động xuất nhập khẩu các thiết bị này, cài đặt các thiết bị định vị, có thể phát hiện sớm các thiết bị khi hoạt động trong khu vực cấm. Đồng thời chúng ta cũng có thể thực hiện biện pháp chế áp như phá sóng trong các trường hợp vi phạm trong khu vực cấm hoạt động, hoặc uy hiếp đến an toàn hàng không", ông Hồ Minh Tấn (Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam) cho hay.

Dọc dãy phố chuyên bán đồ chơi trẻ em ở Hà Nội, phố Lương Văn Can, hầu như cửa hàng nào cũng có bán flying cam, từ loại nhỏ như đồ chơi, giá vài trăm nghìn, đến những loại bán chuyên nghiệp kích thước lớn, trọng lượng vài kg, giá hàng triệu đồng. Đáng nói, giá thành có thể khác nhau, kích thước có thể khác nhau, nhưng khả năng xâm nhập vào một khu vực bất kỳ nào đó từ trên không trung là như nhau.

Các vật thể bay tưởng chừng vô hại lại có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu xảy ra va chạm với máy bay. Chính vì vậy, theo giới chuyên môn, vấn đề ở đây là không chỉ siết chặt quản lý và xử lý sau vi phạm, mà còn phải từng bước ứng dụng công nghệ để giám sát hiệu quả vùng trời thấp - nơi chỉ một khoảng trống nhỏ cũng có thể trở thành nguy cơ lớn đối với an toàn hàng không.