Ngành bán lẻ thích ứng với "tiêu dùng một mình"

Sống một mình gia tăng ở nhiều nước châu Á

Ứng dụng Demumu đã tạo ra một cơn sốt tại Trung Quốc, được phát triển bởi một nhóm lập trình viên có tuổi đời rất trẻ chỉ ngoài 30, với cái tên ban đầu gây nhiều tranh cãi, nghĩa là "Bạn còn sống không?". Đối tượng của ứng dụng này chính là những người độc thân sống một mình, với tính năng rất đơn giản: người dùng cần đăng nhập với tần suất tối thiểu 2 ngày/lần để báo hiệu mình vẫn an toàn. Nếu quá 2 ngày không xuất hiện, nó sẽ tự phát cảnh báo đến những số liên lạc khẩn cấp của chủ tài khoản. Dù phải trả phí 8 NDT, ứng dụng này đã nhanh chóng leo lên đầu bảng xếp hạng ứng dụng và hiện đã ra mắt phiên bản quốc tế với tên gọi Demumu. Dù còn nhiều tranh cãi, nhưng sự tồn tại của những ứng dụng như Demumu cho thấy một thực tế đang gia tăng tại nhiều nước châu Á, đó là việc lượng người sống một mình ngày càng cao.

Như tại Hàn Quốc năm ngoái, số lượng hộ gia đình một người đã chạm mức cao kỷ lục hơn 8 triệu hộ, chiếm hơn 1/3 tổng số hộ gia đình và là nhóm có số lượng lớn nhất. Một nguyên nhân cho tình trạng này gia tăng đến từ việc ngại kết hôn. Như tại Trung Quốc, số lượng người đăng ký kết hôn liên tục giảm và chạm đáy chỉ còn khoảng hơn 6,1 triệu cặp vào năm 2024, tức là chỉ còn chưa đến một nửa so với một thập kỷ trước, dù đã tăng nhẹ trở lại trong năm ngoái. Nhật Bản cũng chứng kiến tình trạng tương tự với khoảng 1/4 số người độc thân ở nước này không có ý định kết hôn.

Ngành bán lẻ thích ứng với "tiêu dùng một mình"

Để thích ứng với xu hướng sống một mình không ngừng gia tăng, các doanh nghiệp cũng đang dần điều chỉnh sản phẩm, dịch vụ của mình, nhằm đáp ứng nhu cầu của nhóm đối tượng khách hàng đặc biệt này.

Bingsu - món đá bào truyền thống của Hàn Quốc - thường được phục vụ với khẩu phần lớn dành cho một vài người. Tuy nhiên, thói quen tiêu dùng đó đang dần thay đổi. Gần đây, một số cửa hàng đã tung ra phiên bản "bingsu cốc" dành riêng cho một người và nhanh chóng tạo nên cơn sốt, thu hút đông đảo thực khách.

Chị Jang Yun Ju - Người tiêu dùng Hàn Quốc cho biết: "Tôi không cần phải rủ thêm người khác để ăn bingsu. Tôi có thể vào quán cà phê, gọi mang đi hoặc thưởng thức một mình bất cứ khi nào tôi muốn".

Không chỉ bingsu, xu hướng "ăn một mình" còn lan sang nhiều loại thực phẩm khác. Pizza khẩu phần cá nhân - trước đây gần như chỉ xuất hiện tại các sân bóng chày - nay đã trở thành món ăn chính thức của một số chuỗi cửa hàng.

Quan niệm rằng đồ ăn giao tận nơi phải dành cho từ hai người trở lên cũng đang dần bị xóa bỏ, khi có những nhà hàng ghi nhận một nửa số đơn hàng là các suất ăn dành cho một người. Các nền tảng giao đồ ăn cũng nhanh chóng thích ứng với sự thay đổi này, bằng cách đẩy mạnh quảng bá các bữa ăn cho một người, kèm theo nhiều chương trình ưu đãi.

Ông Kim Seong Yun - Chủ nhà hàng chia sẻ: "Những người sống một mình thường đặt các suất ăn riêng lẻ. Bên cạnh đó, cũng có người đặt từng suất nhỏ từ nhiều cửa hàng khác để có một bữa ăn đa dạng hơn".

Bà Jo Eun Yeong - Giảng viên đào tạo, Học viện Baemin nêu ý kiến: "Tôi thường nói với các chủ nhà hàng rằng số đơn hàng từ các hộ gia đình một người đang tăng lên và việc nhắm tới nhóm khách hàng này sẽ mang lại lợi ích cho cửa hàng".

Không dừng lại ở dịch vụ ăn uống, xu hướng tiêu dùng cá nhân còn lan rộng sang lĩnh vực bán lẻ. Tại các cửa hàng tiện lợi, những sản phẩm đóng gói sẵn như sashimi hay gà rán dành cho một người ngày càng phổ biến. Ngay cả những vật dụng sinh hoạt hàng ngày cũng được "thu nhỏ", như túi đựng rác cỡ nhỏ 0,6 lít - mặt hàng đang được tiêu thụ nhiều hơn để phục vụ các hộ gia đình một người.

Ông Han Jae Bom - Đại diện Văn phòng quận Songpa, Thành phố Seoul nhận định: "Có một số yêu cầu của người dân về các túi đựng rác cỡ nhỏ hơn, vì những túi hiện tại vẫn quá lớn với họ".

Xu hướng này cũng thể hiện rõ trong lĩnh vực điện gia dụng. Những chiếc máy sấy mini chỉ nặng khoảng 3 kg, phù hợp với người sống một mình, đang ngày càng được ưa chuộng. Một số cửa hàng cho biết, doanh số bán các thiết bị gia dụng công suất nhỏ nhắm tới nhóm khách hàng này đã tăng khoảng 20% chỉ trong vòng một năm qua.

Dịch vụ hỗ trợ tinh thần cho người cô đơn

Không chỉ tại Hàn Quốc, doanh nghiệp dịch vụ tại nhiều quốc gia châu Á khác cũng đang dần hướng sự chú ý tới nhóm người tiêu dùng độc thân. Như tại Trung Quốc, chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh McDonald's đã nhận được những sự khen ngợi rất lớn từ cộng đồng mạng khi bố trí những bàn ăn dành riêng cho khách hàng đi một mình trong một số cửa hàng.

Nói đến câu chuyện "tiêu dùng một mình", Nhật Bản đang có thể xem là một hình mẫu. Ăn một mình, nhậu một mình, và cả đi hát karaoke tại nước này cũng có thể tìm được buồng hát chỉ dành cho một người. Không chỉ gói gọn trong những loại hình tiêu dùng cơ bản hay sản phẩm giải trí phổ thông, thị trường này còn đang dần mở rộng, trong đó các nhu cầu đảm bảo sức khỏe tinh thần của những người cô đơn trong xã hội cũng ngày càng được chú trọng.

Ngay sau khi ra mắt tại Trung Quốc, ứng dụng Demumu không chỉ tạo ra cơn sốt mà còn mang đến những tranh cãi lớn. Một số quan điểm cho rằng, sự xuất hiện của những ứng dụng này cho thấy, nhu cầu an toàn về thể chất và tinh thần của người sống độc thân là không thể xem thường, khi số lượng của nhóm dân cư này ngày càng tăng.

GS. Li Hongbing - Đại học Phục Đán, Trung Quốc cho biết: "Tôi nghĩ rằng đây là một lời cảnh báo, bởi những trường hợp người sống một mình qua đời mà không ai biết đã không còn hiếm gặp. Những ứng dụng này cho thấy sự sống không thể bị xem nhẹ, và người sống một mình cũng cần có sự quan tâm và chăm sóc".

Nhiều sản phẩm và dịch vụ đã thành công, nhờ việc đánh trúng nhu cầu tinh thần ở nhóm người tiêu dùng độc thân. Một ví dụ điển hình là những đồ chơi như búp bê Labubu hay Linabell - nhân vật cáo hồng của Disney đã được nhiều người trẻ độc thân đón nhận.

Chị Ida Jia - Người dân Thượng Hải, Trung Quốc chia sẻ: "Linabell đã bầu bạn với tôi trong suốt thời gian sống một mình ở Thượng Hải. Khi đi ngủ, tôi ôm nó và cảm thấy rất bình yên. Tôi luôn thấy đầy tình cảm khi được ở bên cạnh nó".

Một nhóm dịch vụ khác cũng ngày càng ăn khách với nhóm người tiêu dùng độc thân tại Trung Quốc, đó là các dịch vụ "bạn đồng hành", cho phép khách hàng thuê một người làm bạn đồng hành của mình để trò chuyện, hỗ trợ đi mua sắm hay cùng chơi game. Một khảo sát của hãng đầu tư nhà nước Sinolink cho thấy, giá trị của dịch vụ này ước tính đạt hơn 50 tỷ NDT (khoảng hơn 7 tỷ USD) trong năm ngoái.

Những năm gần đây, công nghệ cũng đang cho thấy vai trò ngày càng lớn giúp hỗ trợ sức khỏe tinh thần của người độc thân. Những loại hình robot trò chuyện và đưa chỉ dẫn hỗ trợ người cao tuổi sống một mình đã trở nên quen thuộc tại Trung Quốc. Xa hơn nữa, nhiều hãng công nghệ như Baidu, Tencent hay XiaoIce, đã phát triển ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho phép người dùng thiết kế những "bạn đồng hành ảo", kết nối và tạo chỗ dựa cảm xúc cần thiết cho những người đang cô đơn.