Ngành ô tô thời xe điện: 2K8 cần học gì để ra trường làm được việc?

Với các bạn trẻ 2K8 đang cân nhắc ngành Công nghệ kỹ thuật ô tô sau mùa tuyển sinh, điều cần tìm hiểu không chỉ là "học ô tô có dễ xin việc không", mà là chương trình đào tạo có giúp người học làm chủ cả cơ khí, điện - điện tử và công nghệ chẩn đoán hay không.

"Biết sửa xe" chưa đủ để làm nghề trong ngành ô tô mới

Công nghệ kỹ thuật ô tô ngày nay không còn chỉ gắn với hình ảnh một người kỹ thuật viên đứng trong garage, kiểm tra động cơ hay sửa chữa một chiếc xe. Sự phát triển của xe điện, xe hybrid, hệ thống điện - điện tử và công nghệ thông minh đang mở rộng phạm vi công việc trong ngành, từ kỹ thuật sản xuất, vận hành và kiểm soát chất lượng tại nhà máy, đến thiết kế, kiểm thử, phát triển hệ thống trên xe, kỹ thuật xe điện và các công việc chẩn đoán, dịch vụ kỹ thuật.

Điều này khiến nhu cầu nhân lực của ngành cũng thay đổi. Doanh nghiệp không chỉ cần người có kiến thức về cấu tạo và vận hành ô tô, mà cần những nhân sự có thể vận dụng kiến thức vào từng vị trí cụ thể: kỹ sư có khả năng tham gia vào quy trình sản xuất và phát triển sản phẩm, nhân sự kỹ thuật làm việc với hệ thống điện - điện tử, hay kỹ thuật viên có khả năng chẩn đoán và xử lý các vấn đề thực tế trên xe.

Theo ThS., Kỹ sư Nguyễn Minh Đồng, chuyên gia ô tô, một trong những vấn đề đáng chú ý của nguồn nhân lực ngành hiện nay là khoảng cách giữa kiến thức được đào tạo và yêu cầu thực tế của công việc. Sinh viên có thể được trang bị nền tảng lý thuyết, nhưng để đáp ứng công việc trong doanh nghiệp, người học còn cần được tiếp xúc với thiết bị, quy trình và các tình huống thực tế tương ứng với vị trí nghề nghiệp mình theo đuổi.

Đặc biệt, khi xe điện và các hệ thống điều khiển điện tử ngày càng phát triển, ranh giới giữa cơ khí và công nghệ trong ngành ô tô ngày càng thu hẹp. Một người làm việc trong lĩnh vực này có thể phải đồng thời hiểu về cơ khí, điện - điện tử, phần mềm, dữ liệu và các công nghệ chẩn đoán hiện đại.

Đây cũng là lý do trải nghiệm thực tế trở thành một phần quan trọng trong quá trình đào tạo. Dù lựa chọn hướng kỹ thuật sản xuất, xe điện, điện - điện tử, phát triển sản phẩm hay dịch vụ ô tô, người học đều cần có cơ hội chuyển hóa kiến thức thành năng lực nghề nghiệp ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.

Chọn chương trình đào tạo để đi xa trong ngành ô tô

Khi đã xác định theo đuổi ngành ô tô, đặc biệt trong trường hợp phải tính đến một lựa chọn khác sau điểm chuẩn, chương trình đào tạo trở thành một trong những tiêu chí quan trọng cần xem xét. Không chỉ nhìn vào tên ngành hay thời gian học, người học cần quan tâm mình sẽ được tiếp cận những công nghệ nào, thời lượng thực hành ra sao và có cơ hội làm quen với môi trường doanh nghiệp từ sớm hay không.

Bởi một ngành đang thay đổi nhanh cũng đòi hỏi cách đào tạo phải thay đổi theo. Người học cần được trang bị nền tảng cơ khí, đồng thời tiếp cận điện - điện tử, công nghệ xe điện, thiết bị chẩn đoán và các công cụ kỹ thuật hiện đại. Quan trọng hơn, những kiến thức này cần được đưa vào các bài tập, dự án và tình huống thực tế để người học từng bước hình thành năng lực nghề nghiệp.

Đây cũng là định hướng "Thực học - Thực nghiệp" được Trường Cao đẳng FPT Polytechnic triển khai với 70% thời lượng đào tạo dành cho thực hành. Sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật ô tô có cơ hội trực tiếp làm việc với các mô hình và trang thiết bị phục vụ đào tạo như mô-đun xe điện, xe thông minh, thiết bị chẩn đoán hiện đại và các tình huống kỹ thuật thực tế.

Hệ thống xưởng thực hành của FPT Polytechnic được xây dựng tại nhiều cơ sở như Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ và TP Hồ Chí Minh, tạo điều kiện để sinh viên thường xuyên rèn luyện kỹ năng trong quá trình học. Việc thực hành không chỉ hướng đến khả năng xử lý sự cố trên phương tiện, mà còn giúp người học hình thành tư duy kỹ thuật, khả năng sử dụng thiết bị và thói quen giải quyết vấn đề - những năng lực có thể được vận dụng ở nhiều vị trí khác nhau trong ngành ô tô.

Bên cạnh đó, chương trình đào tạo của FPT Polytechnic chú trọng giúp sinh viên làm quen với các công cụ được sử dụng trong công việc, từ thiết bị chẩn đoán đến phần mềm chuyên dụng. Sinh viên cũng có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế tại các xưởng, garage và đại lý 3S/4S đối tác từ sớm, qua đó rèn luyện kỷ luật, tư duy kỹ thuật và tác phong công việc.

Mạng lưới kết nối doanh nghiệp cũng mở rộng cơ hội trải nghiệm nghề nghiệp cho sinh viên. Trong đó, FPT Polytechnic có hợp tác với Hiroshima Mazda tại Nhật Bản. Theo thông tin từ nhà trường, chương trình này cam kết mỗi năm tuyển chọn tối thiểu 20 sinh viên FPT Polytechnic sang Nhật Bản làm việc theo chương trình đào tạo chuyên sâu của đối tác sau khi hoàn thành quá trình học tập tại Việt Nam.

Những cơ hội như vậy cho thấy lựa chọn sau điểm chuẩn không chỉ nằm ở việc "vào được ngành nào", mà còn ở việc môi trường đào tạo có thể đưa người học đến đâu sau khi tốt nghiệp. Với ngành Công nghệ kỹ thuật ô tô, một chương trình đào tạo phù hợp cần giúp người học xây dựng nền tảng cơ khí, làm chủ điện - điện tử, tiếp cận công nghệ xe điện và hình thành năng lực làm việc thực tế.

Với 2K8, điểm chuẩn có thể đã khép lại một mùa tuyển sinh, nhưng chưa khép lại những lựa chọn nghề nghiệp. Nếu đã xác định theo đuổi ô tô nhưng chưa thể đi theo phương án ban đầu, việc tìm một môi trường đào tạo phù hợp để tiếp tục theo đuổi lĩnh vực này có thể là một cách khác để bắt đầu. Bởi trong một ngành đang thay đổi nhanh, điều quyết định chặng đường phía trước không chỉ là tên trường hay tên ngành, mà là những năng lực người học thực sự có được sau quá trình đào tạo.