Ngành POD - mảnh ghép thúc đẩy thương mại điện tử ở Việt Nam

Thị trường in ấn theo nhu cầu đang "chín"

Theo báo cáo của hãng nghiên cứu thị trường Ken Research, quy mô thị trường Print on Demand (POD - in ấn theo nhu cầu) tại Việt Nam được ước tính đạt khoảng 1,1 tỷ USD trong giai đoạn 2024-2025, nhờ lực đẩy từ thương mại điện tử (TMĐT) và xu hướng cá nhân hóa sản phẩm ngày càng phổ biến. Trong đó, khoảng 12% người bán hàng trực tuyến tại Việt Nam đã tham gia mô hình POD, tập trung vào các dòng sản phẩm có vòng đời ngắn nhưng nhu cầu lớn như áo thun, túi tote, đồ trang trí, quà tặng cá nhân hóa và văn phòng phẩm.

Vai trò của POD trong thương mại điện tử tại Việt Nam và toàn cầu càng thể hiện rõ khi trong báo cáo của chuyên trang thống kê Gitnux, 33% doanh nghiệp TMĐT sử dụng mô hình dropshipping trong đó có POD để thực hiện đơn hàng. POD giúp thương mại điện tử vận hành "nhẹ vốn", không bị tồn hàng vì sản phẩm chỉ được sản xuất theo số lượng khi có đơn, phù hợp với các start-up và doanh nghiệp SME. Người bán hàng online chọn mô hình POD để in, thêu hoặc khắc lên sản phẩm và giao cho khách hàng. 

Tốc độ gia tăng của thị trường tiêu dùng đưa ngành in ấn bán lẻ trở thành một trong những phân khúc năng động nhất của hệ sinh thái thương mại điện tử, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao về tính chuyên nghiệp trong vận hành và chất lượng sản phẩm.

Sự hiện diện của các doanh nghiệp POD toàn cầu tại Việt Nam được xem là tín hiệu cho thấy thị trường đang dần "chín" về quy mô và tiềm năng. Đầu tháng 1/2026, The Customization Group (TCG) - tập đoàn sở hữu 5 nhà in tại Ba Lan, Latvia, Đức và Mỹ đã mở văn phòng mới tại TP Hồ Chí Minh. Việc doanh nghiệp với khả năng sản xuất 2,5 triệu sản phẩm mỗi ngày đặt chân đến không chỉ mở rộng thị trường, mà còn phản ánh nhu cầu tiếp cận sâu hơn với cộng đồng người bán đang tăng trưởng nhanh về số lượng lẫn quy mô giao dịch.

Ông Philipp Muehlbauer, đồng sáng lập kiêm CEO TCG, nhận định Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm mới của cộng đồng người bán POD toàn cầu, đặc biệt với các thị trường xuất khẩu chủ lực như Mỹ và châu Âu. Theo ông, việc hiện diện trực tiếp tại Việt Nam giúp doanh nghiệp rút ngắn khoảng cách với người bán, nâng cao tốc độ phản hồi và từng bước chuẩn hóa quy trình phối hợp giữa khâu thiết kế, sản xuất và giao hàng - những yếu tố then chốt trong một mô hình kinh doanh phụ thuộc lớn vào trải nghiệm khách hàng.

Cơ hội tăng trưởng song hành với bài toán chuẩn hóa

Lợi thế lớn của người bán POD Việt Nam nằm ở chi phí nhân lực cạnh tranh, khả năng sáng tạo và mức độ linh hoạt cao trong việc nắm bắt xu hướng thị trường quốc tế. Tuy nhiên, phía sau những lợi thế đó là các thách thức mang tính hệ thống, đặc biệt khi quy mô đơn hàng tăng nhanh và yêu cầu về chất lượng ngày càng khắt khe.

Bà Trần Huỳnh Anh Thư, Quản lý đội ngũ thiết kế 9F Media, cho biết áp lực lớn nhất thường xuất hiện vào các giai đoạn cao điểm mua sắm, khi năng lực sản xuất và logistics của nhiều nhà in nước ngoài bị đẩy đến giới hạn.

"Chỉ cần thời gian sản xuất kéo dài thêm vài ngày, người bán đã đối mặt nguy cơ giao hàng trễ, vi phạm chính sách của các nền tảng thương mại điện tử quốc tế. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu trước mắt, mà còn tác động trực tiếp đến độ tin cậy và tuổi thọ của tài khoản bán hàng," bà Anh Thư chia sẻ.

Một rào cản khác là việc thiếu đội ngũ hỗ trợ tại chỗ từ các đối tác sản xuất quốc tế. Khi phát sinh lỗi in ấn hoặc vấn đề đóng gói, quá trình xử lý kéo dài dễ khiến trải nghiệm khách hàng bị gián đoạn, kéo theo đánh giá tiêu cực và nguy cơ suy giảm uy tín thương hiệu.

Theo Vietnam Briefing, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 25 - 28 tỷ USD trong giai đoạn 2024 - 2025, duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số trong nhiều năm liên tiếp. Đây chính là nền tảng để mô hình POD mở rộng nhanh, đặc biệt trong bối cảnh ngày càng nhiều cá nhân và doanh nghiệp nhỏ tham gia bán hàng xuyên biên giới thông qua các nền tảng như Etsy, Amazon hay Shopify.

Không dừng lại ở thị trường nội địa, phần lớn người bán POD Việt Nam đang hướng mạnh ra thị trường quốc tế - nơi nhu cầu về sản phẩm cá nhân hóa liên tục gia tăng. Mô hình này cho phép người bán giảm thiểu rủi ro tồn kho, tối ưu dòng tiền và tập trung nguồn lực cho thiết kế, marketing và xây dựng thương hiệu.

Theo dự báo của Mobility Foresights, quy mô thị trường POD tại Việt Nam có thể tăng từ khoảng 6,1 tỷ USD năm 2025 lên 15,4 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 16,7%. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng cao cũng đồng nghĩa với quá trình cạnh tranh và sàng lọc diễn ra khốc liệt hơn.

Do đó, để POD phát triển bền vững, mối quan hệ giữa người bán và đơn vị sản xuất cần vượt ra khỏi mô hình "thuần gia công", tức hãng in ấn không chỉ sản xuất cho người bán, mà làm việc cùng họ. "Khi quy trình được chuẩn hóa và minh bạch, người bán có thể tập trung vào sáng tạo, marketing và xây dựng thương hiệu - những yếu tố tạo ra giá trị dài hạn," ông Muehlbauer nói.

Với dư địa tăng trưởng lớn và sức hút ngày càng rõ nét đối với dòng vốn quốc tế, lĩnh vực POD được kỳ vọng tiếp tục là mảnh ghép quan trọng trong bức tranh thương mại điện tử Việt Nam. Tuy nhiên, chỉ những người bán và doanh nghiệp đủ năng lực thích ứng, lựa chọn đối tác phù hợp và đầu tư bài bản cho chất lượng mới có thể đi đường dài trong cuộc chơi này.