Ngành Thuế thực hiện cuộc "cách mạng" tư duy: Người nộp thuế là khách hàng phục vụ

Từ "mệnh lệnh hành chính" đến "văn hóa phục vụ"

Xuyên suốt nhiều thập kỷ, khái niệm "quản lý thuế" thường gợi lên hình ảnh của những thủ tục kiểm tra, giám sát và những quy định khắt khe. Tuy nhiên, mới đây, một thông điệp mạnh mẽ đã được Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành đưa ra, đó là toàn ngành Thuế phải quán triệt quan điểm chuyển từ "quản lý" sang "đồng hành, phục vụ".

Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt câu chữ, mà là một cuộc "cách mạng" về tư duy. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động không ngừng, giá năng lượng leo thang và chuỗi cung ứng đứt gãy, doanh nghiệp đang phải đối mặt với những "cơn gió ngược" chưa từng có. Nếu cơ quan thuế vẫn giữ tư duy quản lý áp đặt, vô hình trung sẽ tạo thêm gánh nặng cho thực thể đang nuôi dưỡng nguồn thu.

Việc chuyển sang "đồng hành" có nghĩa là ngành Thuế tự đặt mình vào vị thế của người nộp thuế để thấu hiểu những khó khăn, từ đó đưa ra các giải pháp hỗ trợ kịp thời. Khi đó, người nộp thuế không còn là đối tượng bị quản lý, mà trở thành những "khách hàng" đặc biệt cần được phục vụ tốt nhất để họ yên tâm sản xuất, kinh doanh và đóng góp cho quốc gia.

Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn những "khoảng lặng" đáng suy ngẫm, nơi tư duy phục vụ chưa thực sự thẩm thấu đến từng mắt xích vận hành. Trên các ứng dụng số, nhiều người nộp thuế phản ánh tình trạng một số thông tin quan trọng dù đã được yêu cầu chuẩn hóa nhưng vẫn "đứng yên" trên hệ thống. Điển hình như trường hợp của chị Trần Tố Lan , công tác tại một đơn vị hành chính sự nghiệp tại phường Ba Đình, khi thực hiện chuẩn hóa thông tin người phụ thuộc để làm thủ tục hoàn thuế, chị đã phải trực tiếp đến bộ phận một cửa để được hướng dẫn. Dù đã nộp đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu của cán bộ từ tháng 11/2025, nhưng đến tháng 3/2026, ứng dụng thuế vẫn chưa cập nhật thông tin mới khiến chị chưa thể nhận lại tiền hoàn thuế năm 2024. Đáng buồn hơn, khi liên hệ trực tiếp với cán bộ quản lý đơn vị công tác nhiều lần, chị vẫn không nhận được câu trả lời thỏa đáng, thậm chí còn gặp phải tình trạng nhân viên thuế "đá bóng" trách nhiệm cho nhau. Những rào cản về hạ tầng kỹ thuật và sự thiếu quyết liệt của một bộ phận cán bộ đang vô tình làm giảm đi ý nghĩa của hai chữ "phục vụ" mà ngành đang nỗ lực xây dựng.

Có thể thấy, một trong những thước đo rõ rệt nhất cho tư duy phục vụ chính là công tác hoàn thuế. Với doanh nghiệp, tiền thuế được hoàn chính là nguồn vốn lưu động quý giá, là "mạch máu" để duy trì hoạt động trong lúc khó khăn.

Theo Cục trưởng Cục Thuế, đơn vị này đã chỉ đạo quyết liệt các cấp ngành phải giải quyết hoàn thuế theo tiêu chí "nhanh, đúng, đủ". "Nhanh" để kịp thời tiếp sức cho doanh nghiệp; "Đúng và Đủ" để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật và công bằng xã hội. Sự chuyển dịch này loại bỏ tâm lý e dè, né tránh trách nhiệm trong khâu hậu kiểm, thay vào đó là quy trình minh bạch, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực tài chính của mình một cách thuận lợi nhất.

Khi cơ quan thuế chủ động tháo gỡ vướng mắc, doanh nghiệp sẽ nhìn nhận thuế không còn là một nghĩa vụ cưỡng ép, mà là sự đóng góp vào sự phát triển chung trong một môi trường kinh doanh lành mạnh. Đây chính là nền tảng của sự tin tưởng - yếu tố cốt lõi để nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Tối ưu hóa quy trình kiểm soát và chống gian lận

Để hiện thực hóa quan điểm "đồng hành, phục vụ" trên quy mô lớn, ngành Thuế đang chuyển mình mạnh mẽ, không còn thuần túy dựa vào nguồn lực con người. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đặc biệt là Trí tuệ nhân tạo (AI), đã trở thành giải pháp đột phá để xây dựng một hệ thống quản lý minh bạch và hiệu quả.

AI sở hữu khả năng phân tích hành vi và dữ liệu chi tiết của từng nhóm người nộp thuế để đưa ra các cảnh báo sớm về sai sót trong kê khai. Thay vì đợi đến khi tiến hành thanh tra mới phát hiện vi phạm và áp dụng các chế tài xử phạt, hệ thống sẽ tự động gửi thông báo nhắc nhở. Cơ chế này giúp người dân và hộ kinh doanh chủ động rà soát, hạn chế tối đa những sai sót nghiệp vụ không đáng có, từ đó giảm bớt gánh nặng pháp lý cho đối tượng nộp thuế.

Việc ứng dụng các thuật toán thông minh trong quản lý hóa đơn điện tử đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn gian lận thuế một cách tự động. Hệ thống có thể nhận diện các dấu hiệu bất thường, các chuỗi hóa đơn "ảo" hoặc các giao dịch có độ rủi ro cao với tốc độ xử lý vượt trội so với phương pháp thủ công. Điều này không chỉ giúp thất thoát ngân sách mà còn trực tiếp bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn chân chính khỏi sự cạnh tranh không lành mạnh từ các đơn vị trục lợi.

Sự bùng nổ của các ứng dụng di động tích hợp trợ lý ảo đã thay đổi hoàn toàn phương thức tương tác giữa cơ quan thuế và người dân. Giờ đây, người nộp thuế có thể thực hiện nghĩa vụ và tra cứu thông tin mọi lúc, mọi nơi mà không cần trực tiếp đến cơ quan thuế. Sự tiện lợi này giúp giảm thiểu đáng kể thời gian đi lại và chi phí tuân thủ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để mọi cá nhân, tổ chức hoàn thành trách nhiệm với ngân sách nhà nước.

Thực tế, sự xuất hiện của công nghệ trong quản lý thuế không phải để thay thế con người, mà là để giải phóng cán bộ thuế khỏi những tác vụ thủ tục hành chính khô khan và lặp lại. Khi máy móc đảm nhiệm các khâu kỹ thuật, cán bộ ngành Thuế sẽ có thêm thời gian và tâm trí để tập trung vào vai trò chuyên gia tư vấn, trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Đây chính là bước tiến quan trọng để chuyển đổi từ tư duy "quản lý" sang tư duy "phục vụ", tạo dựng niềm tin vững chắc trong cộng đồng kinh doanh.

Trong tương lai gần, sự kết hợp giữa dữ liệu lớn (Big Data) và AI sẽ cho phép ngành Thuế dự báo được xu hướng tăng trưởng của từng lĩnh vực, từ đó đề xuất các chính sách nuôi dưỡng nguồn thu bền vững. Việc chuyển đổi số toàn diện không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà là cam kết của ngành Thuế trong việc xây dựng một môi trường đầu tư công bằng, hiện đại và thân thiện hơn.

Xây dựng lòng tin từ sự minh bạch và kỷ cương

Chuyển sang tư duy phục vụ không có nghĩa là buông lỏng quản lý. Ngược lại, phục vụ tốt nhất chính là tạo ra một môi trường bình đẳng nhất. Ông Thành nhấn mạnh việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thi hành công vụ. Mỗi cán bộ thuế phải là một đại sứ của tinh thần phục vụ, lấy sự hài lòng của người nộp thuế làm thước đo hoàn thành nhiệm vụ.

Trong bối cảnh khó khăn, sự chủ động của cơ quan thuế tại các địa phương là yếu tố sống còn. Việc rà soát, đánh giá nguồn thu không phải để "tận thu", mà để xác định đúng tiềm năng, từ đó đề xuất các chính sách nuôi dưỡng nguồn thu hợp lý. Sự minh bạch trong công tác dự toán và thực hiện các gói giải pháp hỗ trợ chính là cam kết cao nhất của ngành Thuế đối với xã hội.

Cuộc chuyển mình từ "quản lý" sang "phục vụ" của ngành Thuế là một hành trình dài và đầy thách thức, đòi hỏi sự thay đổi từ cấp lãnh đạo cao nhất đến từng công chức tại cơ sở. Tuy nhiên, đây là con đường tất yếu để xây dựng một nền tài chính quốc gia hùng mạnh.

Khi ngành Thuế thực sự trở thành người đồng hành, doanh nghiệp sẽ có thêm điểm tựa để vượt qua nghịch cảnh. Khi dịch vụ thuế trở nên thuận tiện và minh bạch, lòng tự trọng và ý thức trách nhiệm của mỗi công dân đối với ngân sách quốc gia sẽ được nâng cao. Đó không chỉ là sự hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách, mà là việc xây dựng một hệ sinh thái kinh tế bền vững, nơi nhà nước và người dân cùng chung tay vì sự phồn vinh của tổ quốc./.