Nghệ An: Đào núi nơi biên giới được mùa, mở ra hướng phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc

Đào được mùa, hứa hẹn mùa bội thu

Thời điểm này, dọc các sườn đồi ở bản Huồi Cỏ, xã Nhôn Mai, tỉnh Nghệ An những vườn đào sai trĩu quả đang vào vụ thu hoạch. Năm nay trời khô ráo, thuận lợi cho cây đào sinh trưởng, ra hoa đồng loạt và tỷ lệ đậu quả cao.

Gia đình ông Và Chắn Giờ (SN 1963) là hộ có quy mô lớn nhất bản với khoảng 2,5ha, gần 3.000 gốc đào đang cho thu hoạch. Gia đình ông bắt đầu mở rộng diện tích đào thương phẩm từ hơn 10 năm trước và nhờ khí hậu mát mẻ, đất đồi phù hợp, cây sinh trưởng tốt, cho quả đều, chất lượng ổn định.

"Năm nay là vụ đào được mùa nhất từ trước đến nay. Đào sai quả, cây nào cũng trĩu cành. So với năm ngoái bị mưa đá làm hư hại, năm nay bà con rất phấn khởi", ông Giờ nói.

Đào Huồi Cỏ được đánh giá thơm ngon, ngọt đậm, canh tác hoàn toàn tự nhiên, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, không bọc quả. Với sản lượng ước đạt 30 tấn và giá bán tại vườn 5.000-6.000 đồng/kg, nguồn thu từ cây đào tiếp tục là trụ cột kinh tế của gia đình.

Nằm sâu trong vùng núi phía Tây Nghệ An, bản biên giới Huồi Cọ đang trở thành điểm đến hấp dẫn với những vườn đào cổ thụ, được người dân nơi đây gìn giữ qua nhiều thế hệ. Với hơn 10.000 gốc đào, Huồi Cọ không chỉ là nơi lưu giữ vẻ đẹp tự nhiên mà còn là biểu tượng của văn hóa và sinh kế bền vững.

Theo thống kê của chính quyền địa phương, nhiều cây đào tại Huồi Cọ đã hơn 30 năm tuổi, với thân xù xì, rêu phong và gốc lớn đến mức một người ôm không xuể. Xen kẽ là những lứa đào trẻ được trồng bổ sung trong 5 năm gần đây, tạo nên những tầng hoa nối tiếp nhau mỗi độ xuân về.

Người dân Huồi Cọ cho biết việc trồng và giữ đào không chỉ làm đẹp cảnh quan mà còn giúp giữ đất, hạn chế xói mòn trên các sườn dốc. Đào đã trở thành loại cây quen thuộc, gắn liền với nhịp sống bản làng và được xem là "của để dành" của mỗi gia đình.

Ông Và Bá Sua, Bí thư Chi bộ bản Huồi Cỏ, hiện toàn bản có hơn 26ha đào, với 40/63 hộ dân trồng đào quy mô 1-3ha. Cây đào đang dần trở thành nguồn thu nhập quan trọng, góp phần cải thiện đời sống người dân.

"Đào hầu như không bị rụng quả cho đến vụ thu hoạch nên sản lượng tăng mạnh. Có những cây cho 400-500kg quả", ông Sua cho biết.

Nghiên cứu phát triển các sản phẩm từ quả đào theo hướng OCOP

Trao đổi với Thời báo VTV, ông Lê Hồng Thái, Chủ tịch UBND xã Nhôn Mai, khẳng định trồng đào là một trong những mô hình sản xuất mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân.

"Năm nay thời tiết thuận lợi nên sản lượng đào tăng so với năm trước. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là khâu tiêu thụ, bảo quản sau thu hoạch", ông Thái nhấn mạnh.

Địa phương đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn hướng dẫn người dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc cây trồng, tìm kiếm cơ hội kết nối thị trường, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm đào địa phương.

Theo Chủ tịch UBND xã Nhôn Mai, những năm gần đây nhiều hộ dân đã chú trọng hơn đến việc tạo tán, chăm sóc cây theo hướng vừa cho quả thương phẩm, vừa phục vụ nhu cầu đào cảnh dịp Tết.

Việc giữ gìn những gốc đào cổ thụ ở Huồi Cọ không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng vùng biên giới.

"Thời gian tới, xã sẽ xây dựng đề án bảo tồn, nhân rộng diện tích đào, đồng thời nghiên cứu phát triển các sản phẩm từ quả đào theo hướng OCOP (chương trình mỗi xã một sản phẩm) nhằm tạo thêm sinh kế và đầu ra bền vững cho người dân", đại diện địa phương thông tin.