Ngoài phim kinh dị, đâu là “mỏ vàng” tiếp theo của điện ảnh Việt?

Thành công của phim kinh dị cho thấy thị trường đang vận động mạnh, nhưng cũng đồng thời phơi bày một khoảng trống lớn: điện ảnh Việt vẫn thiếu những động lực tăng trưởng mới đủ mạnh để tạo thế cân bằng lâu dài.

Tinh thần này cũng hiện diện rất rõ trong định hướng mới của Cục Điện ảnh. Bên cạnh việc nhắc nhở trách nhiệm xã hội trong sản xuất và phát hành phim, cơ quan quản lý nhấn mạnh yêu cầu cân đối, đa dạng về đề tài và thể loại; khuyến khích phát triển các tác phẩm giàu giá trị tư tưởng, nghệ thuật và tính nhân văn, phản ánh sinh động đời sống xã hội, quảng bá lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và con người Việt Nam.

Đầu tiên là phim lịch sử - dòng phim giàu tiềm năng nhưng nhiều năm qua vẫn là khoảng trống lớn của điện ảnh Việt. Việt Nam sở hữu kho tàng lịch sử phong phú với vô số câu chuyện lớn về chiến tranh, hòa bình, con người và bản lĩnh dân tộc. Thành công của các bộ phim Mưa đỏ, Tử chiến trên không, Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối năm 2025 cho thấy các câu chuyện cổ vũ lòng tự hào dân tộc vẫn luôn nhận được sự ủng hộ của khán giả nếu chạm được đến trái tim người xem.

Tiếp theo là phim gia đình và phim tâm lý xã hội đương đại. Đây có thể là vùng nội dung gần gũi nhất với công chúng nhưng vẫn chưa được khai thác tương xứng. Những câu chuyện về áp lực thế hệ, biến động gia đình, đô thị hóa, khủng hoảng tinh thần hay ảnh hưởng của công nghệ tới đời sống con người đều là những chất liệu giàu sức nặng và tính thời đại. Thời gian qua đã có những bộ phim nỗ lực khai thác các đề tài mới và phần nào được khán giả đón nhận như Thỏ ơi!!, Nhà ba tôi một phòng, Hẹn em ngày nhật thực, Tài, Báu vật trời cho, Thiên đường máu,...

Phim thiếu nhi cũng là một khoảng trống lớn. Nhiều năm qua, điện ảnh Việt gần như bỏ ngỏ phân khúc này. Trong khi đó, đây là nhóm khán giả rất quan trọng không chỉ về mặt thị trường mà còn ở góc độ bồi đắp giá trị văn hóa cho thế hệ tương lai.

Bên cạnh đó dòng phim hoạt hình cũng cần được chú trọng vì khán giả yêu thích thể loại này không chỉ có trẻ em mà còn người lớn. Số lượng phim hoạt hình nhập ngoại có doanh thu cao ở rạp Việt khá lớn, thậm chí còn trở thành điểm hẹn đều đặn của khán giả như loạt phim Doreamon, Thám tử lừng danh Conan, Shin - Cậu bé bút chì... Thời điểm các kỳ nghỉ trong năm, nhu cần đến rạp thưởng thức phim của trẻ em và gia đình khá cao nhưng điện ảnh Việt hầu như vẫn bỏ trống lượng khán giả tiềm năng này.

Xa hơn, điện ảnh Việt hoàn toàn có thể mạnh dạn đầu tư cho khoa học viễn tưởng hoặc phiêu lưu mang màu sắc bản địa. Đây là những thể loại khó, đòi hỏi công nghệ và tư duy sản xuất mới, nhưng cũng chính là nơi có thể tạo ra cú bứt phá cho điện ảnh Việt trong tương lai.

Nhưng suy cho cùng, câu chuyện không chỉ nằm ở việc chọn thể loại nào. Điều cốt lõi hơn là kể những câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại. Bài toán tiếp theo của điện ảnh Việt vì thế không đơn thuần là tìm một "thể loại hot" mới thay thế phim kinh dị. Điều cần thiết hơn là xây dựng một hệ sinh thái điện ảnh đa dạng, nơi nhiều dòng phim cùng phát triển và cùng tạo ra giá trị.

Một nền điện ảnh mạnh không chỉ được đo bằng doanh thu phòng vé. Nó còn được đo bằng khả năng kể những câu chuyện chạm tới chiều sâu cảm xúc, góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần và bồi đắp "sức mạnh mềm" văn hóa quốc gia.