Nguy cơ lây bệnh não mô cầu tại môi trường tập thể

Theo Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, bệnh não mô cầu xâm lấn do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể dẫn đến viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc đồng thời cả hai. Bệnh lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp, chủ yếu khi tiếp xúc gần hoặc kéo dài với người mang vi khuẩn hoặc người mắc bệnh.

Thanh thiếu niên là nhóm cần được chú ý do thường xuyên học tập, giao tiếp và sinh hoạt trong môi trường tập thể như trường nội trú, ký túc xá. Tuy nhiên, bệnh cũng có thể xảy ra ở người khỏe mạnh, không có bệnh nền hoặc yếu tố nguy cơ rõ ràng.

Bệnh có thể diễn biến nhanh trong vài giờ

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể sốt, đau đầu, đau mỏi cơ, buồn nôn hoặc nôn, dễ nhầm với các bệnh nhiễm vi rút thông thường. Khi tiến triển nặng, bệnh có thể gây sốc nhiễm khuẩn, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan và tử vong.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), khoảng 10–15% người mắc bệnh tử vong dù được điều trị bằng kháng sinh. Trong số những người sống sót, khoảng 1/5 có thể gặp di chứng lâu dài như giảm thính lực, tổn thương thần kinh hoặc phải cắt cụt chi.

Người bệnh cần được đưa đến cơ sở cấp cứu ngay khi có các dấu hiệu như sốt kèm đau đầu dữ dội, cứng gáy, lơ mơ, co giật, thở nhanh, tay chân lạnh hoặc xuất hiện các chấm, mảng xuất huyết tím trên da không mất khi ấn. Ban xuất huyết có thể chưa xuất hiện ở giai đoạn đầu, vì vậy không nên chờ có dấu hiệu này mới đi viện.

Tiêm vaccine và phòng lây nhiễm

Tiêm vaccine là biện pháp quan trọng để phòng bệnh. Vaccine MenACWY bảo vệ trước các nhóm huyết thanh A, C, W, Y; vaccine MenB phòng nhóm B. Hai loại có phạm vi bảo vệ khác nhau, nên tiêm một loại không đồng nghĩa được bảo vệ trước tất cả các nhóm huyết thanh gây bệnh.

Gia đình nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn loại vắc xin, lịch tiêm và số mũi phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn chuyên môn.

Bên cạnh đó, cần rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ nơi ở thông thoáng, tránh dùng chung vật dụng cá nhân có nguy cơ dính nước bọt và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp.

Khi có ca bệnh, người sống cùng nhà, tiếp xúc gần hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết miệng họng cần liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá chỉ định kháng sinh dự phòng. Nếu thuộc diện được chỉ định, cần sử dụng kháng sinh càng sớm càng tốt theo hướng dẫn y tế. Không tự mua kháng sinh hoặc chờ xuất hiện triệu chứng mới đi khám.

Nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm, tiêm vắc xin phù hợp và xử trí kịp thời khi có phơi nhiễm là những biện pháp quan trọng giúp phòng bệnh não mô cầu xâm lấn.