Nguy hiểm tình trạng mạo danh VTV và các cơ quan báo chí đưa tin giả, xuyên tạc

Gia tăng tình trạng mạo danh cơ quan báo chí

Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ người dùng mạng xã hội cao trên thế giới. Theo báo cáo Digital 2026, nước ta hiện có khoảng 85,6 triệu người dùng Internet, tương đương với hơn 84% dân số. Bên cạnh cơ hội tiếp cận thông tin nhanh chóng, người dùng đang phải đối mặt với nguy cơ nhiễu loạn thông tin từ các hình thức giả mạo tinh vi. Đáng lo ngại, nhiều đối tượng đã lợi dụng hình ảnh uy tín của các cơ quan báo chí chính thống để lập fanpage, kênh nội dung đăng tải thông tin sai lệch nhằm câu view trục lợi, thậm chí xuyên tạc chống phá Đảng và Nhà nước.

Thời gian gần đây, tình trạng giả mạo, sử dụng trái phép tên gọi, hình ảnh, logo và nhận diện của các cơ quan báo chí chính thống gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ phức tạp. Một rà soát mới đây tại Đài Truyền hình Việt Nam đã phát hiện tổng cộng 61 trang, nhóm, tài khoản và kênh mạng xã hội trên Facebook và TikTok có dấu hiệu mạo danh. Tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại nhiều cơ quan báo chí lớn khác như Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), báo Quân đội nhân dân...

Các kênh giả mạo này thường xuyên sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo dựng nội dung giả nhằm thu hút tương tác, quảng cáo trá hình trục lợi. Nhiều tài khoản sở hữu lượng người theo dõi rất lớn, tiềm ẩn nguy cơ lan truyền nhanh chóng các thông tin sai lệch, gây hoang mang cho công chúng.

Trao đổi với phóng viên VTV, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết, thực trạng giả mạo báo chí đã xuất hiện từ khi Internet ra đời. Tuy nhiên, trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok hay YouTube, việc giả mạo trở nên đơn giản hơn, đối tượng xấu chỉ cần tạo ra một hình ảnh giả mạo là có thể gây nhầm lẫn.

Hệ lụy là người dùng lầm tưởng đó là thông tin chính thống. Đến khi phát hiện ra đây là thông tin sai lệch, bịa đặt, công chúng lại quay sang quy lỗi cho tên tuổi, thương hiệu của các cơ quan báo chí bị mạo danh thay vì nhận ra bản chất lừa đảo của tài khoản giả mạo.

Nguy cơ xói mòn lòng tin xã hội

Thực tế đáng ngại là nhiều trang, hội nhóm mạo danh hiện nay thu hút tới hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu người theo dõi. Chỉ cần một video cắt ghép mang danh cơ quan báo chí chính thống được tung ra sẽ tạo sức lan truyền vô cùng lớn. 

"Các thông tin sai lệch mang logo VTV, VOV hay các cơ quan báo chí khác thì điều quan trọng nhất, nguy hiểm nhất đó là mất niềm tin", ông Lê Quốc Minh nhận định.

Thay vì chủ động tìm hiểu xem đây có phải nguồn xác tín hay không, người đọc dễ kết luận rằng cơ quan báo chí chính thống đưa tin sai. Nguy hiểm hơn, hệ lụy này sẽ ăn sâu vào tâm lý nhận thức, khiến công chúng hoài nghi ngay cả khi các cơ quan chính thống đưa ra những thông tin đúng đắn sau đó.

Ông Lê Quốc Minh cảnh báo nguy cơ lớn nhất từ làn sóng tin giả hiện nay không chỉ là sự hoài nghi thông thường mà là việc đẩy công chúng vào trạng thái không còn tin vào bất cứ điều gì. 

"Khi người ta không tin gì cả thì rất khó để báo chí tuyên truyền hiệu quả những đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước", Tổng Biên tập Báo Nhân Dân khẳng định.

Đây không còn là vấn đề vi phạm bản quyền hay thương hiệu của riêng một cơ quan nào mà phản ánh sự vi phạm diện rộng trên không gian mạng. Bằng cách sao chép một vài bản tin, gắn logo quen thuộc, các đối tượng đã dựng nên một vỏ bọc hoàn hảo để thao túng tâm lý đám đông, mở đường cho các hành vi lừa đảo trực tuyến. 

Dưới góc nhìn của các chuyên gia pháp lý, hành vi cắt xén, biên tập và đăng tải lại thông tin khi chưa được phép đã vi phạm nghiêm trọng quy định về sở hữu trí tuệ. Việc sử dụng thương hiệu của đài truyền hình quốc gia để đưa nội dung xấu độc, gây ngộ nhận cho công chúng hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bởi đây là hành vi xâm hại trực tiếp đến an ninh truyền thông quốc gia và độ tin cậy của toàn xã hội.

Siết chặt quản lý mạng xã hội, thận trọng trước tin sốc

Mặc dù các cơ quan chức năng liên tục xử lý các hội nhóm mạo danh, nhưng thực tế vi phạm vẫn diễn ra theo kiểu gỡ bỏ ở nền tảng này lại ngay lập tức xuất hiện ở nền tảng khác. Nguyên nhân là do nguồn lợi tài chính thu được từ việc câu view quá lớn khiến các đối tượng sẵn sàng bất chấp và tìm cách thay đổi phương thức hoạt động. 

Để đấu tranh triệt để, ông Lê Quốc Minh cho rằng, hệ thống pháp luật và các biện pháp chế tài cần phải thực hiện nghiêm khắc, mạnh mẽ hơn.

Bên cạnh đó, cần nâng cao trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia đã áp dụng quy định phạt tiền rất nặng đối với các nền tảng nếu để lọt thông tin giả, thông tin nguy hại mà không xử lý trong vòng 24 giờ. Đồng thời, chính các cơ quan báo chí cũng cần chủ động đấu tranh mạnh mẽ hơn để bảo vệ quyền lợi của mình, nâng cao năng lực công nghệ để tự phát hiện sai phạm.

Song song với các biện pháp kỹ thuật, rào cản lớn nhất hiện nay nằm ở khả năng phân biệt thật - giả của người dùng trong kỷ nguyên số. Với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), khả năng tạo ra tin tức giả mạo đang diễn ra vô cùng nhanh chóng. Nhiều hệ thống website trên thế giới hiện nay hoàn toàn do AI vận hành và có thể sản xuất lượng thông tin gấp nhiều lần các cơ quan báo chí chính thống.

Trước tình trạng này, ông Lê Quốc Minh đưa ra lời khuyên người dùng cần loại bỏ thói quen chia sẻ vội vã. Đứng trước những thông tin gây sốc hoặc bất thường, người tiếp nhận cần dừng lại một chút, tiến hành tra cứu đối chiếu ở các nguồn chính thống. Nếu các trang báo chính thức chưa từng đăng tải, người dùng cần lùi lại một bước, tuyệt đối thận trọng trước khi tin theo hoặc chia sẻ cho những người xung quanh.

Sự quyết liệt của dòng chảy thông tin này cũng được thể hiện qua các số liệu cụ thể. Thống kê trong năm 2025, các lực lượng chức năng đã xử lý hàng nghìn vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Riêng lực lượng Quản lý thị trường đã xử lý hơn 3.306 vụ trên thị trường truyền thống và 599 vụ trên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội; cùng với đó là hơn 1.200 trang web chia sẻ nội dung vi phạm đã bị ngăn chặn kịp thời.

Mới đây nhất, ngày 5/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 38 yêu cầu thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. 

Ông Lê Quốc Minh cho biết: "Mặc dù Việt Nam đã ký Công ước Berne từ lâu và đạt được những tiến bộ nhất định, nhưng tình trạng xâm phạm bản quyền vẫn còn rất phổ biến do các đối tượng cố tình trục lợi và tâm lý muốn "dùng chùa" dịch vụ của một bộ phận người dùng. Công điện mới nhất của Thủ tướng Chính phủ chính là một quyết tâm lớn của lãnh đạo nhằm mạnh tay xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm".

Không gian mạng sẽ tiếp tục mở rộng và công nghệ chắc chắn sẽ còn phát triển nhanh hơn. Cuộc đấu tranh với thông tin giả mạo và hành vi trục lợi từ báo chí sẽ ngày càng phức tạp, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ về cả pháp lý lẫn kỹ thuật. Bảo vệ sự trong sạch của báo chí chính thống, sâu xa hơn, chính là củng cố niềm tin của công chúng vào nền báo chí cách mạng, duy trì một môi trường thông tin lành mạnh cho toàn xã hội.