Nhà đầu tư Mỹ quan tâm Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam

Trung tâm Tài chính TP. Hồ Chí Minh xếp thứ 3 ASEAN

Theo báo cáo Global Financial Centres Index 39 do Z/Yen Group phối hợp với China Development Institute công bố, TP. Hồ Chí Minh tăng 11 bậc, lên vị trí 84 toàn cầu, cho thấy tín hiệu cải thiện về môi trường tài chính. Trong ASEAN, thành phố đứng thứ 3, sau Singapore và Kuala Lumpur, vượt Jakarta và Bangkok. Báo cáo cũng chỉ ra, Việt Nam được đánh giá tích cực ở tiềm năng tăng trưởng, chi phí cạnh tranh và tốc độ số hóa, nhưng vẫn cần cải thiện về độ sâu thị trường vốn, khung pháp lý và chất lượng nguồn nhân lực tài chính quốc tế. Đáng chú ý, TP. Hồ Chí Minh được xếp vào nhóm 15 Trung tâm Tài chính có khả năng gia tăng vai trò trong 2-3 năm tới, phản ánh kỳ vọng của giới chuyên gia toàn cầu vào quá trình nâng hạng và phát triển thị trường tài chính Việt Nam.

Báo cáo này có sử dụng dữ liệu từ các tổ chức như World Bank và OECD, nhằm phản ánh toàn diện năng lực cạnh tranh của các trung tâm tài chính.

Nhà đầu tư Mỹ quan tâm Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam

Trong chuyến thăm và làm việc đến Mỹ trong tuần qua, Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình - Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, đã tiếp lãnh đạo, đại diện các định chế tài chính, ngân hàng và quỹ đầu tư hàng đầu thế giới, qua đó ghi nhận nhiều phản hồi tích cực, cũng như những đề xuất từ các định chế và tập đoàn tài chính hàng đầu thế giới.

Đại diện hai sàn chứng khoán Nasdaq và New York Stock Exchange đánh giá Việt Nam là thị trường tăng trưởng nhanh, giàu tiềm năng; đồng thời cam kết hỗ trợ doanh nghiệp Việt tiếp cận vốn từ Mỹ và đề xuất tăng chia sẻ dữ liệu, trao đổi chính sách, kết nối sâu hơn giữa các sở giao dịch hai bên.

Các doanh nghiệp tài chính - công nghệ Mỹ cùng đại diện bang Oregon và California đánh giá Việt Nam có tiềm năng trở thành trung tâm fintech mới nổi; đồng thời đề nghị mở rộng đầu tư vào AI, blockchain, dữ liệu và khuyến nghị sớm triển khai thí điểm sandbox, tăng minh bạch và khả năng tiếp cận dữ liệu thị trường.

Còn tại New York, Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc phối hợp với Quỹ đầu tư Warburg Pincus đã tổ chức Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam - Hoa Kỳ với chủ đề thu hút nguồn vốn và thúc đẩy đầu tư vào Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam. Gần 80 doanh nghiệp, quỹ đầu tư Mỹ tham dự sự kiện.

Warburg Pincus là một trong những quỹ đầu tư lâu đời và có quy mô lớn hàng đầu thế giới. Hơn 2 tỷ USD đã được đầu tư vào các doanh nghiệp Việt trong thập kỷ qua, cho thấy cam kết dài hạn của Warburg Pincus đối với thị trường Việt Nam. Nhưng con số này vẫn còn khiêm tốn so với nhu cầu mở rộng quy mô đầu tư vào các doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng, niêm yết. Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam vì thế được kỳ vọng sẽ có thêm các cơ chế mới cho chiến lược này.

Ông Chris Turner - Giám đốc điều hành, Warburg Pincus cho biết: "Chúng tôi quan tâm đến quy định đối với IPO, theo hướng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình kinh tế mới và các công ty khởi nghiệp có điều kiện niêm yết mà không phải chịu nhiều yêu cầu ràng buộc giống như các doanh nghiệp truyền thống. Khi đó, thị trường cổ phiếu sẽ tạo thêm nguồn vốn cho các doanh nghiệp này mở rộng và tuyển dụng lao động. Đó là điều chúng tôi đã chứng kiến ở những nền kinh tế đang phát triển có tốc độ tăng trưởng cao như Việt Nam".

Theo giới đầu tư phố Wall, sức hấp dẫn của Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ nằm ở các sản phẩm tài chính mới, mà là cơ chế vượt trội cho hoạt động đầu tư. Một khung pháp lý đủ mạnh, minh bạch và ổn định giúp các tập đoàn đa quốc gia quản lý tài sản, dòng tiền tốt hơn và cũng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có tiềm năng niêm yết, huy động vốn và mở rộng quy mô khi thị trường phát triển.

Ông Brian Mcfeeters - Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Hội đồng kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN chia sẻ: "Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam được hình thành trong bối cảnh Việt Nam ban hành nhiều chính sách về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, năng lượng. Việt Nam đang có cách triển khai tốt, tức là xác định rõ đây sẽ là hệ thống mới với các quy định mới, cởi mở. Từ đó, các doanh nghiệp có thể học cách đầu tư cũng như cách thành công trong từng lĩnh vực. Hiện nhiều doanh nghiệp Mỹ trong lĩnh vực công nghệ, y tế đang đầu tư nhiều hơn tại Việt Nam, từ phân phối đến sản xuất các sản phẩm công nghệ cao".

Đến nay, gần 526 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI luỹ kế đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia đang phát triển, thu hút FDI lớn nhất thế giới. Vị thế này tạo nền tảng để Việt Nam phát triển một Trung tâm Tài chính quốc tế có khả năng kết nối sâu hơn với dòng vốn toàn cầu.

Theo các quỹ đầu tư Mỹ, Việt Nam đang có những bước tiến lớn trong việc xây dựng các khuôn khổ đủ sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư quốc tế. Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam sẽ đóng vai trò quan trọng để huy động và phân bổ dòng vốn này cho các lĩnh vực then chốt, từ đó hỗ trợ tăng trưởng nhanh hơn và bền vững hơn.

Xây dựng cơ chế cho Trung tâm Tài chính quốc tế

Để thu hút dòng vốn đột phá, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng trong giai đoạn tới, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh cần khẩn trương hoàn thiện hệ thống quy trình, thủ tục và khung quy chế. Đại diện cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại một thành phố cho biết, chỉ riêng danh mục các đầu việc về quy trình thủ tục, quy chế cần xây dựng đã dày tới 120 trang, cho thấy khối lượng công việc rất lớn để hiện thực hóa mô hình này. Quan trọng hơn, các cơ chế áp dụng không chỉ cần tiệm cận mà còn phải đủ sức cạnh tranh, thậm chí vượt trội so với các Trung tâm Tài chính quốc tế khác.

Các ưu đãi thuế dành cho IFC đang tiếp cận mức tối đa mà khung pháp luật hiện hành cho phép. Tuy nhiên, để các nhà đầu tư thực sự đánh giá được mức độ cạnh tranh của những ưu đãi này so với các IFC khác thì phải có những hướng dẫn cụ thể hơn.

Ông Hoàng Thuý Dương - Đối tác, Trưởng bộ phận Thuế, KPMG Việt Nam nêu ý kiến: "Mức ưu đãi thuế của Việt Nam phụ thuộc hướng dẫn kê khai, nộp thuế và xác định thu nhập chịu thuế như thế nào. Vì mức thuế suất mọi người đề cập đến gọi là mức thuế suất headlines, nhưng để xác định thu nhập chịu thuế và thuế suất thực tế phải có quy định hướng dẫn để xác định doanh thu và chi phí được trừ".

Nghị định 324 của Chính phủ đã cho phép nhà đầu tư vào IFC có thể mở rộng đầu tư ra ngoài phạm vi IFC, lan toả tới cả nền kinh tế của Việt Nam nữa. Tuy nhiên, điều kiện nào cho phép dòng vốn này được khơi thông vẫn đang bỏ ngỏ.

Ông Trần Đức - Luật sư thành viên cao cấp tại A&O Shearman nhận định: "Ví dụ chúng ta xác định một số lĩnh vực ưu tiên như giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng..., chúng ta tạo điều kiện thuận lợi hơn, nới lỏng tối đa, mới tạo động lực nhà đầu tư bỏ tiền vào Trung tâm Tài chính. Từ đó bắc cầu đưa dòng vốn vào phần còn lại của đất nước".

Song song hoàn thiện quy trình thủ tục và khung quy chế, Trung tâm Tài chính tại Việt Nam cũng đang gấp rút tuyển dụng nhân sự. IFC Đà Nẵng ước tính sẽ có 50% là các chuyên gia quốc tế.

Ông Đặng Đình Đức - Phó Chủ tịch Thường trực Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng cho biết: "Cũng đã ký hợp đồng lao động với một chuyên gia quốc tế, đã từng là Giám đốc điều hành một Trung tâm Tài chính quốc tế về và đã bổ nhiệm là Giám đốc ban thành viên. Đồng thời, vừa qua, Ban Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng đã tổ chức thông báo tuyển chọn nhân sự chất lượng cao".

Liên quan tới nguồn lực con người, Việt Nam cũng đang xúc tiến phối hợp với một số phái đoàn quốc tế tới Việt Nam để xây dựng các chương trình đào tạo ngay từ ghế nhà trường.

Ông Ioannis Mantzaris - Quản lý Học tập và Nghiên cứu quốc tế, Viện Bảo hiểm Hoàng gia Anh chia sẻ: "Điều chúng tôi nhận ra trong chuyến đi lần này là các bạn trẻ Việt Nam rất ham học. Điều họ đang thiếu không phải kiến thức, mà là các kỹ năng mà nhà tuyển dụng đang tìm kiếm. Đó là khi mà các chứng chỉ vi mô sẽ đóng vai trò như những khoá bổ túc, ngắn hạn nhưng đúng và trúng".

Ông Jonathan Cheung - Giám đốc điều hành khu vực châu Á, Viện Mua sắm và Cung ứng Hoàng gia Anh nêu ý kiến: "Mối quan hệ Chính phủ là vô cùng quan trọng. Đó là sự trao đổi tri thức giữa các Trung Tâm tài chính như Luân Đôn, Dubai, hay Singapore. Đây là đòi hỏi quan trọng để xây dựng một Trung tâm Tài chính thành công".

Không ít ý kiến đánh giá cao tầm nhìn phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam, cũng như nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý ban đầu. Tuy nhiên, giới chuyên gia kỳ vọng sớm có những bước đi thực tiễn đầu tiên, mang tính thí điểm và trọng điểm trong vài năm tới, nhằm tạo đà tăng tốc cho IFC và toàn bộ nền kinh tế Việt Nam.

Với vị trí liên tục cải thiện trên bảng xếp hạng tài chính toàn cầu, cùng nền tảng hơn 526 tỷ USD vốn FDI tích luỹ và sự quan tâm ngày càng rõ nét từ các định chế quốc tế, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong cuộc đua xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế. Tuy nhiên, để chuyển hóa tiềm năng thành lợi thế thực chất, yếu tố then chốt vẫn nằm ở tốc độ triển khai các cơ chế thí điểm, cũng như mức độ cạnh tranh và tính minh bạch của khung chính sách trong giai đoạn tới.