Nhân lực bán dẫn: Lợi thế cộng hưởng giữa Việt Nam và Singapore

Đây cũng là nội dung được trao đổi tại Diễn đàn Hợp tác Việt Nam - Singapore về Công nghiệp Bán dẫn, khi Việt Nam đứng trước cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu nhưng vẫn đối mặt với thách thức về chất lượng nguồn nhân lực.

Dù Việt Nam đang ghi nhận tín hiệu tích cực khi hơn 52% học sinh tốt nghiệp THPT lựa chọn các ngành STEM, khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp vẫn là vấn đề được nhiều chuyên gia nhắc đến. Bài toán đặt ra hiện nay không chỉ là đào tạo thêm kỹ sư, mà còn là xây dựng lực lượng lao động có thể nhanh chóng thích ứng với môi trường sản xuất của ngành công nghiệp bán dẫn.

Nhân lực bán dẫn: Lợi thế cộng hưởng giữa Việt Nam và Singapore

Trao đổi tại diễn đàn, ông Trần Vân Nam, Phó Chủ tịch Liên minh Phát triển Nguồn lực Công nghiệp Bán dẫn Việt Nam (SEVINA), Giám đốc Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cơ sở TP HCM, cho rằng khi nhắc đến nguồn nhân lực bán dẫn, nhiều người thường chỉ nghĩ đến đội ngũ thiết kế chip. Tuy nhiên, hệ sinh thái của ngành còn cần một lực lượng lớn kỹ sư, kỹ thuật viên trực tiếp vận hành dây chuyền sản xuất, kiểm thử, đóng gói cũng như các ngành công nghiệp hỗ trợ.

Theo ông Nam, đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong việc đưa các dự án bán dẫn từ kế hoạch đầu tư đến vận hành thực tế. Ở góc độ hợp tác quốc tế, ông cho rằng Việt Nam và Singapore đang sở hữu những lợi thế có thể bổ trợ cho nhau trong phát triển nguồn nhân lực.

Singapore hiện là một trong những trung tâm bán dẫn của khu vực, đóng góp khoảng 6% GDP từ ngành công nghiệp chip và chiếm khoảng 10% sản lượng bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, quy mô dân số hạn chế khiến quốc gia này phải bổ sung đáng kể nguồn nhân lực từ nước ngoài để đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành.

Trong khi đó, Việt Nam có lợi thế về quy mô dân số hơn 100 triệu người cùng lực lượng lao động trẻ dồi dào. Theo ông Trần Vân Nam, nếu nguồn nhân lực này được đào tạo theo các tiêu chuẩn nghề nghiệp và quy trình vận hành của Singapore, hai quốc gia có thể phát huy thế mạnh của nhau trong phát triển ngành bán dẫn.

"Chúng tôi tin rằng, khi nhân lực Việt Nam được đào tạo theo tiêu chuẩn Singapore, và khi doanh nghiệp Singapore tìm thấy đối tác nhân lực đáng tin cậy tại Việt Nam, cả hai quốc gia sẽ cùng vươn lên trong bản đồ bán dẫn toàn cầu - không phải riêng lẻ, mà cùng nhau," ông Trần Vân Nam nhấn mạnh.

Làm sao để nhân lực bán dẫn Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn toàn cầu?

Với vai trò là hạt nhân của Liên minh SEVINA, FPT Polytechnic đồng hành cùng mục tiêu đóng góp trực tiếp 10.000 nhân lực bán dẫn chất lượng cao đến năm 2030. Lộ trình này được ông Trần Vân Nam cụ thể hóa qua 4 đề xuất hợp tác trọng tâm với phía Singapore.

Điểm nhấn đầu tiên là việc áp dụng tiêu chuẩn đào tạo nghề của Singapore giúp sinh viên Việt Nam sở hữu bằng cấp, chứng chỉ được doanh nghiệp cả hai nước công nhận. Trên nền tảng đó, chương trình thực tập luân chuyển sẽ đưa sinh viên FPT Polytechnic và các trường trong liên minh sang làm việc trực tiếp tại các nhà máy chip ở Singapore, vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế có trả lương, vừa bổ sung nguồn lao động trẻ cho đảo quốc.

Mô hình này cũng bao gồm kế hoạch cử chuyên gia Singapore sang nâng cao tay nghề cho đội ngũ giảng viên Việt Nam, đồng thời xây dựng mạng lưới kết nối việc làm hai chiều giữa hai thị trường.

Đánh giá cao tiềm năng của lực lượng trẻ trong nước, ông Ang Wee Seng – Giám đốc Điều hành Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (SSIA) khẳng định Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để vươn mình ra chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhấn mạnh về yếu tố kỹ năng cho nhân lực trẻ, đại diện SSIA chia sẻ: "Kỹ năng trong ngành bán dẫn đang biến chuyển rất nhanh. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, chìa khóa bắt buộc cho sinh viên và các kỹ sư trẻ hiện nay là phải hiểu và chủ động ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) vào quy trình vận hành, sản xuất. Đó chính là hướng đi tương lai của toàn ngành."

Sự đồng điệu về góc nhìn chiến lược đã tạo tiền đề cho Lễ ký kết hợp tác chiến lược giữa Liên minh SEVINA, QTSC và Hiệp hội SSIA chính thức diễn ra ngay tại diễn đàn. Bước đi này không chỉ hiện thực hóa các đề xuất tham luận thành khung hợp tác pháp lý, mà còn mở ra lộ trình thực chiến cho sinh viên: đưa lực lượng lao động trẻ tiệm cận tiêu chuẩn vận hành toàn cầu, tạo bản lề vững chắc để Việt Nam trở thành mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng bán dẫn thế giới.