Nhiều giấy tờ được thay thế bằng dữ liệu liên thông khi làm thủ tục bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp

Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa ban hành Quyết định số 313/QĐ-BHXH sửa đổi, bổ sung quy trình giải quyết hưởng và chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), với trọng tâm đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số, giảm giấy tờ, bảo đảm chi trả đúng người, đúng thời gian.

Quyết định 313 sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng tại các Điều 2 đến Điều 7 của quy trình ban hành kèm theo Quyết định số 2222/QĐ-BHXH năm 2025, đồng thời bổ sung Phụ lục I và II quy định chi tiết danh mục hồ sơ bắt buộc hoặc được thay thế bằng dữ liệu liên thông.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc tăng cường sử dụng dữ liệu số làm căn cứ chính khi giải quyết chế độ. Theo đó, toàn bộ quá trình xét hưởng phải dựa trên sổ BHXH đã được đồng bộ với Cơ sở dữ liệu thu quản lý tập trung thống nhất toàn quốc.

Trường hợp hồ sơ, giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu của ngành BHXH, cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như hộ tịch điện tử, giám định y khoa… thì người dân không phải nộp lại. Cơ quan BHXH có trách nhiệm chủ động khai thác, kiểm tra dữ liệu trước khi yêu cầu bổ sung. Trường hợp không khai thác được mới yêu cầu bổ sung, đồng thời hướng dẫn cá nhân, tổ chức liên hệ cơ quan có thẩm quyền cập nhật dữ liệu.

Việc lập danh sách chi trả các chế độ BHXH, BHTN được yêu cầu tuân thủ đúng quy định, bảo đảm nguyên tắc “đúng người - đúng thời gian - đúng số tiền”.

Đối với trường hợp đơn vị sử dụng lao động chưa đóng đủ BHXH bắt buộc, việc giải quyết chế độ được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 158/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Trong các tình huống dữ liệu chưa đầy đủ hoặc chưa thống nhất giữa hệ thống và sổ BHXH, hồ sơ sẽ được chuyển về bộ phận quản lý thu để rà soát, xác nhận lại trước khi giải quyết, tránh phát sinh sai sót.

Đáng chú ý, sau khi giải quyết các chế độ như hưu trí, tử tuất, BHXH một lần hoặc lập danh sách chi trả trợ cấp thất nghiệp, hệ thống sẽ tự động khóa quá trình tham gia BHXH, BHTN tương ứng, bảo đảm quản lý chặt chẽ dữ liệu.

Quyết định mới cũng cụ thể hóa hồ sơ giải quyết các chế độ như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất… Trong đó, nhiều loại giấy tờ như giấy khai sinh, giấy chứng tử, giấy ra viện, biên bản giám định y khoa… được thay thế bằng dữ liệu điện tử liên thông.

Quyết định 313/QĐ-BHXH có hiệu lực từ ngày 1/4/2026.