Nhiều người trẻ tại Nhật Bản bị lôi kéo vào cạm bẫy đổi đời

Hai thanh niên Nhật Bản vừa được giải cứu tại Thái Lan khi đang bị đưa tới biên giới Myanmar. Trong khi đó, tại Timor-Leste, nhiều công dân Nhật Bản cũng bị bắt tại một cơ sở nghi tổ chức lừa đảo.

Điểm chung phía sau những vụ việc này là người trẻ đang trở thành mục tiêu của các đường dây tội phạm. Họ thường được tiếp cận rất dễ dàng qua mạng bằng những lời mời đánh trúng nhu cầu kiếm tiền. Không phải ai cũng nhận ra mình đang bước vào một đường dây tội phạm. Có người bị lừa, có người bị ép buộc, nhưng cũng có người chỉ nhận ra sự thật khi đã trở thành một mắt xích trong đó.

Điều đáng lo là thứ được quảng cáo như một cơ hội kiếm tiền nhanh lại có thể đẩy người trẻ vào những rắc rối mà họ hoàn toàn không thể lường trước. Những tấm biển ghi tên trụ sở cảnh sát tỉnh Tokushima, Nhật Bản; những bộ trang phục giống cảnh sát; những tài liệu hướng dẫn các kịch bản lừa đảo bằng tiếng Nhật... là những tang vật cảnh sát Timor-Leste thu giữ trong cuộc đột kích một cơ sở nghi tổ chức lừa đảo tại thủ đô Dili vào ngày 2/10.

Tổng cộng 16 người bị bắt giữ, trong đó có 7 người Nhật Bản và 6 người Trung Quốc. Nhóm này bị nghi thực hiện các vụ lừa đảo nhằm vào người dân Nhật Bản. Danh tính và độ tuổi của những người bị bắt hiện chưa được xác nhận.

Trong khi đó, vào giữa tuần qua, cảnh sát Thái Lan đã giải cứu 2 thanh niên Nhật Bản khoảng 20 tuổi khi đang trên đường bị đưa tới biên giới Myanmar. Họ nghi bị ép tham gia đường dây lừa đảo.

Những vụ việc có hoàn cảnh khác nhau nhưng cùng đặt ra mối lo ngại về sự xuất hiện của người trẻ Nhật Bản trong các mạng lưới lừa đảo xuyên biên giới. Ngay tại Nhật Bản, những lời mời "việc nhẹ, lương cao" cũng đang lôi kéo một bộ phận thanh thiếu niên tham gia "Yami Baito", tức những công việc "đen" bất hợp pháp.

Giáo sư Koichi Hamai, Khoa Luật, Đại học Ryukoku, Nhật Bản, cho rằng việc nhiều thanh thiếu niên dính líu đến các công việc bất hợp pháp với lời dụ dỗ "việc nhẹ, lương cao" xuất phát từ thực trạng nhiều người trẻ không nhìn thấy một tương lai tươi sáng. Họ cảm thấy không còn cách nào khác ngoài việc chấp nhận rủi ro cao để đổi lấy lợi nhuận lớn, với hy vọng "đổi đời" nhanh chóng.

Mong muốn kiếm tiền nhanh có thể khiến một số người trẻ chấp nhận những công việc mà họ chưa lường hết hậu quả. Những con số đang cho thấy mức độ đáng lo ngại của hiện tượng này. Năm 2025, Nhật Bản ghi nhận 468 người dưới 20 tuổi bị bắt liên quan đến các vụ lừa đảo đặc biệt, tăng 12,5% so với năm trước và chiếm khoảng 1/5 tổng số người bị bắt về loại tội phạm này.

Theo thống kê của cảnh sát Nhật Bản năm 2025, cứ 4 người bị bắt vì trực tiếp đi nhận tiền lừa đảo thì có khoảng 1 người chưa đến 20 tuổi. Những người trẻ Nhật Bản khi bị lôi kéo tham gia các đường dây lừa đảo thường phải làm những công việc rủi ro cao. Trong khi đó, những kẻ tổ chức có thể điều hành đường dây từ xa, thậm chí từ nước ngoài. Một bên có thể dễ dàng tuyển người thay thế. Bên còn lại có nguy cơ phải trả giá bằng chính tương lai của mình.

Một lời mời kiếm tiền nhanh có thể bắt đầu rất đơn giản, nhưng phía sau đó có thể là cả một quá trình từng bước kéo người trẻ vào sâu hơn trong đường dây lừa đảo. Một nguyên nhân đáng chú ý là cách tổ chức tội phạm đã thay đổi. Các đường dây lừa đảo hiện hoạt động ẩn danh, phân tán và liên tục tuyển người qua mạng xã hội, người quen hoặc những lời mời "việc nhẹ, thu nhập cao".

Thủ đoạn thường bắt đầu bằng những công việc đơn giản, được trả tiền đầy đủ để tạo lòng tin. Sau đó, người trẻ từng bước bị dụ sang những việc rủi ro hơn, tiền công cao hơn và cuối cùng có thể bị kéo vào hành vi phạm pháp. Song song với đó, các nhóm này tìm cách nắm giữ thông tin cá nhân, điểm yếu hoặc các khoản nợ để gây sức ép, khiến người tham gia ngày càng khó rút lui.

Một số trường hợp còn bị khai thác từ nhu cầu cần tiền nhanh, nợ do cá cược, pachinko hay chi tiêu quá mức cho sở thích và thần tượng. Chính những điểm yếu này có thể trở thành công cụ để các đường dây khống chế và biến người trẻ thành mắt xích lâu dài trong hoạt động lừa đảo.

Nhật Bản đang nỗ lực ngăn chặn các đường dây lừa đảo từ cả trong và ngoài nước. Trong nước, các bài tuyển người thực hiện tội phạm trên mạng đã được xếp vào nội dung bất hợp pháp. Riêng năm 2025, cơ quan chức năng yêu cầu xóa gần 6.700 bài, với tỷ lệ được gỡ bỏ hơn 95%. Cảnh sát cũng khuyến khích người đã trót tham gia Yami Baito chủ động trình báo để được bảo vệ.

Ở bên ngoài, Nhật Bản tăng trao đổi thông tin, điều tra chung và dẫn độ nghi phạm với các nước Đông Nam Á. Năm 2025, 54 nghi phạm liên quan đến các ổ lừa đảo tại Thái Lan, Campuchia, Philippines và Malaysia đã bị đưa về Nhật Bản hoặc bắt giữ, cho thấy trọng tâm đang chuyển từ bắt "chân chạy" sang triệt phá cả cơ sở và người tổ chức phía sau.

Nhìn rộng hơn, điều đáng lo không chỉ là số người trẻ bị cuốn vào các đường dây lừa đảo mà còn là cách những mạng lưới này đang ngày càng dễ dàng tìm con mồi và hoạt động xuyên biên giới. Khi việc tuyển người có thể diễn ra chỉ bằng vài thao tác trên mạng, cuộc chiến chống lừa đảo cũng không còn chỉ là câu chuyện của lực lượng chức năng mà phải bắt đầu từ khả năng nhận diện và biết từ chối của chính những đối tượng được nhắm tới.