Nhìn lại trận lụt lịch sử làm đảo lộn Bangkok

Bangkok ban bố tình trạng thảm họa

Đợt ngập lụt nghiêm trọng tại thủ đô Bangkok của Thái Lan bắt đầu sau những trận mưa gần như liên tục từ chiều 24/9. Đến ngày 26/9, lượng mưa tích lũy tại nhiều khu vực của thủ đô đã vượt 30 cm, khiến hệ thống thoát nước chịu sức ép lớn và nước nhanh chóng tràn vào nhiều tuyến đường, khu dân cư.

Ngày 26/9, mưa lớn tiếp tục trút xuống nhiều khu vực. Nước ngập lan rộng, đặc biệt tại các quận trung tâm và phía Đông Bangkok, làm nhiều tuyến đường bị chia cắt và giao thông đình trệ. Mặc dù không phải toàn bộ Bangkok đều bị ngập, Thống đốc Chadchart Sittipunt đã tuyên bố cả 50 quận của thành phố là khu vực thảm họa do lũ lụt, tạo điều kiện để các cơ quan chức năng huy động nguồn lực và triển khai các biện pháp ứng phó nhanh chóng.

Hơn 200 điểm sơ tán tạm thời được thiết lập trên toàn thành phố. Ban đầu, khoảng 4.200 người chuyển tới các điểm này. Khi tình hình tại những khu vực trũng thấp trở nên nghiêm trọng hơn, số người phải sơ tán tiếp tục tăng.

Trên đường phố, hình ảnh thường thấy là những ô tô di chuyển chậm trong dòng nước, người điều khiển xe máy phải xuống xe đẩy phương tiện qua khu vực ngập. Đường Phetchaburi, một trong những tuyến giao thông đông đúc của Bangkok, trở nên vắng bất thường khi các phương tiện bị buộc phải quay đầu. Một số ô tô mắc kẹt và ngập một phần trong nước.

Nhiều cửa hàng phải đóng cửa. Người dân lội qua dòng nước đục để mang theo nước uống và thực phẩm. Một số người đi chân trần, sử dụng ủng cao su hoặc quấn túi nylon quanh chân để di chuyển.

Một số tuyến xe buýt từ Bangkok tới các tỉnh miền Đông bị đình chỉ. Hoạt động hàng không lúc đầu vẫn diễn ra, dù nhà chức trách cảnh báo một số chuyến bay có thể bị chậm.

Đối với nhiều người dân và du khách, quy mô của đợt ngập gây bất ngờ. Ông Hwang Hwan-chung, một du khách từ Hàn Quốc từng đến Bangkok khoảng 12 lần, cho biết chưa từng chứng kiến thời tiết như vậy và thậm chí không thể tìm được taxi.

Trong khi đó, cư dân Bangkok Sukanya Tongsuk nhận xét tình trạng ngập khiến bà nhớ tới trận lụt năm 2011.

Tác động của mưa lũ không chỉ giới hạn tại thủ đô Bangkok. Tính đến ngày 26/9, hơn 84.000 người tại 21 tỉnh trên cả nước bị ảnh hưởng, đặc biệt ở miền Trung Thái Lan. Nhà chức trách đã phải sử dụng hệ thống điện thoại di động để gửi cảnh báo khẩn cấp tới người dân.

Cuộc sống của hàng chục nghìn người dân bị đảo lộn

Sang ngày 27/9, lượng mưa tại Bangkok bắt đầu giảm, song tình trạng ngập vẫn kéo dài ở nhiều khu vực thấp trũng. Thành phố tiếp tục vận hành hơn 200 điểm sơ tán. Khoảng 3.000 người vẫn ở các nơi tạm trú trong ngày này, trong khi 31 tuyến đường còn chịu ảnh hưởng của nước ngập.

Thống đốc Chadchart cho biết lực lượng chức năng đã nỗ lực đẩy nhanh việc tiêu thoát nước. Tuy nhiên, mực nước trong những kênh chính của Bangkok vẫn ở mức cao, thậm chí một số nơi tiếp tục tăng do nước từ các khu vực lân cận đổ về. Điều này khiến nhiều vùng ngoại ô và khu dân cư thấp trũng chưa thể trở lại bình thường. Các cộng đồng tại đây tiếp tục phải sơ tán.

Quy mô thiên tai trên toàn Thái Lan cũng tăng nhanh. Đến ngày 27/9, hơn 545.000 người tại 25 tỉnh ngoài Bangkok đã bị ảnh hưởng. Thủ tướng Anutin Charnvirakul cho biết mưa liên tục khiến lượng nước vượt quá khả năng tiêu thoát tại nhiều khu vực và yêu cầu các cơ quan liên quan triển khai ngay các biện pháp hỗ trợ người dân.

Một số tuyến tàu hỏa đường dài và xe buýt phải tạm ngừng hoạt động. Các sân bay vẫn mở cửa nhưng hành khách bắt đầu gặp tình trạng chậm chuyến.

Đến ngày 28/9, bức tranh toàn cảnh về mức độ ảnh hưởng tại Bangkok trở nên rõ hơn. Theo Trung tâm Kiểm soát Lũ lụt Bangkok, đợt ngập cuối tuần tác động tới khoảng 329.000 hộ gia đình, tương đương khoảng 700.000 người. Gần 7.000 người khi đó đang ở các điểm sơ tán. Chính quyền thành phố ưu tiên hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật và những nhóm dễ bị tổn thương, bằng cách cung cấp nhu yếu phẩm hoặc đưa họ ra khỏi khu vực ngập.

Phía Đông Bangkok là một trong những nơi chịu ảnh hưởng nặng nhất. Tối 27/9, Thủ tướng Anutin đã tới kiểm tra một khu dân cư bị ngập nặng tại quận Bang Kapi và tham gia phân phát hàng cứu trợ. Ngày hôm sau, nước tại khu vực gần một nhà ga và trung tâm thương mại ở Bang Kapi vẫn cao tới đầu gối. Người dân phải lội nước mang theo túi xách, ba lô và thực phẩm. Một số người sử dụng thuyền nhỏ do trung tâm thương mại bố trí để đi lại.

Với người dân tại các khu vực này, hậu quả không chỉ là bất tiện trong sinh hoạt. Bà Naowarat Supanikorn, một phụ nữ 55 tuổi sống cùng 3 con chó và 6 con mèo trong căn nhà một tầng, kể rằng khoảng 1h30 sáng 26/9, bà phát hiện nước bắt đầu tràn vào nhà. Bà phải đưa toàn bộ vật nuôi sang gửi nhà hàng xóm. Khi cao nhất, nước trong khu vực lên quá hông, sau đó giảm xuống ngang đầu gối. Tuy nhiên, trận ngập còn khiến bà mất công việc giúp việc tại một chung cư do không thể đến nơi làm việc. Để có thu nhập, bà mua nguyên liệu làm đồ ăn bán ven đường, nhưng việc kinh doanh cũng gặp khó khăn vì khu vực vẫn ngập.

Câu chuyện này phản ánh một hệ quả khác của thiên tai: nhiều lao động không thể tới nơi làm việc, trong khi hoạt động cung ứng hàng hóa cũng bị gián đoạn. Đợt ngập còn dẫn tới tình trạng mua thực phẩm tích trữ, ảnh hưởng chuỗi cung ứng và gây thiếu nhân lực tại một số doanh nghiệp.

Từ đường phố đến sân bay, hoạt động thành phố bị xáo trộn. Khi nước bắt đầu rút dần ngày 28/9, những tác động dây chuyền của trận ngập tiếp tục xuất hiện, đáng chú ý nhất tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi. Mưa lũ khiến nhiều nhân viên mặt đất không thể đến nơi làm việc, dẫn tới thiếu nhân lực xử lý hành lý. Một lượng lớn hành lý bị tồn đọng, khiến hành khách đến sân bay phải chờ đợi lâu hơn bình thường. Sân bay cho biết tình trạng hành lý ùn ứ chủ yếu liên quan đến thiếu nhân viên phục vụ mặt đất, cùng một số vấn đề đối với xe vận chuyển hành lý. Một số chuyến bay bị chậm và hành lý của một số chuyến đến chưa thể chuyển cho hành khách đúng thời gian.

Không quân Thái Lan đã điều động 69 nhân viên mặt đất tới Suvarnabhumi để hỗ trợ giải quyết tình trạng này. Theo lực lượng này, việc triển khai nhân sự nhằm hỗ trợ hành khách, trong đó có khách du lịch quốc tế, duy trì hoạt động dịch vụ mặt đất và hạn chế chậm trễ.

Chính phủ Thái Lan đồng thời quyết định cho các cơ quan nhà nước nghỉ đặc biệt trong hai ngày 28 và 29/9. Các doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp tư nhân và bệnh viện được khuyến nghị chủ động quyết định việc duy trì hoạt động tùy tình hình.

Đến ngày 29/9, khi mưa tại Bangkok phần lớn đã ngừng, thành phố bắt đầu bước vào giai đoạn khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, một số khu vực, đặc biệt ở phía Đông, vẫn chìm trong nước. Thống đốc Chadchart cho biết giao thông trên phần lớn các tuyến đường chính có thể trở lại bình thường trong vòng hai ngày, nhưng tại một số khu vực thấp trũng, có thể mất tới 7 ngày để nước rút hoàn toàn.

Cuộc sống dần trở lại giữa những khu phố còn ngập

Quận Kapi trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu cho những ngày Bangkok ứng phó với trận ngập. Tại khu vực chịu ảnh hưởng nặng này, người dân vẫn phải lội nước hoặc sử dụng thuyền nhỏ để đi lại ngay cả khi mưa đã giảm.

Một khu chợ tạm được hình thành trên lối đi cao bên ngoài một trung tâm thương mại. Các tiểu thương từ khu chợ gần đó, nơi nước vẫn cao tới đầu gối, chuyển lên đây bán thịt, rau và các loại thảo mộc. Trong tiếng nhạc phát từ loa, người bán gọi khách đang lội nước hoặc đi xuyên qua trung tâm thương mại để mua hàng. Hoạt động buôn bán tiếp tục dù nhiều tiểu thương chịu thiệt hại đáng kể.

Lon Cheng, một tiểu thương người Campuchia đã sống tại Thái Lan hơn 20 năm, cho biết trong ngày đầu tiên, ông bỏ ra khoảng 70.000 baht tiền hàng nhưng chỉ bán được khoảng 20.000 baht. Dù thua lỗ lớn, ông vẫn phải tiếp tục kinh doanh.

Cùng thời điểm Bangkok bắt đầu phục hồi, quy mô thiệt hại trên toàn Thái Lan tiếp tục tăng. Chính phủ ngày 29/9 thông qua khoản hỗ trợ khẩn cấp 4,1 tỷ baht (khoảng 122 triệu USD), để hỗ trợ các nạn nhân của đợt lũ lụt đã ảnh hưởng tới đất nước từ giữa tháng 9. Theo người phát ngôn Chính phủ Ekkapob Pianpises, khoản tiền này sẽ được Bộ Nội vụ phân bổ nhằm bồi thường cho những người chịu ảnh hưởng trên toàn quốc.

Tính đến ngày 29/9, mưa lũ đã tác động tới hơn 2,6 triệu người trên toàn Thái Lan và làm ít nhất 19 người thiệt mạng, trong đó 4 trường hợp ở Bangkok. Người dân tại 29 trong tổng số 76 tỉnh của Thái Lan vẫn chịu ảnh hưởng. Những con số này cũng cho thấy trận ngập tại Bangkok là một phần của đợt thiên tai có phạm vi rộng hơn tại Thái Lan. Mưa lớn cùng thời điểm còn gây lũ lụt nghiêm trọng tại Myanmar và Campuchia.

Sau nhiều ngày nước bao phủ đường phố, Bangkok bước vào quá trình phục hồi với tốc độ khác nhau giữa các khu vực. Các tuyến đường chính được ưu tiên tiêu thoát nước, trong khi những khu dân cư thấp trũng tiếp tục phải chờ đợi lâu hơn. Từ việc hàng trăm nghìn hộ gia đình bị ảnh hưởng, hàng nghìn người phải sơ tán, giao thông đường bộ và vận tải công cộng gián đoạn đến tình trạng thiếu nhân lực tại sân bay và hoạt động kinh doanh đình trệ, đợt ngập cuối tháng 9 đã tác động tới nhiều mặt trong đời sống của một đô thị hơn 10 triệu dân.

Trong những khu phố nước chưa rút hết, các khu chợ tạm vẫn hoạt động, người dân tiếp tục lội nước mua thực phẩm và lực lượng chức năng duy trì hoạt động tiêu thoát nước. Những hình ảnh đó ghi lại những ngày Bangkok bị đảo lộn bởi mưa lũ, đồng thời cho thấy quá trình đưa nhịp sống của thủ đô Thái Lan từng bước trở lại bình thường sau một đợt thiên tai nghiêm trọng.