Nhờ AI tư vấn sức khỏe tiềm ẩn nhiều rủi ro

Khi có vấn đề về sức khỏe, phản xạ của nhiều người là ra hiệu thuốc hoặc tìm đến các cơ sở y tế. Nhưng giờ đây, với không ít người dân Trung Quốc, việc đầu tiên là mở điện thoại và hỏi AI. Theo khảo sát của Báo Thanh niên Trung Quốc, có tới 92% người được hỏi đã từng dùng AI để tra cứu bệnh tình hoặc tư vấn y tế. Trong đó, khoảng 1/3 sử dụng thường xuyên. Tỷ lệ cao nhất thuộc về nhóm sinh sau năm 2000, lên tới gần 96%.

Mục đích chính là tìm hiểu trước tình trạng bệnh trước khi đi khám và tự kiểm tra triệu chứng với các bệnh nhẹ. Những lý do thường gặp khác là đối chiếu chẩn đoán, đơn thuốc của bác sĩ, hay đơn giản là ngại hỏi trực tiếp về các vấn đề nhạy cảm.

Không tốn thời gian xếp hàng, hoạt động 24/7 và kiên nhẫn với người dùng. Sự tiện lợi khi sử dụng AI để tư vấn y tế là điều không thể phủ nhận, nhưng những rủi ro cũng là không nhỏ. Gần 60% người được hỏi cho rằng, phụ thuộc quá mức vào AI dễ gây lo lắng, khiến bệnh nhẹ bị nghĩ thành bệnh nặng. Trong khi hơn 45% lo ngại chẩn đoán thiếu chính xác hoặc bỏ sót.

Trang Quan sát Thượng Hải nhấn mạnh, AI có thể được dùng để tham khảo, nhưng không thể thay thế vai trò của bác sĩ. Khi khám trực tiếp, bác sĩ thường phải sử dụng 4 kỹ năng lâm sàng là "nhìn, sờ, gõ, nghe", kết hợp với tiền sử bệnh và lối sống. Còn AI chỉ suy luận từ thông tin được nhập vào, trong khi người bệnh lại thường khó mô tả chính xác vị trí hay tính chất cơn đau, dù đây có thể là những chi tiết quyết định.

Trang The Paper đã thử đặt cùng một câu hỏi về thuốc trị đau vai gáy cho các ứng dụng AI phổ biến. Kết quả, có đến 6/9 ứng dụng đưa ra khuyến nghị thuốc cụ thể, trong đó có cả thuốc kê đơn. Trang mạng này cũng chỉ ra xu hướng làm hài lòng người dùng của các mô hình AI phổ thông: khi câu hỏi chứa sẵn một nhận định chủ quan, AI có thể đi theo lối suy nghĩ đó thay vì đưa ra đánh giá khách quan.

Trong thời đại số như hiện nay, câu hỏi không còn là có nên dùng AI hay không, mà là dùng như thế nào cho phù hợp. Như báo chí Trung Quốc nhận định, AI có thể là người hướng dẫn ban đầu, nhưng không thể là "người phán xử", tức chẩn đoán và quyết định điều trị cuối cùng vẫn phải thuộc về bác sĩ.