Nhóm động lực chính tăng trưởng nửa cuối năm

GDP 6 tháng cuối năm cần tăng 11,9%

Bức tranh kinh tế nước ta đã ghi nhận một sự bứt phá khi GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 10% trở lên, nền kinh tế phải đạt mức tăng trưởng khoảng 11,9% trong 6 tháng cuối năm - một áp lực rất lớn trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.

Trong phát biểu mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ, để thúc đẩy tăng trưởng 6 tháng cuối năm, Chính phủ cần tập trung kích hoạt mạnh mẽ các nhóm động lực chính.

Đầu tiên là đầu tư công, cần tập trung cao độ cho hạ tầng chiến lược, đường sắt tốc độ cao, hạ tầng số; rà soát kỹ và điều chuyển vốn ngay ở những nơi "có tiền mà không tiêu được" để giải phóng nguồn lực.

Thứ hai là xuất khẩu và thúc đẩy tiêu dùng nội địa. Nhiệm vụ cốt lõi là bảo vệ các thị trường xuất khẩu lớn, đa dạng hóa nguồn cung và tuyến vận tải. Song song đó, phải thúc đẩy thị trường nội địa 100 triệu dân bằng các công cụ thuế, phí có chọn lọc.

Ngoài ra phải tạo đột phá từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đồng thời tiếp tục hoàn thiện thể chế và cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh.

Tiếp theo là thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, có cam kết đào tạo nhân lực và liên kết chặt chẽ để phát triển các nhà cung ứng nội địa.

Chủ động tạo động lực thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 đạt trên 13 tỷ USD, tăng trên 11% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức cao nhất của 6 tháng đầu năm trong vòng 5 năm qua. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra nhiều thách thức, thu hút FDI đang được các địa phương triển khai theo hướng chủ động hơn.

Khu công nghiệp Yên Bình 2 là một trong 7 khu công nghiệp sẽ được bàn giao mặt bằng sạch cho nhà đầu tư ngay trong quý IV năm nay trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Nhưng song song với đó, địa phương đã bắt đầu quy hoạch thêm 20 khu công nghiệp cho giai đoạn 2027-2030. Tư duy chuẩn bị trước để đón cơ hội đang thay thế cách làm có nhà đầu tư mới chuẩn bị mặt bằng.

Bà Dương Phương Hoa - Phó Giám đốc Sở Tài chính, tỉnh Thái Nguyên cho biết: "20 khu công nghiệp này sẽ được hoàn thành, đảm bảo tiến độ để mời gọi các nhà đầu tư vào đầu tư tại Thái Nguyên nhằm thu hút các dự án lớn, một số ngành quan trọng như công nghiệp bán dẫn, các công nghệ số, công nghệ thông tin tập trung cao để thu hút các nội lực lớn vào tỉnh".

Chỉ trong 6 tháng đầu năm, Thái Nguyên đã thu hút khoảng 8 tỷ USD vốn FDI tăng thêm, cho thấy hiệu quả từ việc chủ động chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng và môi trường đầu tư. Để tiếp tục tạo lợi thế cạnh tranh cho các địa phương, Bộ Công thương cũng đang hoàn thiện dự án Luật Công nghiệp trọng điểm trình Quốc hội. Khi được ban hành, luật được kỳ vọng sẽ hình thành khung chính sách đủ mạnh để thu hút các dự án công nghệ cao, công nghiệp nền tảng và công nghiệp hỗ trợ, nâng cao chất lượng dòng vốn FDI và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế.

Ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công thương chia sẻ: "Để thu hút các nhà đầu tư chất lượng vào trong giai đoạn tới, chúng tôi cần những cơ chế đột phá ngoài ưu đãi về thuế, về đất đai, con người, vị trí lao động, chúng tôi cần cơ chế khác. Đổi lại, để đáp ứng cơ chế này, những doanh nghiệp, những nhà đầu tư chiến lược cần phải có những cam kết cụ thể về xây dựng trung tâm nghiên cứu, hoặc có các dự án đối ứng để phát triển các nhà cung ứng trong nước. Đó là một số chính sách rất mới mà Đề án Luật công nghiệp trọng điểm dự kiến sẽ đưa ra trình Quốc hội".

Giáo sư Trần Thọ Đạt - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, trường Đại học Kinh tế Quốc dân nêu ý kiến: "Doanh nghiệp FDI với hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước, mối liên kết này đã có nhưng theo tôi tương đối hạn chế và còn lỏng lẻo. Và vai trò của FDI trong thời gian tới phải là sự lan tỏa về mặt công nghệ, doanh nghiệp nội địa phải hấp thu được về mặt công nghệ đó, tạo ra năng lực nội sinh cho nền kinh tế và tăng được năng lực cạnh tranh của quốc gia".

Khi địa phương chủ động đi trước một bước và chính sách tiếp tục được hoàn thiện, mỗi dòng vốn FDI sẽ không chỉ được đo bằng quy mô đăng ký, mà bằng giá trị công nghệ, việc làm và sức lan tỏa đối với cả nền kinh tế. Đó cũng là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong năm nay và tạo dư địa phát triển cho những năm tiếp theo.

Kiểm soát lạm phát tạo dư địa cho tăng trưởng

Bên cạnh việc thúc đẩy các động lực tăng trưởng, kiểm soát lạm phát cũng là nhiệm vụ quan trọng được đặt ra. Xung đột địa chính trị và biến động giá năng lượng, nguyên nhiên vật liệu, chi phí logistics đã tạo áp lực lên mặt bằng giá ở nhiều quốc gia trong nửa đầu năm, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, kết quả CPI bình quân 6 tháng đầu năm đã phản ánh sự hiệu quả của công tác điều hành, kiểm soát tốt giá cả, sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, cùng các giải pháp nhằm bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa của Chính phủ.

Thực tế cho thấy, những nỗ lực hạ nhiệt giá cả đã bắt đầu ghi nhận chuyển biến tích cực từ thị trường, giá xăng dầu giảm liên tiếp thời gian qua đã kéo giảm giá thành của một số dịch vụ vận tải hành khách và hàng hóa thiết yếu.

Giá nhiên liệu bay Jet A1 hiện đã giảm sâu từ mốc đỉnh. Nhờ đó, các hãng hàng không đã giảm giá vé giảm từ 20-25%, thậm chí giảm tới 40% so với đợt cao điểm cách đây 3 tháng. Những chặng bay chính như Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh chỉ còn khoảng từ 2 triệu đồng/chiều.

Ông Lê Chí Quân - Phó Giám đốc Chi nhánh khu vực Việt Nam, Vietnam Airlines cho biết: "Chúng tôi linh hoạt các giá vé này trên cơ sở diễn biến linh hoạt của giá dầu mang thêm đến nhiều lựa chọn hơn cho khách hàng, khách hàng. Ví dụ họ có thể chọn hình thức là có kế hoạch sớm, book các chuyến bay xa ngày hơn".

Cùng với đó, ngành đường sắt cũng đã giảm 10% giá vé đối với các đoàn tàu khách Bắc - Nam từ đầu tháng này. Còn với vận tải ô tô, logistic, giá cước về cơ bản vẫn được giữ ổn định. Các doanh nghiệp kỳ vọng sẽ giảm được 7-10% giá cước trong nửa cuối năm nhờ vào các chính sách ưu đãi thuế của Chính phủ.

Ông Nguyễn Công Hùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam chia sẻ: "Từ nay đến cuối năm sẽ có điều chỉnh giảm giá. Vì hiện nay, các doanh nghiệp taxi tại Hà Nội xe công nghệ đã chuyển sang xe điện. Và đặc biệt xăng E10 bắt đầu chạy ổn định, giảm chi phí, tất nhiên phải giảm giá cước để giữ thị trường, đảm bảo yếu tố cạnh tranh. Hiện nay, giá cước đang rơi ở ngưỡng 15.000 đồng/km, giảm khoảng 7-10%. Đó là dự báo của tôi trong giai đoạn tiếp theo nhưng còn phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố khác".

Chi phí vận tải giảm có thể kéo giảm nhiều mặt hàng, trong đó có các nhóm hàng hóa chính đóng góp vào mức tăng CPI như: dịch vụ ăn uống, vật liệu xây dựng… Tuy nhiên, để có thể giảm giá các mặt hàng này, Chính phủ đang yêu cầu các cơ quan quản lý rà soát lại cơ cấu giá các nhóm hàng để điều chỉnh cho phù hợp với thị trường.

Bà Lê Thị Tuyết Nhung - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính nhận định: "Tất cả các Bộ ngành phụ trách các lĩnh vực hàng hóa sẽ phải theo dõi sát diễn biến thị trường, yêu cầu các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý phân tích rõ cơ cấu chi phí, nếu như có những yếu tố đầu vào đã giảm sâu thì chắc chắn phải có điều chỉnh giá để đảm bảo sự hạ nhiệt của giá thực chất. Yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương sẽ phải đẩy mạnh các cuộc kiểm tra liên ngành để giám sát việc chấp hành quy định pháp luật về giá".

Bên cạnh công cụ điều hành giá, theo Bộ Tài chính, trong nửa cuối năm cần phải đảm bảo nguồn cung các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là nguyên vật liệu với với các dự án đầu tư công trọng điểm. Ngoài ra, giá các dịch vụ công thiết yếu như y tế, giáo dục cũng đang được tính toán lộ trình tăng cẩn trọng để không tác động lớn đến lạm phát.

Tăng trưởng hai con số sẽ không đến từ một động lực đơn lẻ, mà từ sức cộng hưởng của nhiều trụ cột: đầu tư công được khơi thông, tiêu dùng và xuất khẩu được củng cố, dòng vốn FDI chất lượng cao được đón đúng hướng, cùng những đột phá về khoa học công nghệ và thể chế.

Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều áp lực khi nền kinh tế phải duy trì tốc độ tăng trưởng rất cao trong 6 tháng cuối năm. Điều đó đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn, không chỉ của cơ quan quản lý mà của cả cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Cả đất nước sẽ phải cùng cố gắng để hiện thực hóa các chủ trương bằng những kết quả cụ thể, tạo dư địa tăng trưởng của nền kinh tế trong thời gian tới.