Những chiếc "ô xanh" trong thành phố

Ảnh: Trần Nhật Linh

Giữa những ngày nắng nóng gay gắt, khi mặt đường bỏng rát và những khối bê tông hấp nhiệt khiến không khí đô thị trở nên ngột ngạt, nhiều người mới nhận ra giá trị của những khoảng xanh tưởng như rất đỗi quen thuộc. Đó là tán cây vươn rộng trên một tuyến phố, giàn dây leo phủ kín khoảng sân nhỏ, mái hiên phủ cây xanh hay những công trình được thiết kế để giảm bức xạ nhiệt. Chúng giống như những chiếc “ô xanh” khổng lồ, âm thầm che mát và giúp thành phố dễ thở hơn.

Ở nhiều đô thị lớn, nhiệt độ ngoài trời những ngày cao điểm có thể chênh lệch rõ rệt giữa khu vực nhiều cây xanh và nơi thiếu bóng mát. Một hàng cây lâu năm không chỉ tạo cảm giác dễ chịu cho người đi bộ mà còn góp phần giảm hiệu ứng đảo nhiệt đô thị - hiện tượng khiến thành phố nóng hơn vùng ngoại ô do mật độ bê tông, nhựa đường và phương tiện giao thông dày đặc. Những mái nhà phủ cây, bức tường xanh hay công trình ứng dụng vật liệu giảm hấp thụ nhiệt cũng đang dần trở thành giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu ở nhiều nơi.

Thế nhưng, trong guồng quay phát triển đô thị, ở không ít nơi, những “chiếc ô xanh” đang dần bị thu hẹp. Những khoảng đất dành cho cây xanh trở nên ít ỏi, nhiều tuyến phố thiếu bóng cây khiến người dân phải tìm mọi cách tránh nắng trong các mái hiên, hầm đi bộ, nhà chờ xe buýt hoặc tìm đến các trung tâm thương mại. Trong nhịp sống đô thị hối hả, không phải ai cũng có cơ hội dừng chân tìm bóng mát, nhiều người vẫn phải di chuyển dưới nắng gắt và đối mặt với các nguy cơ về sức khỏe.