Những dấu mốc quan trọng mới của giải thưởng Oscar

Lễ trao giải Oscar sẽ chuyển từ phát sóng trên truyền hình lên Youtube

Cuối tháng 12/2025, thông tin chấn động được Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật điện ảnh Mỹ (Viện Hàn lâm) công bố, thay vì truyền hình trực tiếp trên kênh ABC như mọi năm (bắt đầu từ năm 1976), Lễ trao giải thưởng điện ảnh Oscar sẽ có "ngôi nhà" mới là nền tảng của Youtube. Sự thay đổi sẽ diễn ra từ năm 2029 (nghĩa là sau mùa giải kỷ niệm 100 năm tuổi) và kéo dài ít nhất đến năm 2033.

Ngoài ra, YouTube cũng sẽ đăng tải hoạt động thảm đỏ trước lễ trao giải và nội dung hậu trường trong chương trình, sự kiện thông báo đề cử Oscar, công bố Giải thưởng Thống đốc, Bữa trưa dành cho các ứng cử viên Oscar, lễ trao giải Học viện Sinh viên, lễ trao giải Khoa học và Kỹ thuật, các cuộc phỏng vấn thành viên Viện Hàn lâm và nhà làm phim, các chương trình giáo dục điện ảnh, podcast…

Dù là sự kiện trao giải điện ảnh được cả thế giới quan tâm nhưng những năm qua, số lượng khán giả theo dõi qua truyền hình đã có những biến động không mấy tích cực. Từng đạt tới hơn 40 triệu người xem trong những năm đầu thập niên 2010, những năm gần đây, Oscar ghi nhận sự tụt giảm về sức hút. Năm 2021, lễ trao giải đầu tiên sau khi đại dịch COVID-19 đã ghi nhận mức thấp kỷ lục với 10,4 triệu người xem. Sự tăng trưởng diễn ra vào các năm tiếp theo nhưng vẫn chưa vượt được ngưỡng 20 triệu.

Hiện chưa rõ tác động của bước chuyển dịch lịch sử này sẽ lớn đến mức nào nhưng có lẽ đây cũng là xu hướng mà nhiều lễ trao giải khác sẽ đi theo trong bối cảnh truyền hình truyền thống đang mất dần nhiều lợi thế trước các nền tảng trực tuyến, mạng xã hội.

Xu hướng quốc tế hóa trong các đề cử, giải thưởng Oscar cũng cần có những nền tảng rộng rãi hơn để lan tỏa, chia sẻ các thông tin, hình ảnh.

Những thay đổi ở các hạng mục bình chọn

Từ năm 2026, một hạng mục giải thưởng hoàn toàn mới đã xuất hiện trong cơ cấu giải Oscar, dành cho công việc Tuyển chọn diễn viên. Hạng mục mới được mở ra với mong muốn tôn vinh những người làm điện ảnh ở cả sự khám phá lẫn việc xây dựng dàn diễn viên sáng tạo, mở thêm cơ hội cho những hoạt động phía hậu trường làm phim. Điều này góp phần cổ vũ những lựa chọn táo bạo, độc đáo bên cạnh xu hướng quen thuộc đặt niềm tin vào các ngôi sao nổi tiếng, các diễn viên thực lực.

Tiếp đó, năm 2028, nhân dịp kỷ niệm 100 năm giải thưởng điện ảnh Oscar, một hạng mục mới sẽ được đưa vào để tôn vinh lĩnh vực đóng thế. Những bộ phim đầu tiên được xét tranh hạng mục này sẽ được phát hành trong năm 2027. Đây là kết quả ngọt ngào cho hành trình dài nỗ lực đấu tranh để có được chỗ đứng xứng đáng của các diễn viên đóng thế tại giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới. Hơn 100 chuyên gia đóng thế là thành viên trong lĩnh vực sản xuất và công nghệ của Viện Hàn lâm nhưng công việc đóng thế vẫn chưa được thừa nhận đúng mức, vẫn là nghề nguy hiểm nhưng âm thầm, thù lao thấp, ít được biết tới.

Một vấn đề lo ngại cũng được dấy lên thời gian gần đây đó là sự trỗi dậy của AI. Những “diễn viên AI” không chỉ được cho là sẽ gây ảnh hưởng đến công ăn việc làm của những nghệ sĩ thực thụ mà theo một số dự đoán, có thể sẽ dần được Oscar thừa nhận, thậm chí dành cho hạng mục vinh danh nào đó. Nam diễn viên Matthew McConaughey trong sự kiện mới đây còn cho rằng phim AI, diễn viên AI có thể xuất hiện ở các giải thưởng như Oscar trong vài năm tới.

Kỷ lục bị phá trước thềm lễ trao giải lần thứ 98

Bộ phim Sinners đã nhận về 16 đề cử, được ghi nhận là nhiều nhất trong lịch sử điện ảnh - vượt qua kỷ lục trước đó do All About Eve (năm 1950), Titanic (1997) và La La Land (2016) nắm giữ. Thành tích này bao gồm sự thể hiện xuất sắc ở các hạng mục đề cử cho Phim hay nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất (Michael B. Jordan), Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất (Delroy Lindo), Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất (Wunmi Mosku), Đạo diễn xuất sắc nhất và Kịch bản gốc xuất sắc nhất (cả hai đều thuộc về Ryan Coogler).

Kỷ lục riêng của phim Sinners càng có ý nghĩa hơn khi cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ của giải thưởng gần 100 năm tuổi, từng bị cho là khá bảo thủ, cứng nhắc với những tiêu chí nghiêm ngặt của mình. Trong số 16 đề cử cho Sinners, tổng cộng có 10 nghệ sĩ da đen được đề cử - một trong những kỷ lục đặc biệt của lịch sử điện ảnh, ngang bằng với thành tích trước đó mà bộ phim Judas the Black Messiah từng lập được năm 2021.

Bên cạnh các diễn viên da đen, các nghệ sĩ thuộc cộng đồng Latin cũng khẳng định vị thế nổi bật ở đường đua giải thưởng năm nay. Wagner Moura trở thành người Brazil đầu tiên nhận được đề cử Nam diễn viên chính xuất sắc nhất với phim The Secret Agent. Đạo diễn Chlóe Zhao với 7 lần được đề cử Oscar, trở thành nữ nghệ sĩ gốc Á được đề cử nhiều nhất trong lịch sử giải thưởng danh giá và có không ít định kiến dành cho phái nữ này.