Ninh Bình: Chuyển đổi số để đánh thức giá trị di sản, kiến tạo tương lai du lịch thông minh

Dữ liệu số - "chìa khóa" mở cánh cửa di sản

Một chiếc điện thoại thông minh, vài thao tác chạm màn hình và chỉ trong vài giây, du khách đã có thể tìm thấy lộ trình tham quan phù hợp, đặt dịch vụ lưu trú, khám phá lịch sử di tích hay cập nhật tình trạng lượng khách tại các điểm đến nổi tiếng của Ninh Bình. Đó không còn là hình dung về một nền du lịch của tương lai mà đang hiện hữu từng ngày tại vùng đất Cố đô.

Là địa phương sở hữu hệ thống di sản văn hóa và thiên nhiên đặc sắc với Quần thể Danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới cùng hàng nghìn di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và làng nghề đặc sắc, Ninh Bình xác định chuyển đổi số không chỉ là xu thế mà còn là giải pháp căn cơ để bảo tồn, phát huy giá trị di sản, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh của ngành Du lịch trong bối cảnh mới.

Điểm nổi bật trong cách làm của Ninh Bình là không dừng lại ở việc số hóa các dịch vụ hay quảng bá trên môi trường số mà xây dựng Hệ thống dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Ngay sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, ngành Du lịch đã nhanh chóng tích hợp dữ liệu của ba tỉnh trước đây để hình thành một cơ sở dữ liệu thống nhất. Hàng trăm di tích, hiện vật, danh lam thắng cảnh, di sản văn hóa vật thể và phi vật thể cùng hơn 200 "địa chỉ đỏ" được số hóa, tạo thành kho dữ liệu số phục vụ quản lý, nghiên cứu khoa học và phát triển các nền tảng du lịch thông minh.

Trên nền dữ liệu ấy, AI trở thành "bộ não" giúp phân tích xu hướng, dự báo dòng khách, nhận diện nguy cơ quá tải tại các điểm đến, từ đó hỗ trợ cơ quan quản lý điều tiết lượng khách và giúp du khách chủ động lựa chọn hành trình phù hợp.

Không chỉ quản lý hiệu quả hơn, dữ liệu còn trở thành nguồn tài nguyên quý giá để hình thành các sản phẩm du lịch mới, góp phần đưa Ninh Bình chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang tăng trưởng dựa trên giá trị và công nghệ.

AI đồng hành cùng du khách trên từng hành trình khám phá

Nếu trước đây, nhiều du khách phải tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn khác nhau thì nay, chỉ với ứng dụng NinhBinhTourismInfo, toàn bộ hành trình đều được cá nhân hóa.

Ứng dụng tích hợp bản đồ số, định vị, thông tin điểm tham quan, cơ sở lưu trú, nhà hàng, thời tiết, sự kiện, đồng thời gợi ý lịch trình phù hợp theo thời gian lưu trú, sở thích và khoảng cách di chuyển.

Song song với đó, chatbot AI hoạt động 24/7 sẵn sàng giải đáp các câu hỏi về tour tuyến, dịch vụ, hỗ trợ du khách trong nhiều tình huống khẩn cấp.

Đến nay, hệ thống kiosk điện tử, trạm y tế thông minh và 32 điểm phát wifi miễn phí tại các khu, điểm du lịch đã phục vụ hơn 5.000 lượt truy cập chỉ trong 6 tháng đầu năm. Tổng đài hỗ trợ khách du lịch 19000117 kết hợp chatbot AI cũng đã hỗ trợ trên 1.000 lượt khách.

Những tiện ích ấy đang thay đổi rõ rệt trải nghiệm của du khách.

Chị Trần Thị Thoa, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: "Gia đình tôi gần như không phải mất thời gian tìm kiếm thông tin. Ứng dụng gợi ý rất chi tiết từ điểm tham quan, quán ăn đến thời gian di chuyển. Chúng tôi cảm thấy chuyến đi chủ động hơn rất nhiều và đặc biệt yên tâm vì luôn có kênh hỗ trợ khi cần".

Anh Nguyễn Duy Tải, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, lần đầu đến Ninh Bình cũng bày tỏ sự bất ngờ: "Điều tôi thích nhất là AI gợi ý lịch trình theo đúng thời gian mình có. Chỉ trong hai ngày, gia đình tôi vẫn tham quan được Tràng An, Tam Cốc, Cố đô Hoa Lư và trải nghiệm làng nghề mà không bị quá vội. Đây là điều trước đây rất khó làm nếu chỉ tự tìm thông tin".

Còn bà Kim Ji-young, du khách Hàn Quốc cho biết: "Ứng dụng hỗ trợ tiếng Anh khá thuận tiện, bản đồ rõ ràng, thanh toán và tìm địa điểm rất dễ. Tôi cảm nhận Ninh Bình không chỉ đẹp mà còn rất thân thiện với khách quốc tế".

Đối với doanh nghiệp du lịch, hệ thống số cũng giúp tiếp cận khách hàng nhanh hơn, phân tích nhu cầu thị trường chính xác hơn để xây dựng các sản phẩm phù hợp với từng nhóm khách.

Những chuyển biến đó góp phần đưa ngành Du lịch Ninh Bình tiếp tục tăng trưởng mạnh. Chỉ trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh đón gần 17,6 triệu lượt khách, tăng hơn 23% so với cùng kỳ; tổng thu từ hoạt động du lịch đạt gần 17.836 tỷ đồng.

Kiến tạo hệ sinh thái du lịch thông minh từ nền tảng dữ liệu

Không dừng lại ở những kết quả ban đầu, Ninh Bình đang hướng tới mục tiêu xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh đồng bộ, lấy dữ liệu làm nền tảng cho mọi hoạt động quản lý và phát triển.

Theo Kế hoạch số 55 của Sở Du lịch triển khai Quyết định số 804 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển dữ liệu phục vụ AI, đến năm 2030 toàn bộ dữ liệu ưu tiên của ngành sẽ được số hóa, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia và Trung tâm Điều hành thông minh của tỉnh.

Bên cạnh việc làm sạch dữ liệu, ngành Du lịch tiếp tục nghiên cứu ứng dụng AI, dữ liệu lớn, thực tế ảo, trợ lý ảo, công nghệ số vào quảng bá, xúc tiến và quản lý du lịch.

Đồng chí Phạm Văn Phong, Phó Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình cho biết: "Chúng tôi xác định dữ liệu là nền tảng của chuyển đổi số. Thời gian tới, ngành Du lịch sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái du lịch thông minh, ứng dụng mạnh mẽ AI, dữ liệu lớn và thực tế ảo để phục vụ du khách tốt hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hướng tới phát triển du lịch xanh, thông minh và bền vững".

Theo đồng chí Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch Ninh Bình, việc phân tích dữ liệu bằng AI đang giúp ngành Du lịch nhận diện rõ hơn thị trường khách quốc tế, từ đó xây dựng các chương trình xúc tiến phù hợp với từng quốc gia.

"Chúng tôi không còn quảng bá theo cách truyền thống mà sử dụng dữ liệu để hiểu nhu cầu của từng nhóm khách. Điều này giúp các chương trình xúc tiến đạt hiệu quả cao hơn, đồng thời tạo ra nhiều sản phẩm mới phù hợp với từng thị trường", đồng chí Nguyễn Văn Minh cho biết.

Việc triển khai Mini App Zalo Du lịch Ninh Bình để tiếp cận hơn 80 triệu người dùng, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, mở rộng các dịch vụ số... đang tiếp tục hoàn thiện bức tranh du lịch thông minh của địa phương.

Có thể thấy, điều tạo nên sự khác biệt của Ninh Bình không chỉ là ứng dụng công nghệ hiện đại mà là cách biến dữ liệu thành nguồn tài nguyên mới để phục vụ quản lý, bảo tồn và phát triển.

Đó cũng là lý do mô hình xây dựng Hệ thống dữ liệu số và AI của ngành Du lịch Ninh Bình được Trung ương đánh giá là điểm sáng trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Khi mỗi di sản đều có "hồ sơ số", mỗi hành trình của du khách đều được hỗ trợ bởi AI và mỗi quyết sách quản lý đều dựa trên dữ liệu thời gian thực, Ninh Bình đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những địa phương tiên phong xây dựng du lịch thông minh của Việt Nam, biến công nghệ thành cầu nối để di sản đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.