Ninh Bình ưu tiên bố trí các cơ sở nhà, đất dôi dư làm trụ sở làm việc, cơ sở giáo dục, y tế và thiết chế văn hóa phục vụ người dân. Ảnh: ST
Đẩy nhanh tiến độ, đưa tài sản công vào sử dụng
Sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, khối lượng trụ sở, nhà, đất dôi dư tại Ninh Bình đặt ra yêu cầu cấp thiết về rà soát, phân loại và xây dựng phương án xử lý. Đây không chỉ là bài toán bố trí lại cơ sở vật chất cho bộ máy chính quyền địa phương hai cấp mà còn liên quan trực tiếp đến việc quản lý, khai thác hiệu quả nguồn lực tài sản công, tránh tình trạng bỏ trống, xuống cấp hoặc sử dụng sai mục đích.
Xác định rõ yêu cầu này, UBND tỉnh Ninh Bình đã tập trung chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp. Trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị được phân công cụ thể; tiến độ thực hiện thường xuyên được kiểm tra, đôn đốc. Sở Tài chính giữ vai trò đầu mối tham mưu, hướng dẫn, theo dõi quá trình sắp xếp, xử lý, bảo đảm tài sản nhà nước được quản lý chặt chẽ, không để xảy ra thất thoát, lãng phí.

Ninh Bình đã xử lý 880/918 cơ sở nhà, đất dôi dư, đạt 95,9%. Ảnh: ST
Theo thống kê đến ngày 11/11/2026, toàn tỉnh có 918 cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định chuyển giao hoặc văn bản giao nhiệm vụ cho các đơn vị thuộc tỉnh quản lý, xử lý. Trong số này, 880 cơ sở đã được xử lý, đạt tỷ lệ 95,9%; còn 38 cơ sở chưa hoàn thành. Kết quả cho thấy tiến độ triển khai đã có chuyển biến rõ rệt, hàng trăm cơ sở từng dôi dư sau sắp xếp từng bước được đưa vào khai thác, sử dụng.
Đáng chú ý, trong số các cơ sở đã xử lý, có 406 cơ sở được bố trí làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, giáo dục, y tế, nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng hoặc chuyển giao cho địa phương quản lý. Đây là hướng ưu tiên nhằm tận dụng cơ sở vật chất sẵn có, đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân, hạn chế đầu tư mới trong khi nhiều công trình công vẫn có khả năng tiếp tục sử dụng.

Trụ sở Sở Tài chính (tỉnh Nam Định cũ) đã được chuyển đổi mục đích sử dụng, bảo đảm khai thác hiệu quả nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, sáp nhập. Ảnh: TĐ
Một hướng xử lý khác là giao tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà của địa phương quản lý, khai thác theo Nghị định số 108/2024/NĐ-CP. Với 300 cơ sở thuộc nhóm này, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh được giao quản lý 272 cơ sở, UBND các xã, phường quản lý 28 cơ sở. Việc tổ chức khai thác, cho thuê không chỉ giúp hạn chế tình trạng nhà, đất bỏ trống mà còn mở ra khả năng tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
Thực tế tại phường Phủ Lý cho thấy cách làm quyết liệt từ cơ sở. Tại thời điểm ngày 30/4/2026, địa phương quản lý 100 cơ sở nhà, đất, trong đó có 82 cơ sở đang sử dụng và 18 cơ sở dôi dư. UBND phường đã ban hành 14 văn bản chỉ đạo, điều hành, phân công trách nhiệm cụ thể cho các bộ phận chuyên môn và thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ.
Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Phủ Lý cho biết, đến ngày 30/9/2026, cả 18 cơ sở dôi dư đã hoàn thành xử lý theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Các trụ sở được hoàn thiện bàn giao cho đơn vị sử dụng đúng quy định, đúng mục đích. Quá trình thực hiện tập trung đối chiếu hồ sơ tài sản công, hồ sơ địa chính, sổ sách kế toán với hiện trạng thực tế; đồng thời cập nhật dữ liệu phục vụ công tác quản lý lâu dài.

Các cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng được xem xét điều chuyển, chuyển giao hoặc cho thuê theo quy định, tránh bỏ trống và xuống cấp. Anh: ST
Từ thực tiễn này có thể thấy, xử lý nhà, đất dôi dư không đơn thuần là hoàn tất thủ tục bàn giao hay chuyển đổi đơn vị quản lý. Điều quan trọng hơn là xác định đúng nhu cầu, công năng và khả năng khai thác của từng cơ sở, qua đó bảo đảm tài sản công tiếp tục phát huy giá trị.
Ưu tiên công trình phục vụ cộng đồng, khai thác hiệu quả quỹ nhà đất
Trong quá trình rà soát, Ninh Bình xác định việc xử lý từng cơ sở phải căn cứ vào hồ sơ pháp lý, hiện trạng công trình, quy hoạch, nhu cầu sử dụng và khả năng khai thác. Những trụ sở còn phù hợp được ưu tiên bố trí cho hoạt động của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp và các dịch vụ công. Những cơ sở không còn nhu cầu sử dụng được xem xét điều chuyển, chuyển giao, thu hồi, cho thuê, đấu giá hoặc áp dụng hình thức xử lý khác theo quy định.

Trụ sở cơ quan, đơn vị sau sắp xếp được kiểm kê, phân loại để xây dựng phương án quản lý, sử dụng phù hợp với nhu cầu thực tế. Ảnh: ST
Cách tiếp cận này cũng phù hợp với định hướng chung của Bộ Tài chính về việc ưu tiên sử dụng nhà, đất dôi dư cho các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng, an sinh xã hội và hành chính công. Bộ Tài chính yêu cầu các địa phương khẩn trương triển khai phương án đã được phê duyệt, khắc phục tình trạng tài sản bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả, phấn đấu hoàn thành việc xử lý trong năm 2026.
Trước đó, báo cáo của UBND tỉnh Ninh Bình về kết quả xử lý nhà, đất dôi dư đến ngày 24/6/2026 cho thấy, trong 367 cơ sở đã xử lý có 30 cơ sở được bố trí làm trụ sở làm việc, 53 cơ sở phục vụ giáo dục, đào tạo, 12 cơ sở phục vụ y tế và 49 cơ sở được sử dụng làm thiết chế văn hóa, thể thao. Ngoài ra, 65 cơ sở được cho thuê nhà, đất và 145 cơ sở được xử lý theo pháp luật về đất đai. Những con số này cho thấy nhiều tài sản sau sắp xếp đã được chuyển đổi công năng, phục vụ các nhu cầu cụ thể của địa phương.
Đối với các cơ sở có vị trí thuận lợi, còn khả năng khai thác thương mại, tỉnh xem xét phương án cho thuê nhà gắn với quyền sử dụng đất, tạo nguồn thu thường xuyên cho ngân sách. Trong khi đó, những công trình xuống cấp nghiêm trọng, không còn khả năng sửa chữa hoặc không phù hợp quy hoạch sẽ được xem xét xử lý theo quy định pháp luật về đất đai, bảo đảm sử dụng đúng mục đích và không gây lãng phí nguồn lực.

Các cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng được xem xét điều chuyển, chuyển giao hoặc cho thuê theo quy định, tránh bỏ trống và xuống cấp. Ảnh: ST
Việc phân loại kỹ lưỡng giúp hạn chế tình trạng áp dụng một phương án chung cho các cơ sở có đặc điểm khác nhau. Bởi trên thực tế, giá trị của mỗi khu đất không chỉ nằm ở diện tích hay vị trí mà còn phụ thuộc vào tình trạng pháp lý, quy hoạch và khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển của địa phương.
Tháo gỡ điểm nghẽn, gắn trách nhiệm trong quản lý tài sản công
Dù tiến độ xử lý đã được đẩy nhanh, quá trình triển khai tại Ninh Bình vẫn còn những khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ. Nhiều cơ sở nhà, đất được hình thành và quản lý qua nhiều thời kỳ, hồ sơ pháp lý thiếu đồng bộ, thất lạc hoặc có sự chênh lệch giữa giấy tờ với hiện trạng. Một số khu đất chưa xác định rõ ranh giới, có tình trạng lấn chiếm hoặc chưa hoàn thiện thủ tục đất đai.
Đối với 59 cơ sở dự kiến xử lý theo pháp luật về đất đai, có 33 cơ sở diện tích dưới 200m2. Phần lớn nằm xen kẹt trong khu dân cư, chưa phù hợp quy hoạch hoặc chỉ tiêu sử dụng đất nên cần thực hiện điều chỉnh trước khi tổ chức đấu giá. Một số cơ sở đã có phương án cho thuê nhưng chưa lựa chọn được đối tượng thuê; nhiều công trình xuống cấp, cần kinh phí sửa chữa, cải tạo, chuyển đổi công năng trong khi nguồn lực ngân sách địa phương còn hạn chế.

Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh tập trung tiếp nhận, quản lý và xây dựng phương án khai thác các cơ sở nhà, đất được giao, bảo đảm đúng quy định. Ảnh: ST
Để giải quyết những điểm nghẽn này, UBND tỉnh đã thành lập Tổ công tác liên ngành gồm Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, thực hiện kiểm tra, hướng dẫn các địa phương hoàn thiện phương án xử lý, khai thác. Các cơ quan chuyên môn tập trung tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ pháp lý, trình tự, thủ tục phê duyệt và các vấn đề liên quan đến đất đai, quy hoạch.
Đối với 111 cơ sở nhà, đất do Bộ Tài chính chuyển giao, tính đến ngày 13/10/2026, tỉnh đã hoàn thành tiếp nhận toàn bộ, với tổng diện tích đất 124.286,4m2 và tổng diện tích sàn sử dụng 68.953,4m2. Các cơ sở này đã được rà soát, đề xuất phương án quản lý, khai thác, xử lý; trong đó 100 cơ sở đã có quyết định hoặc văn bản phê duyệt, chấp thuận phương án, 11 cơ sở đang tiếp tục hoàn thiện thủ tục trình cấp có thẩm quyền. Đây là nhóm cơ sở thuộc diện chuyển giao từ Trung ương, được thống kê riêng trong quá trình quản lý, xử lý tài sản công của tỉnh.
Cùng với việc tháo gỡ thủ tục, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường kiểm tra, giám sát, làm rõ trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và cá nhân được giao quản lý tài sản. Việc bảo vệ, bảo quản nhà, đất trong thời gian chờ xử lý cần được thực hiện thường xuyên, không để xảy ra hư hỏng, xuống cấp, lấn chiếm hoặc sử dụng sai mục đích. Những tồn tại được cơ quan thanh tra, kiểm tra chỉ ra phải được khắc phục nghiêm túc.

Ninh Bình tiếp tục tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ pháp lý, quy hoạch và đất đai, đẩy nhanh tiến độ đưa tài sản công vào khai thác hiệu quả. Ảnh: ST
Ngày 7/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 68/CĐ-TTg về đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Đây tiếp tục là yêu cầu quan trọng để các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thành nhiệm vụ, đưa tài sản công vào sử dụng đúng quy định, tiết kiệm và hiệu quả.
Với tỷ lệ xử lý đạt gần 96%, Ninh Bình đang từng bước chuyển từ giai đoạn rà soát, phân loại sang khai thác và phát huy giá trị các cơ sở nhà, đất dôi dư. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng không chỉ được đo bằng số lượng cơ sở đã có quyết định xử lý, mà còn ở việc tài sản được sử dụng đúng công năng, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng và tạo thêm nguồn lực cho phát triển. Đây cũng là thước đo thực chất trong công tác quản lý tài sản công sau sắp xếp bộ máy, đơn vị hành chính.
Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.