Nông nghiệp sinh thái cho tương lai bền vững

Nông nghiệp sinh thái có thể góp phần như thế nào vào bảo đảm sinh kế, tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và tạo cơ hội để phụ nữ, thanh niên trở thành chủ thể dẫn dắt thay đổi? Đây là trọng tâm của Hội thảo "Nông nghiệp sinh thái cho tương lai bền vững", do ActionAid Quốc tế tại Việt Nam tổ chức sáng nay 14/9/2026 tại Hà Nội.

Hội thảo nhấn mạnh phụ nữ và thanh niên phải là chủ thể và người dẫn dắt thay đổi, thay vì chỉ là đối tượng tham gia hoặc hưởng lợi. Phụ nữ vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận nguồn lực và quyền ra quyết định, trong khi thanh niên có tiềm năng về đổi mới sáng tạo, công nghệ và các mô hình kinh doanh mới. ActionAid luôn ưu tiên hỗ trợ thúc đẩy sự tham gia thực chất và vai trò lãnh đạo của phụ nữ, thanh niên trong quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu có nhạy cảm giới, gần đây nhất là Dự án "Hợp tác tăng cường năng lực phòng chống thiên tai cấp cộng đồng", do ActionAid và Cơ quan hỗ trợ phát triển quốc tế Thụy Điển (SIDA) đồng tài trợ, thực hiện tại hai địa bàn thuộc tỉnh Ninh Bình và thành phố Hà Nội.

Bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng Đại diện ActionAid Quốc tế tại Việt Nam, chia sẻ: "Tại Đồng bằng sông Cửu Long, giai đoạn 2023-2025, ActionAid tự hào đồng hành cùng cộng đồng và đối tác xây dựng và duy trì thành công một số mô hình chăn nuôi và thủy sản giảm phát thải hơn 11%; chi phí năng lượng hàng tháng giảm từ 480.000 đến 1.200.000 đồng/hộ; đã có 837 hộ dân trong đó phần lớn là phụ nữ làm chủ được tham gia và hưởng lợi từ các mô hình này. Chúng tôi tiếp tục thúc đẩy hợp tác Nam - Nam để cùng chia sẻ, học hỏi, sáng tạo, kết nối tri thức, sáng kiến và nguồn lực, tạo ra thay đổi bền vững".

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam nhấn mạnh: "Năm 2026 là Năm Quốc tế Nữ Nông dân và chúng ta chỉ còn bốn năm để hoàn thành các Mục tiêu Phát triển Bền vững đến năm 2030. Trong bối cảnh đó, nông nghiệp sinh thái mang lại một hướng đi đã được chứng minh là hiệu quả cho tương lai. Nông nghiệp sinh thái đặt con người và hệ sinh thái ở vị trí trung tâm, đồng thời có khả năng thúc đẩy việc thực hiện tới 10 Mục tiêu Phát triển Bền vững cùng một lúc. Muốn tạo ra tác động một cách quy mô, lâu dài và hiệu quả, các quốc gia cần xây dựng sinh kế bền vững và thị trường xanh; phát huy vai trò của phụ nữ và thanh niên như những động lực của sự thay đổi; đồng bộ chính sách, quan hệ đối tác và nguồn tài chính".

Hơn 100 đại biểu trong đó gần 30 đại biểu từ các nước Châu Á và Châu Phi, đại diện cho các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu và trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã, các tổ chức phi chính phủ và đối tác phát triển quốc tế, đã tạo ra một diễn đàn đa dạng về kinh nghiệm và thực tiễn thúc đẩy nông nghiệp sinh thái trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thị trường ngày càng nhiều biến động. 

Các thảo luận tại Hội thảo cho thấy chuyển đổi sang nông nghiệp sinh thái không chỉ là thay đổi phương thức sản xuất, mà phải đồng thời tạo sinh kế khả thi, mở rộng cơ hội thị trường và tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Điều này đòi hỏi giảm các rào cản về chi phí, vốn và rủi ro sản xuất, phát triển chuỗi giá trị cạnh tranh, bảo đảm người sản xuất được hưởng giá trị công bằng hơn, đồng thời tăng cường hợp tác và huy động nguồn lực để đưa các sáng kiến hiệu quả vào triển khai và nhân rộng.