NSND Lý Thái Dũng: "Đất đỏ" là thử thách mới nối tiếp hiện tượng "Mưa đỏ".

Bộ phim dự kiến bấm máy vào quý 3 năm 2026 và ra mắt năm 2027, hướng đến kỷ niệm 75 năm ngày mất của liệt sĩ Võ Thị Sáu (1952- 2027). Vượt ngoài khuôn khổ một dự án điện ảnh, đây còn là hoạt động mang ý nghĩa tưởng niệm, tri ân các anh hùng đã ngã xuống về độc lập và tự do của dân tộc, góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, tinh thần yêu nước đến cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, thông qua biểu tượng "Một bông hoa ngã xuống, một huyền thoại sống mãi".

Thời báo VTV có cuộc trò chuyện với NSND Lý Thái Dũng - người được mệnh danh là "tay máy vàng" của điện ảnh Việt Nam ghi dấu qua hàng loạt bộ phim nổi tiếng, từng nhận 4 giải Quay phim xuất sắc, 3 giải Cánh diều vàng… Bộ phim gần đây nhất tham gia với vai trò Giám đốc hình ảnh - Mưa đỏ - đã tạo nên dấu ấn khó quên trong sự nghiệp hoạt động nghệ thuật hơn 30 năm của ông .

PV: Thành công quá lớn xét cả về khía cạnh chuyên môn, giải thưởng lẫn doanh thu cũng như hiệu ứng mà phim Mưa đỏ mang lại suốt thời gian qua có tạo cho ông áp lực khi đồng hành cùng một dự án mới?

NSND Lý Thái Dũng: Tôi nghĩ những người làm nghề đểu có áp lực nào đó, đó cũng là động lực để mình không dừng lại. Mỗi bộ phim lại tạo áp lực để phim sau cần tốt hơn về mặt nào đó.

Với riêng tôi, áp lực lớn nhất, nhìn từ khía cạnh tích cực đó là cần tiếp nối những niềm tự hào của một người làm nghệ thuật đồng thời cũng là một công dân trong việc lan tỏa những giá trị về lịch sử, truyền thống để truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ hiện nay.

Những sự kiện trọng đại trong năm 2025 vừa qua như A50 rồi A80 khiến không chỉ tôi mà hẳn đông đảo mọi người đều nhận thấy rằng, dường như chưa khi nào niềm tự hào, tinh thần yêu nước lại sục sôi đến thế. Như thể đó không phải là "trend" như cách gọi thân quen đâu mà đã nằm trong nhiễm sắc thể của chúng ta rồi. Nhiệm vụ của những người làm nghệ thuật là phải tiếp tục truyền đi cảm hứng đó để khơi dậy, phát triển, lan tỏa trong lớp trẻ ngày nay tình yêu và niềm tin với đất nước.

Dự án phim Đất đỏ cũng thuộc dòng lịch sử, cách mạng nhưng qua chia sẻ ban đầu của ekip thực hiện, đó sẽ là một câu chuyện, cách tiếp cận khá khác so với Mưa đỏ?

Nếu như Mưa đỏ là một trận chiến cụ thể với quy mô, cục diện ở tầm chính quy giữa hai phía thì Đất đỏ thiên về hành trình của nữ anh hùng Võ Thị Sáu từ khi còn là cô bé 13 tuổi đến khi anh dũng hy sinh ở tuổi 19. Đó là quãng thời gian khá dài so với diễn biến 81 ngày đêm khói lửa ở thành cổ Quảng Trị. Nhiệm vụ của chúng tôi là phải cùng nhau kiến tạo nên không gian lịch sử của 8 thập kỷ trước để ekip, diễn viên và khán giả cùng hòa mình vào, tin tưởng vào câu chuyện mà bộ phim mang đến.

Với tôi, những thách thức với Đất đỏ không kém gì so với khi làm phim Mưa đỏ. Tôi và thiết kế mỹ thuật Trương Trung Đạo đã có nhiều dịp thảo luận tìm kiếm các phương án để có thể mang lại bối cảnh chân thực của đất nước, con người Việt Nam những năm tháng khi thực dân Pháp tái chiếm vùng Đất đỏ, khi các phong trào yêu nước vẫn còn tự phát, hoạt động du kích.

Sự nghiệp hơn 30 năm làm phim của NSND Lý Thái Dũng gắn liền với nhiều tác phẩm về chiến tranh, về đời sống con người Việt Nam những thập kỷ trước, với hành trình mang theo rất nhiều trải nghiệm, những lần dấn thân hết mình cho nghệ thuật ấy, ông có khát khao "truyền lửa" cho thế hệ trẻ?

Nếu thế hệ trẻ ngày nay dành nhiều thời gian để tìm hiểu về lịch sử dân tộc, về truyền thống, văn hóa của đất nước thì tôi nghĩ họ cũng sẽ yêu, sẽ dấn thân như thế hệ chúng tôi. Từ đó nỗ lực đóng góp tâm huyết của mình bằng một cách nào đó. Như điện ảnh chẳng hạn. Hiện tại ngoài việc tham gia các dự án phim tôi cũng dành nhiều thời gian tham gia các hoạt động giảng dạy.

Làm phim đề tài chiến tranh, cách mạng đặt ra rất bài toán khó mà không phải ai, nhà đầu tư nào cũng có thể giải được. Thành công của những bộ phim gần đây như Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối, Mưa đỏ, Tử chiến trên không cho thấy sự tham gia của cả những đơn vị tư nhân lẫn sự thay đổi, chuyển mình trong tư duy, cách tiếp cận khán giả, thị trường của những đơn vị làm phim từ Quân đội, Công an. Tôi cho rằng với những tác phẩm điện ảnh giàu sức hút đại chúng như vậy việc học, tìm hiểu về lịch sử sẽ không còn khô cứng nữa mà trở nên nhẹ nhàng hơn, hợp với thị hiếu đương đại hơn.

Giá trị của những bộ phim về lịch sử, cách mạng thành công không chỉ đong đếm bằng con số doanh thu cụ thể mà còn nhìn từ hàng triệu người đã tới rạp, đã xem phim trên các nền tảng. Để từ đó thấy rằng hiệu ứng sẽ không chỉ gói gọn lại trong thời gian chiếu phim vài tháng mà có thể bền lâu hơn rất nhiều, góp phần lưu trữ lịch sử dưới những định dạng khác nhau trong kho tư liệu của dân tộc.

Trong dự kiến ban đầu, phim Đất đỏ dù là hành trình mang nhiều tính cá nhân, tập trung khai thác thế mạnh về tâm lý, hành động của đạo diễn Lê Văn Kiệt nhưng cũng sẽ mang tới tinh thần bi tráng với những đại cảnh mô tả chân thực sự khốc liệt của cuộc chiến?

Chúng tôi đã chuẩn bị cho cả phương án thực hiện những đại cảnh, những cảnh quay trên biển. Như mọi người đều biết, quay trên sông nước luôn rất phức tạp. Chúng tôi đã trải nghiệm thực tế này với Mưa đỏ, trên chính dòng sông lịch sử Thạch Hãn. Với phim Đất đỏ, đó sẽ là câu chuyện ở Côn Đảo. Trên cương vị Giám đốc hình ảnh, tôi cần phải đáp ứng, cân bằng được giữa kỳ vọng, mong muốn của đạo diễn, nhà sản xuất với thực tế điều kiện cho phép.

Từ góc độ một người đã đi cùng điện ảnh Việt qua những thời kỳ khác nhau, với nhiều biến động, đổi thay, ông kỳ vọng gì vào sức hút bền vững của dòng phim chính luận với các câu chuyện lịch sử, cách mạng, về những người anh hùng của dân tộc?

Trước kia, chúng ta từng có những bộ phim được thực hiện để hưởng ứng, nhân dịp kỷ niệm nào đó nhưng đời sống ở thị trường lại khá mờ nhạt vì nhiều lý do. Hiện tượng như Mưa đỏ đã cho thấy cục diện hoàn toàn khác mà các nhà làm phim có thể tạo nên cho điện ảnh Việt. Tất nhiên, không thể phủ nhận yếu tố thời thế, sự cộng hưởng của giai đoạn đặc biệt. Nhưng nhìn từ việc tiếp nối "cơn sốt" ấy trong năm 2026 và cả năm 2027 nữa với loạt dự án mới, trong đó có Đất đỏ thì có thể thấy, đây có thể là hướng đi đầy tiềm năng.

Chúng tôi - những người làm phim mừng chứ nhưng đồng thời cũng rất lý trí, đặt ra cho bản thân yêu cầu rằng khi lượng thay đổi, phải biến thành sự thay đổi về chất thực sự. Có như vậy chiến tranh, cách mạng, lịch sử sẽ là đề tài hấp dẫn một cách tự thân mà không cần quá phụ thuộc vào tính thời điểm của các sự kiện. Đất nước ta với bề dày lịch sử truyền thống, văn hóa hàng ngàn năm là điểm tựa vững vàng để điện ảnh cũng như các loại hình nghệ thuật khác đều có cơ hội, có niềm tin tìm thấy bước phát triển mới.

Xin cảm ơn NSND Lý Thái Dũng!