NSND Quốc Hưng: "Đất nước hôm nay" là cuộc gặp gỡ rất đẹp giữa âm nhạc và thời cuộc

Ngày 22/1/2026, tại Hà Nội, NSND Quốc Hưng và nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung chính thức ra mắt MV Đất nước hôm nay. Tác phẩm do nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung sáng tác, nhạc sĩ Dương Đức Thụy phối khí, NSND Quốc Hưng và ca sĩ Thu Hằng thể hiện cùng sự tham gia của Hợp xướng Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, dưới bàn tay dàn dựng hình ảnh của đạo diễn Anh Quân.

Điểm đặc biệt của MV là độ dài hơn 8 phút với tầm vóc của một bản trường ca, kể về hành trình hình thành, đấu tranh, dựng xây và hướng tới tương lai của đất nước trong nhịp sống đương đại.

Ra mắt đúng dịp chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV, MV Đất nước hôm nay được xây dựng như một chỉnh thể nghệ thuật nghiêm cẩn, kết hợp âm nhạc, giọng hát và hình ảnh theo tư duy trường ca - đại hợp xướng thế tục hiện đại, hướng tới việc khơi dậy niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm công dân bằng cảm xúc lắng đọng.

Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung: Đề tài đất nước cần một không gian âm nhạc đủ rộng để cất lời

Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung cho biết, cảm hứng của Đất nước hôm nay bắt nguồn từ đời sống thường nhật. Đó là hình ảnh người nông dân trên cánh đồng, nhịp thở của những đô thị đang lớn lên, những ký ức chiến tranh không còn được kể bằng bom đạn mà bằng sự im lặng, chịu đựng và hồi sinh. Với Nguyễn Thành Trung, đất nước không phải là một khái niệm trừu tượng, mà là một cộng đồng "đang sống, đang đi, đang đứng và đang thở cùng chúng ta hôm nay".

Điều anh tâm đắc nhất khi viết Đất nước hôm nay là việc khắc họa "căn tính dân tộc Việt", một căn tính được hình thành từ nền văn minh lúa nước, từ mối quan hệ cộng sinh giữa con người với đất, nước và cộng đồng.

Bản thảo ban đầu của Đất nước hôm nay dài 15 phút, gần gấp đôi phiên bản hoàn chỉnh. Trong quá trình trao đổi với các nghệ sĩ và cố vấn, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã chấp nhận cắt bỏ nhiều đoạn mình rất tâm huyết để tác phẩm đạt được độ cô đọng cần thiết, dễ tiếp cận hơn với công chúng hôm nay.

Theo đuổi đề tài quê hương, đất nước từ rất sớm, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung từng ghi dấu ấn qua nhiều ca khúc chính ca như Tôi đi, Xin rạng ngời, Đất nước yêu người, Đất nước vươn mình, Đất ơi nở hoa…, được thể hiện bởi các giọng ca hàng đầu như NSND Quốc Hưng, NSƯT Đăng Dương, Trọng Tấn, NSƯT Hoàng Tùng, Lê Anh Dũng… Tuy nhiên, với anh, hình thức ca khúc phổ biến với khuôn khổ 2 đoạn hay 3 đoạn vẫn chưa đủ để diễn đạt trọn vẹn những suy tư về đất nước mà anh ấp ủ.

"Tôi nhận ra rằng, chúng ta nói rất nhiều về đất nước, về lịch sử, chiến tranh và hòa bình, nhưng hiếm khi có một không gian âm nhạc đủ lớn để con người có thể đứng lại, nhìn toàn bộ hành trình ấy như một chỉnh thể sống", nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung chia sẻ. Chính cảm giác thiếu hụt đó đã thôi thúc anh tìm đến cấu trúc trường ca - đại hợp xướng, một hình thức cho phép nhiều giọng nói cùng tồn tại trong một dòng chảy thống nhất: Giọng của lịch sử, của đời sống, của cộng đồng và của từng con người cụ thể. "Khi cấu trúc ca khúc phổ thông không còn đủ để chứa những suy tư, tôi biết mình phải tìm đến một cấu trúc lớn hơn", anh bày tỏ.

NSND Quốc Hưng: "Đất nước hôm nay" là cuộc gặp gỡ rất đẹp giữa âm nhạc và thời cuộc

Theo NSND Quốc Hưng, điểm khác biệt lớn của Đất nước hôm nay so với nhiều tác phẩm chính luận, sử thi anh từng thể hiện nằm ở tư duy cấu trúc và ngôn ngữ âm nhạc.

"Phải cắt tác phẩm từ 15 phút còn hơn 8 phút, trong đó có những phần tâm huyết là điều rất tiếc, nhưng nếu tác phẩm quá dài thì khó ai có thể nghe trọn vẹn, kể cả người biểu diễn", anh chia sẻ. Sau khi thống nhất cấu trúc, quá trình phối khí được thực hiện kỹ lưỡng, qua nhiều phương án, trước khi chốt bản cuối cùng của nhạc sĩ Dương Đức Thụy.

Việc NSND Quốc Hưng song ca cùng học trò của mình là ca sĩ Sao Mai Thu Hằng được xem như một điểm nhấn đặc biệt của tác phẩm. "Thu Hằng là giọng ca được đào tạo bài bản, có kỹ thuật vững, hơi thở cổ điển tốt. Khi hát cùng nhau, hai thầy trò không có sự lệch pha mà khá hòa quyện", anh nhận xét.

Chia sẻ về cảm xúc khi thể hiện Đất nước hôm nay, NSND Quốc Hưng cho biết, ca khúc như một dòng chảy lịch sử được kể lại bằng âm nhạc. "Khi cất giọng hát, tôi cảm nhận rất rõ hành trình của đất nước, từ khi hình thành bằng máu và nước mắt, qua những năm tháng cha ông kiên cường chống ngoại xâm, cho đến giai đoạn đổi mới, xây dựng và học tập để vươn lên mạnh mẽ như hôm nay".

Là một nghệ sĩ nhiều năm gắn bó với dòng nhạc chính luận, NSND Quốc Hưng hiểu rằng những tác phẩm ra mắt trong dịp Đại hội Đảng không chỉ là sản phẩm nghệ thuật, mà còn mang theo kỳ vọng của xã hội về chuẩn mực và trách nhiệm. "Với tôi, điều khó nhất không phải là kỹ thuật thanh nhạc, mà là cách kiểm soát cảm xúc để vừa giữ được sự trang nghiêm, vừa không làm mất đi tính nhân văn của tác phẩm", anh chia sẻ.