NSƯT Vũ Hoài Nam tiết lộ điểm mới của Vietnam Wild Live mùa 2

Nối tiếp thành công dự án Vietnam Wild Live mùa 1 tại Vườn Quốc gia Côn Đảo, Ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài Truyền hình Việt Nam tiếp tục thực hiện Vietnam Wild Live mùa 2 tại Vườn Quốc gia Cát Tiên, thành phố Đồng Nai.

Nếu ở Côn Đảo, những khoảnh khắc rùa biển lên bãi đẻ hay chim biển làm tổ mở ra câu chuyện về sự sống giữa đại dương, thì tại Vườn Quốc gia Cát Tiên, Vietnam Wild Live mùa 2 sẽ đưa khán giả bước vào một thế giới khác: rừng mưa nhiệt đới với hệ sinh thái đa dạng, địa hình phức tạp và những chuyển động khó đoán của thiên nhiên hoang dã.

Chuyển từ biển đảo vào rừng sâu không chỉ là thay đổi bối cảnh ghi hình, mà còn đặt ê-kíp trước những bài toán mới về tín hiệu truyền dẫn, nguồn điện, an toàn tác nghiệp và khả năng ứng biến khi phát sóng trực tiếp. Làm thế nào để vừa bảo đảm chất lượng chương trình, vừa không can thiệp vào nhịp sống tự nhiên của các loài vật? NSƯT Vũ Hoài Nam, Phó trưởng phòng Phim tài liệu, Ban Chuyên đề Khoa giáo, đạo diễn chương trình chia sẻ với Thời báo VTV về công tác chuẩn bị, những thách thức phía trước và kỳ vọng mở rộng trải nghiệm khám phá thiên nhiên, đặc biệt qua các khung hình trực tiếp ban đêm.

Từ Côn Đảo đến Cát Tiên, sự khác biệt lớn nhất về địa hình, hệ sinh thái và điều kiện sản xuất truyền hình trực tiếp là gì? Đâu là khó khăn mà ê-kíp mùa 1 chưa từng gặp phải, nhưng mùa 2 buộc phải tính đến? 

Khi chuyển địa điểm từ Côn Đảo sang Vườn Quốc gia Cát Tiên cho mùa 2, ê-kíp chúng tôi xác định đây là một bước chuyển hoàn toàn về cả tư duy lẫn phương án tác nghiệp. Mùa 1 ở Côn Đảo mang đặc trưng của môi trường biển đảo với không gian mở, tầm nhìn thoáng và vị trí của đối tượng ghi hình khá tập trung - như rùa biển lên bãi đẻ hay chim biển làm tổ trên các hòn đảo nhỏ. 

Còn Cát Tiên lại đưa chúng tôi vào một thế giới hoàn toàn khác: rừng mưa nhiệt đới với tán rừng rậm rạp, địa hình bị chia cắt phức tạp và tập tính di chuyển trên diện rộng của các loài thú lớn theo các hành lang sinh thái tự nhiên. Chính sự thay đổi môi trường này đã đặt ra những thách thức mà ở mùa 1 chúng tôi chưa từng gặp phải. 

Thách thức lớn nhất đối với một chương trình truyền hình trực tiếp từ rừng sâu chính là bài toán tín hiệu. Tán cây cổ thụ quá dày, địa hình tác nghiệp quá rộng, nhiều môi trường phức hợp cạn nước đan xen tín hiệu hạ tầng mạng không có độ bao phủ rộng điều này buộc phải tính toán hạ tầng truyền dẫn kỹ càng ở các địa điểm dự kiến thực hiện trực tiếp. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt của rừng nhiệt đới với độ ẩm cao và các cơn mưa rào bất chợt rình rập cũng là những rủi ro, thách thức buộc phải tính các phương án để ứng phó. 

Tiếp đến là bài toán an toàn - từ những mối nguy nhỏ như vắt rừng, địa hình di chuyển phức tạp cho đến việc tiếp cận các loài đa dạng hơn, tập tính phức tạp hơn như cá sấu, rắn có thể là cả bò tót… đòi hỏi quy trình tác nghiệp và phương án bảo vệ an toàn nghiêm ngặt hơn.

Sau chuyến khảo sát, làm việc tại Vườn quốc gia Cát Tiên vừa qua, những đầu việc quan trọng nào đã được giải quyết?  Đâu là vấn đề còn tồn tại và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổ chức chương trình?

Chuyến tiền trạm vừa qua thực sự là một cột mốc quan trọng giúp chúng tôi hiện thực hóa ý tưởng thành phương án triển khai thực tế. Đội ngũ sản xuất đã thống nhất được điểm ghi hình trọng điểm như khu vực Bàu Sấu, các trảng cỏ đặc trưng, hay tuyến di chuyển của đàn thú móng guốc, linh trưởng... Chúng tôi cũng đã thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ với Ban quản lý Vườn và lực lượng kiểm lâm Cát Tiên để cử nhân sự đồng hành, tư vấn chuyên môn và bảo vệ an toàn khi tác nghiệp tại hiện trường.

Tuy nhiên, từ nay đến ngày phát sóng chính thức (dự kiến từ ngày 02/11 đến 6/11/2026), chúng tôi vẫn phải đối mặt với một số nút thắt lớn. Đầu tiên là hạ tầng nguồn điện cho thiết bị vận hành tại các điểm quay có những nơi sâu trong lõi vườn quốc gia như như Bàu Sấu - hoàn toàn không có điện lưới. Việc vận chuyển các trạm lưu trữ điện và máy phát điện các thiết bị máy móc khá cồng kềnh trong khi đường đi lại khá phức tạp nhiều đoạn đường rừng lầy lội sau mưa. 

Thêm vào đó, thời tiết thất thường giai đoạn chuyển mùa đầu tháng 11 có thể khiến động vật di chuyển rộng hơn ít xuất hiện trực diện hơn, làm giảm xác suất xuất hiện trước ống kính. Việc khớp nối tín hiệu sao cho mượt mà từ nhiều góc máy khi nhiều điểm cầu có thể phải đối mặt với việc dầm mưa dãi nắng trong rừng, hay trên đồng cỏ trống trải về trung tâm vẫn đòi hỏi ê-kíp sẽ phải tiếp tục tổng duyệt khắt khe trong những ngày tới.

Làm chương trình trực tiếp về thiên nhiên đồng nghĩa với việc không phải mọi diễn biến đều có thể kiểm soát hoặc sắp đặt theo kịch bản. Với vai trò đạo diễn, anh sẽ tổ chức ê-kíp và xây dựng phương án dự phòng ra sao để vừa bảo đảm chất lượng truyền hình, vừa tôn trọng nhịp vận động tự nhiên của hệ sinh thái?

Làm truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã là một hành trình thử thách sự kiên nhẫn, bởi đạo diễn hoàn toàn không thể "chỉ đạo" hay dàn dựng hành vi cho các nhân vật của tự nhiên.

Về mặt tổ chức, chúng tôi gia tăng thêm một ê-kíp so với lần một. Tính toán số lượng các thành viên kỹ càng hơn để có thể chia ê-kíp thành các nhóm tác nghiệp sao cho vừa gọn nhưng phải đáp ứng được yêu cầu nội dung đòi hỏi. 

Về phương án dự phòng, vì tự nhiên không bao giờ vận hành theo một kịch bản cố định, ngoài việc khảo sát nghiên cứu kỹ lưỡng chúng tôi cũng đang hướng tới việc xây dựng một cấu trúc kịch bản linh hoạt đa tầng. Nếu tại điểm quay A động vật chưa xuất hiện hoặc chất liệu chưa như ý, tổng đạo diễn sẽ lập tức điều phối luồng sóng sang điểm quay khác, hoặc chuyển hướng sang những phần nội dung song hành khác. Song song đó, ê-kíp luôn chuẩn bị sẵn những câu chuyện những hình ảnh đắt giá ghi nhận được trong suốt quá trình tiền trạm trước đó để toát lên được giá trị tự nhiên của Vườn Quốc gia Cát Tiên.

Sau mùa 1 tại Côn Đảo, bài học lớn nhất mà anh muốn giữ lại và điều đầu tiên muốn thay đổi trong mùa 2 là gì?

Bài học lớn nhất từ mùa 1 tại Côn Đảo mà tôi và toàn bộ ê-kíp quyết tâm giữ giữ trọn vẹn chính là sự kết nối, kết nối khán giả với thiên nhiên một cách chân thật nhất. Chúng tôi hiểu rằng khán giả theo dõi Vietnam Wild Live không tìm kiếm những kịch bản giật gân hay sự dàn dựng khiên cưỡng; họ xúc động và ở lại trước màn hình chính vì cảm giác chân thật, chính vì vẻ đẹp của tự nhiên Việt Nam. Phần nào đó là cảm giác đồng hành cùng ê-kíp hồi hộp từng giây để chứng kiến một khoảnh khắc của tự nhiên. Sự tôn trọng tuyệt đối và tôn vinh những giá trị của tự nhiên để khơi gợi cảm xúc - nhận thức - hành động dành cho các hệ sinh thái quý giá của đất nước chính là "xương sống" tạo nên giá trị của chương trình. 

Còn về điều đầu tiên muốn thay đổi và nâng cấp ở mùa 2, đó là trải nghiệm công nghệ thị giác cho khán giả, đặc biệt là sẽ mở rộng khung thời gian hơn với nội dung live đêm. Đây là một thách thức lớn với ê kip nhưng đó là thứ chúng tôi muốn thử bởi tự nhiên không chỉ vận hành vào ban ngày mà là xuyên suốt 24 giờ chỉ là khả năng của chúng tôi còn bị giới hạn nên nếu có điều kiện để mô tả để đưa khán giả tiếp cận với nhiều khoảng thời gian mà tự nhiên và vô số các sinh vật vận hành sẽ mở ra những góc nhìn khác, những cảm xúc hoàn toàn mới với thiên nhiên.

Cám ơn những chia sẻ của anh !