Pháp đối mặt tình trạng khô hạn kỷ lục trong tháng 9

Theo Cơ quan Khí tượng quốc gia Pháp (Meteo-France), tính đến ngày 20/9, khoảng 84% diện tích nước này rơi vào tình trạng khô hạn có mức độ mà theo thống kê trung bình 10 năm mới xảy ra một lần trong tháng 9. Mưa gần như vắng bóng trên phần lớn lãnh thổ kể từ đầu tháng. Từ ngày 1/9 đến thời điểm Meteo-France công bố bản tin ngày 22/9, chỉ có ngày 8/9 ghi nhận lượng mưa trung bình trên toàn quốc vượt 1 mm.

Tại trạm Paris-Montsouris, trận mưa đáng kể gần nhất được ghi nhận ngày 29/8, trong khi tại thành phố Nice ở miền Nam là ngày 24/8. Khu vực dọc bờ biển Manche mới nhận khoảng 10 mm mưa, một số nơi khoảng 20 mm, thấp hơn nhiều so với mức 60-70 mm thông thường của cả tháng 9. Tại khoảng 1/3 khu vực phía Nam, lượng mưa phổ biến chỉ từ 5-10 mm, dù ở những vùng địa hình cao có thể đạt khoảng 20 mm.

Tình trạng này nối tiếp một mùa Hè 2026 được ghi nhận là nóng nhất và khô hạn nghiêm trọng tại Pháp. Theo các số liệu được dẫn lại, tổng lượng mưa trên toàn quốc tính đến ngày 13/9 đạt khoảng 470 mm, thấp hơn khoảng 11% so với mức trung bình 530 mm. Tuy nhiên, đất hiện còn khô hơn cùng thời điểm năm 2022, dù khi đó lượng mưa tích lũy chỉ đạt 417 mm. Một yếu tố quan trọng tạo nên khác biệt là nhiệt độ cao làm tăng quá trình bốc hơi, khiến lượng nước trong đất suy giảm nhanh hơn mức thể hiện đơn thuần qua số liệu lượng mưa.

Nhà khí hậu học nông nghiệp Serge Zaka cảnh báo tình trạng thiếu mưa có thể tiếp tục trong những ngày tới tại Pháp. Theo dự báo được ông dẫn ngày 21/9, phần lớn nước Pháp có thể chưa đón lượng mưa đáng kể cho đến đầu tháng 10. Mô hình của Trung tâm Dự báo thời tiết hạn vừa châu Âu ngày 21/9 cũng cho thấy lượng mưa thấp tại nhiều khu vực của Pháp trong khoảng thời gian dự báo đến ngày 6/10. Tuy nhiên, đây là một mô hình dự báo đơn lẻ và diễn biến thực tế vẫn có thể thay đổi.

Tình trạng khô hạn kéo dài đã khiến nhiều địa phương phải áp dụng các biện pháp hạn chế sử dụng nước. Tính đến ngày 10/9, 93 tỉnh của Pháp nằm trong diện áp dụng lệnh hạn chế, trong đó 74 tỉnh ở mức "khủng hoảng" - cấp cao nhất trong hệ thống cảnh báo gồm 4 cấp. Ở mức này, việc lấy nước để tưới các loại cây trồng trên đồng ruộng về cơ bản bị cấm, trong khi một số hoạt động như trồng rau, cây giống và chăm sóc những vườn nho non chỉ được phép tưới trong những khoảng thời gian hạn chế vào ban đêm. Hoạt động chăn nuôi được áp dụng ngoại lệ.

Nguồn nước ngầm cũng chịu sức ép. Theo Cục Nghiên cứu địa chất và khai khoáng Pháp, tính đến ngày 1/9, khoảng 61% số điểm quan trắc nước ngầm có mực nước thấp hơn mức trung bình của tháng. Một số tầng chứa nước tại Limousin, vùng đá vôi Jura và phía Bắc đồng bằng Alsace ở mức rất thấp.

Tình trạng thiếu nước đang tác động trực tiếp đến nông nghiệp. Vụ ngô lấy hạt năm 2026 được cơ quan thống kê thuộc Bộ Nông nghiệp Pháp Agreste dự báo chỉ đạt khoảng 9 triệu tấn, giảm 34% so với 13,7 triệu tấn năm 2025 và là mức thấp nhất kể từ năm 1980. Năng suất ước tính đạt 70,3 tạ/ha trên diện tích khoảng 1,28 triệu ha.

Đáng lo ngại trước mắt là việc gieo hạt cải dầu. Đây là loại cây cần được gieo trong thời gian thích hợp để có thể phát triển trước khi đối mặt với nguy cơ sâu hại. Viện nghiên cứu cây lấy dầu Terres Inovia ước tính cần tối thiểu khoảng 15 mm mưa để hạt có thể nảy mầm trên đất đã được chuẩn bị tốt, trong khi những điều kiện kém thuận lợi hơn có thể cần 30-40 mm. Lúa mì mềm bắt đầu được gieo từ tháng 10 và cũng phải đối mặt với tình trạng đất thiếu độ ẩm. Đồng cỏ tại nhiều khu vực chưa phục hồi kể từ đợt cắt cỏ mùa Xuân, khiến một số hộ chăn nuôi phải sử dụng nguồn thức ăn dự trữ dành cho mùa Đông ngay từ mùa Hè.

Hệ quả của khô hạn không chỉ giới hạn trong nông nghiệp. Sau mùa cháy rừng nghiêm trọng, độ ẩm tiếp tục giảm khiến nguy cơ cháy tại một số khu vực vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn khi mùa Thu bắt đầu. Theo số liệu được công bố cuối tháng 7, hơn 115.000 ha rừng tại Pháp đã bị cháy trong năm nay, mức nghiêm trọng nhất kể từ năm 1949.

Nắng nóng và dòng chảy sông suy giảm trong mùa Hè cũng từng buộc Tập đoàn Điện lực Pháp EDF điều chỉnh sản lượng tại một số nhà máy điện hạt nhân sử dụng nước sông để làm mát, trong đó có Bugey, Tricastin và Golfech.

Trong bối cảnh mùa bổ sung nước cho đất và các tầng nước ngầm thường bắt đầu vào mùa Thu, diễn biến lượng mưa trong những tuần tới sẽ có ý nghĩa đáng kể đối với nguồn nước và sản xuất nông nghiệp. Nếu thời tiết khô tiếp tục kéo dài, sức ép hiện nay có thể ảnh hưởng tới quá trình gieo trồng vụ năm 2027 và khả năng phục hồi nguồn nước sau mùa Hè đặc biệt nóng, khô của Pháp.